Artikel 4.7 Ow: Mag je een voorgeschreven maatregel anders doen?

Soms schrijft een algemene regel niet alleen een resultaat voor, maar ook de maatregel waarmee dat resultaat moet worden bereikt. Dit artikel geeft dan een uitweg: op aanvraag kan toestemming worden verleend om in plaats daarvan een gelijkwaardige maatregel te treffen. Voorwaarde is dat met dat alternatief ten minste hetzelfde resultaat wordt bereikt als met de voorgeschreven maatregel is beoogd.

De vergelijking gaat alleen over dat resultaat. Of het alternatief op een ander punt beter of slechter uitpakt, wordt hier niet beoordeeld. Het moet natuurlijk wel voldoen aan alle andere regels die op de activiteit van toepassing zijn. De vraag is dus steeds dezelfde: haalt het alternatief hetzelfde doel?

Wie moet aantonen dat het gelijkwaardig is?

Degene die de activiteit verricht. Hij vraagt de toestemming aan en moet onderbouwen dat zijn oplossing hetzelfde doel haalt; een meetrapport of een berekening van een deskundige hoort daar meestal bij. Het bevoegd gezag beoordeelt dat en heeft daarbij ruimte voor een eigen inschatting. De beslissing is een beschikking, dus bezwaar en beroep staan open. Krijg je toestemming, bewaar die dan bij de bedrijfsadministratie: bij een controle moet je kunnen laten zien waarom je iets anders hebt gedaan dan de regel voorschrijft.

Soms is toestemming niet nodig

Het tweede lid maakt het mogelijk om in de algemene regels te bepalen dat een gelijkwaardige maatregel zonder voorafgaande toestemming mag worden getroffen. Dat kan worden gecombineerd met een meldingsplicht: dan mag je het alternatief niet toepassen voordat je het hebt gemeld.

Of juist uitgesloten

Het derde lid laat toe om nadere regels over gelijkwaardigheid te stellen, en om de mogelijkheid dicht te zetten. Dat laatste komt voor als een bepaalde maatregel dwingend nodig is, bijvoorbeeld omdat Europese regelgeving die voorschrijft. Kijk dus altijd eerst of het besluit of de verordening gelijkwaardigheid toelaat.

Niet hetzelfde als maatwerk

Bij gelijkwaardigheid blijft de norm staan en verandert alleen de manier waarop die wordt gehaald; het initiatief ligt bij de ondernemer. Bij een maatwerkvoorschrift (artikel 4.5 Ow) verandert de eis zelf, en ligt het initiatief bij het bevoegd gezag.

Een voorbeeld. Een wasserij moet volgens de voorgeschreven maatregel een bepaalde installatie plaatsen om dampen af te vangen. De eigenaar heeft een nieuwere techniek gevonden die de uitstoot even sterk terugbrengt en minder energie kost. Hij vraagt toestemming, levert meetgegevens van de leverancier en een rapport van een adviseur, en krijgt een beschikking waarin het alternatief wordt toegestaan.

Welk bestuursorgaan over de aanvraag beslist, volgt uit artikel 4.8 Ow voor decentrale regels en uit de artikelen 4.9 Ow tot en met 4.13 Ow voor rijksregels. De regels waarop deze toets betrekking heeft, hebben hun grondslag in artikel 4.1 Ow en artikel 4.3 Ow.