Artikel 5.3 Ow: Vergunningplicht uit de waterschapsverordening

Een vergunningplicht hoeft niet uit de wet zelf te komen. Artikel 5.3 Ow geeft het waterschap de wettelijke haak: zodra in de waterschapsverordening is bepaald dat een activiteit een omgevingsvergunning nodig heeft, is het verboden die activiteit zonder vergunning te verrichten.

Het waterschap heeft een eigen, functionele taak: de zorg voor de dijken, het watersysteem en het zuiveren van afvalwater. Voor activiteiten die daarop ingrijpen is niet de gemeente maar het waterschap de instantie die de regels stelt. Dit artikel zorgt ervoor dat zo'n plaatselijke regel dezelfde juridische vorm krijgt als de landelijke vergunningplichten van artikel 5.1 Ow.

Dat betekent ook dat de gevolgen dezelfde zijn. De beslissing op de aanvraag is een besluit in de zin van de Algemene wet bestuursrecht, met de rechtsbescherming die daarbij hoort, en overtreding van het verbod kan met bestuursrechtelijke handhaving worden aangepakt.

Wat het waterschap kan regelen

De verordening kan gaan over activiteiten op of nabij een waterkering, een watergang of een kunstwerk: het plaatsen van een steiger of beschoeiing, het dempen of vergraven van een sloot, het aanleggen van een duiker of het aanbrengen van een object op een kade. Welke activiteiten in uw gebied vergunningplichtig zijn, staat niet in de wet maar in de verordening van het betrokken waterschap.

Verbod, melding of vergunning

Het waterschap kan kiezen hoe streng het reguleert. Artikel 4.4 Ow laat de keuze tussen algemene regels, een meldingsplicht en een verbod dat met een vergunning kan worden opgeheven. Een verbod zonder vergunningmogelijkheid is ook denkbaar; dan heeft het aanvragen van een vergunning geen zin en moet het plan worden aangepast.

Twee sporen naast elkaar

Een vergunningplicht uit de waterschapsverordening staat los van de vergunningplichten van artikel 5.1 Ow en van het omgevingsplan. Dezelfde handeling kan daardoor op twee plaatsen geregeld zijn: het omgevingsplan kan over de ruimtelijke kant gaan en de waterschapsverordening over het effect op het watersysteem. De ene toestemming vervangt de andere niet.

Een bewoner met een tuin aan het water wil een vlonder met een aanlegplaats maken. Het omgevingsplan van de gemeente laat dat toe, maar de waterschapsverordening verbiedt bouwwerken in de beschermingszone van de watergang zonder vergunning. Zonder die vergunning is de vlonder verboden, ook al is er met het omgevingsplan niets aan de hand.

In de praktijk

• Voor de aanvrager: zoek bij werk aan of langs water altijd eerst uit welk waterschap het beheer heeft en wat zijn verordening eist.
• Voor de omgeving: een vergunning van de gemeente zegt niets over de regels van het waterschap; dat zijn twee zelfstandige beslissingen.

De provinciale tegenhanger van dit artikel is artikel 5.4 Ow. Het verbod om vergunningvoorschriften te overtreden staat voor deze vergunning in artikel 5.5, vierde lid, Ow, en de beoordelingsregels voor de aanvraag in artikel 5.30 Ow. Welk bestuursorgaan beslist, volgt uit de artikelen 5.8 tot en met 5.13 Ow; voor wateractiviteiten wijst een algemene maatregel van bestuur op grond van artikel 5.9 Ow het bevoegd gezag aan.