Artikel 2.46 Ow: Hoe werkt stikstofdepositieruimte?

Dit artikel maakt het mogelijk met stikstofruimte te werken als met een voorraad. Ruimte die door maatregelen vrijkomt wordt geregistreerd, en het bestuursorgaan dat over een vergunningaanvraag beslist kan daaruit ruimte toedelen aan een activiteit die stikstofdepositie veroorzaakt. Registreren en toedelen zijn dus twee verschillende stappen, bij twee verschillende bestuursorganen.

De registratie gebeurt door de minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur of door een bestuursorgaan dat hij daarvoor aanwijst. Het gaat om ruimte die beschikbaar is voor toedeling aan Natura 2000-activiteiten; registratie is dus geen boekhoudkundige exercitie maar het vullen van een voorraad waaruit later wordt uitgegeven.

Alleen ruimte die echt is gemaakt

Het tweede lid stelt de voorwaarde die de hele regeling draagt. Ruimte mag alleen worden geregistreerd als er maatregelen zijn getroffen die aanvullend zijn op de maatregelen die al in het beheerplan voor het betrokken Natura 2000-gebied staan, en die de stikstofbelasting van de natuur verminderen of de staat van instandhouding verbeteren. Wat in het beheerplan al was voorzien, levert dus geen ruimte op: dat was al nodig om de doelen te halen.

Toedelen per locatie

Het derde lid legt het toedelen bij het bevoegd gezag voor de aanvraag om een omgevingsvergunning voor een Natura 2000-activiteit. Het vierde lid bindt dat aan een strikte rekenregel: voor elke locatie van de voor stikstof gevoelige habitats waar de activiteit depositie zal veroorzaken, moet de toe te delen ruimte gelijk zijn aan of groter zijn dan de toename die de activiteit daar veroorzaakt.

Die eis geldt dus per locatie en niet als totaal. Ruimte die op het ene punt in het gebied overblijft, kan een tekort op een ander punt niet goedmaken. Een activiteit die op één gevoelige locatie meer depositie veroorzaakt dan er ruimte voor is, kan daarmee niet uit de voorraad worden bediend.

Een loonbedrijf wil zijn machinepark uitbreiden en veroorzaakt daarmee extra stikstofdepositie op twee punten in een nabijgelegen Natura 2000-gebied. Voor het ene punt is voldoende geregistreerde ruimte, voor het andere punt niet. De aanvraag kan dan niet met toedeling van depositieruimte worden gedragen; het bedrijf moet zijn plan aanpassen of de depositie op dat tweede punt zelf terugbrengen.

In de praktijk

• Voor de initiatiefnemer: reken de depositie uit per locatie van gevoelige habitats, want de toets van het vierde lid gaat punt voor punt en niet over een gemiddelde.
• Voor de omgeving: ruimte in het register hoort te berusten op maatregelen die bovenop het beheerplan komen; dat is het aangrijpingspunt om een toedeling te beoordelen.

De aanwijzing van de gebieden en hun doelen staat in artikel 2.44 Ow en de omgevingswaarden voor stikstofdepositie in artikel 2.15a Ow. De vergunningplicht voor een Natura 2000-activiteit volgt uit artikel 5.1 Ow; artikel 16.77a Ow regelt de opschorting van de beslistermijn bij compenserende maatregelen.