Artikel 4.11 Ow: Wanneer is de provincie bevoegd gezag?

Wanneer is de provincie bevoegd gezag?

Op grond van artikel 4.3 worden voor de volgende activiteiten gevallen aangewezen waarin gedeputeerde staten het bevoegd gezag zijn: a. het gelegenheid bieden tot zwemmen en baden, b. milieubelastende activiteiten die gevolgen hebben of kunnen hebben voor het grondwater, c. beperkingengebiedactiviteiten met betrekking tot lokale spoorwegen, d. Natura 2000-activiteiten en activiteiten met mogelijke verslechterende of significant verstorende gevolgen voor een Natura 2000-gebied of een bijzonder nationaal natuurgebied, e. flora- en fauna-activiteiten, f. activiteiten om populaties van in het wild levende dieren te beheren of om schade door dieren te bestrijden, met uitzondering van de jacht, g. het gebruik en het onder zich hebben van middelen of installaties en het toepassen van methoden om dieren te vangen of te doden, h. activiteiten die de introductie of verspreiding van invasieve uitheemse soorten tot gevolg hebben of kunnen hebben, i. het vellen en beheren van houtopstanden, j. landinrichtingsactiviteiten.
Bij het aanwijzen van gevallen worden de grenzen van artikel 2.3, tweede lid, in acht genomen.
In afwijking van het eerste lid, aanhef en onder c, worden, als op grond van artikel 20, derde lid, van de Wet personenvervoer 2000 een gebied is aangewezen, op grond van artikel 4.3 gevallen aangewezen waarin het dagelijks bestuur van het openbaar lichaam, bedoeld in laatstbedoeld lid, het bevoegd gezag is voor beperkingengebiedactiviteiten met betrekking tot lokale spoorwegen in dat gebied.

Toelichting

Voor een aantal onderwerpen is niet de gemeente maar de provincie het bevoegd gezag voor de algemene regels van het Rijk. Dit artikel somt ze op: het gelegenheid bieden tot zwemmen en baden, milieubelastende activiteiten met gevolgen voor het grondwater, beperkingengebiedactiviteiten bij lokale spoorwegen, Natura 2000-activiteiten, flora- en fauna-activiteiten, populatiebeheer en schadebestrijding anders dan de jacht, middelen en methoden om dieren te vangen of te doden, invasieve uitheemse soorten, het vellen en beheren van houtopstanden en landinrichtingsactiviteiten.

In die gevallen gaat de melding naar gedeputeerde staten, stellen zij een eventueel maatwerkvoorschrift en beslissen zij over een gelijkwaardige maatregel. De hoofdregel van artikel 4.9 Ow geldt daar dus niet.

Waarom de provincie

De rode draad is dat deze onderwerpen bij de provinciale taken horen: natuurbescherming, de kwaliteit van het grondwater, het lokale spoor en de inrichting van het landelijk gebied. Het bestuursorgaan dat het beleid maakt, voert ook de algemene regels uit. Daar komt bij dat deze onderwerpen zich zelden tot één gemeente beperken.

Niet de hele activiteit, maar aangewezen gevallen

Ook hier gebeurt de aanwijzing in de algemene maatregel van bestuur, voor deze onderwerpen het Besluit activiteiten leefomgeving. Dit artikel verplicht de opsteller daarvan om voor deze activiteiten gevallen aan te wijzen, maar niet om alle gevallen bij de provincie te leggen. Een deel kan dus bij de gemeente blijven.

Lokaal spoor in een vervoerregio

Het derde lid maakt een uitzondering op de uitzondering. Is voor een gebied een openbaar lichaam aangewezen op grond van artikel 20, derde lid, van de Wet personenvervoer 2000, dan is het dagelijks bestuur daarvan het bevoegd gezag voor beperkingengebiedactiviteiten bij lokale spoorwegen in dat gebied, en niet gedeputeerde staten.

De grens van artikel 2.3

Het tweede lid bindt de aanwijzing aan artikel 2.3 Ow: de provincie komt alleen aan zet als het onderwerp niet goed op het niveau van gemeente of waterschap kan worden behartigd. Dat is dezelfde terughoudendheid die voor provinciale regels zelf geldt.

Een voorbeeld. Een loonwerker krijgt opdracht om buiten de bebouwde kom een rij oude populieren te vellen. Voor het vellen en beheren van houtopstanden kan de provincie het bevoegd gezag zijn. Hij doet er goed aan te controleren of hij bij gedeputeerde staten moet melden en of er daarnaast nog een regel in het omgevingsplan geldt.

In de praktijk

Voor de initiatiefnemer: gaat het om natuur, grondwater of groen buiten de bebouwde kom, reken er dan op dat de provincie het loket is en niet de gemeente.

De hoofdregel staat in artikel 4.9 Ow en de gevallen waarin het Rijk bevoegd is in artikel 4.12 Ow. Die twee artikelen noemen deels dezelfde onderwerpen, dus het besluit bepaalt hoe de gevallen zijn verdeeld. Voor de omgevingsvergunning kent artikel 5.10 Ow een vergelijkbare provinciale aanwijzing.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Wettekst