Artikel 6:6:32 Sv: Voorwaardelijke beëindiging van de PIJ-maatregel

Voorwaardelijke beëindiging van de PIJ-maatregel

De voorwaardelijke beëindiging van de maatregel van plaatsing in een inrichting voor jeugdigen kan door de rechter die in eerste aanleg kennis heeft genomen van het misdrijf ter zake waarvan de maatregel is opgelegd, ambtshalve, of op vordering van het openbaar ministerie, worden verlengd. De rechter bepaalt de duur van de verlenging. Niet eerder dan twee maanden en niet later dan één maand voor het tijdstip waarop de voorwaardelijke beëindiging eindigt, kan het openbaar ministerie een vordering indienen tot verlenging van de maatregel. Artikel 6:6:11 is van overeenkomstige toepassing.
De totale duur van de voorwaardelijke beëindiging van de maatregel bedraagt ten hoogste twee jaar. De termijn van de voorwaardelijke beëindiging loopt niet wanneer de veroordeelde zich langer dan een week onttrekt aan het toezicht.
Tijdens de voorwaardelijke beëindiging van de maatregel kan de in het eerste lid bedoelde rechter ambtshalve, op vordering van het openbaar ministerie of op verzoek van de veroordeelde: a. bijzondere voorwaarden stellen die het gedrag van de veroordeelde betreffen; b. aan een andere instelling dan die welke daarmee tevoren was belast, de begeleiding van de veroordeelde opdragen; c. indien de veroordeelde zich niet heeft gedragen naar de aanwijzingen bedoeld in artikel 77t, eerste lid, onderdeel b, van het Wetboek van Strafrecht bevelen dat de veroordeelde tijdens de voorwaardelijke beëindiging wordt teruggeplaatst in een inrichting als bedoeld in artikel 1, onderdeel b, van de Beginselenwet justitiële jeugdinrichtingen, dan wel, indien de veroordeelde inmiddels de leeftijd van achttien jaar heeft bereikt, in een penitentiaire inrichting als bedoeld in artikel 1, onderdeel b, van de Penitentiaire beginselenwet dan wel een inrichting als bedoeld in artikel 1, onderdeel b, van de Beginselenwet verpleging ter beschikking gestelden.
De rechter bepaalt de duur van een terugplaatsing als bedoeld in het derde lid, onderdeel c. Deze duur kan de duur van de voorwaardelijke beëindiging niet overschrijden en bedraagt ten hoogste een jaar. Bij herhaalde terugplaatsing kan de totale duur van de terugplaatsingen de maximale duur van een jaar niet overstijgen. Een terugplaatsing kan maximaal twee keer worden toegepast.
Indien de rechter bijzondere voorwaarden stelt, als bedoeld in het derde lid, onderdeel a, is artikel 77z van het Wetboek van Strafrecht van overeenkomstige toepassing, met dien verstande dat de rechter de werking van de bijzondere voorwaarden kan beperken tot een in de beslissing te bepalen tijdsduur binnen de termijn waarmee de voorwaardelijke beëindiging wordt verlengd. Het slachtoffer, bedoeld in artikel 51e, tweede lid, wordt in de gelegenheid gesteld een verklaring af te leggen. De verklaring ziet uitsluitend op de voorwaarden die direct de belangen van het slachtoffer raken. De verklaring kan ook worden afgelegd door de personen, bedoeld in artikel 51e, derde, vierde, zevende en achtste lid.
De rechter die voorwaarden heeft gesteld in het verband van een voorwaardelijk opgelegde maatregel plaatsing in een inrichting voor jeugdigen, kan op vordering van het openbaar ministerie, indien een gestelde voorwaarde niet wordt nageleefd of anderszins het belang van de veiligheid van anderen dan wel de algemene veiligheid van personen of goederen zulks eist, alsnog de tenuitvoerlegging van de maatregel bevelen.
Indien ten aanzien van de veroordeelde een rechterlijke machtiging op grond van de Wet zorg en dwang psychogeriatrische en verstandelijk gehandicapte cliënten of een machtiging tot voortzetting van de crisismaatregel of een zorgmachtiging op grond van de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg is gegeven, eindigt de maatregel onvoorwaardelijk.
De artikelen 6:3:15, 6:6:20, 6:6:21 en 6:6:22 zijn van overeenkomstige toepassing. Indien het openbaar ministerie de aanhouding noodzakelijk blijft vinden, dient het onverwijld een vordering tot voorlopige tenuitvoerlegging in bij de rechter-commissaris en een vordering als bedoeld in het derde lid, bij de rechter.

Toelichting

Na de periode in de inrichting eindigt de PIJ-maatregel eerst voorwaardelijk. De jongere is dan buiten de inrichting, maar staat onder toezicht en moet zich aan voorwaarden houden. Dit artikel regelt hoe lang die fase mag duren, welke beslissingen de rechter in die periode kan nemen en wanneer de maatregel onvoorwaardelijk eindigt.

Verlenging en maximale duur

De rechter die in eerste aanleg over het misdrijf heeft geoordeeld, kan de voorwaardelijke beëindiging verlengen, ambtshalve of op vordering van het openbaar ministerie, en bepaalt zelf de duur van de verlenging. Het openbaar ministerie dient zijn vordering in niet eerder dan twee maanden en niet later dan één maand voor het einde van de voorwaardelijke beëindiging; artikel 6:6:11 Sv is van overeenkomstige toepassing. In totaal duurt de voorwaardelijke beëindiging ten hoogste twee jaar. Onttrekt de veroordeelde zich langer dan een week aan het toezicht, dan loopt de termijn in die tijd niet.

Beslissingen tijdens de voorwaardelijke beëindiging

De rechter kan ambtshalve, op vordering van het openbaar ministerie of op verzoek van de veroordeelde:

Bijzondere voorwaarden stellen over het gedrag van de veroordeelde;
Begeleiding opdragen aan een andere instelling dan tot dan toe;
Terugplaatsing bevelen als de veroordeelde zich niet heeft gehouden aan de aanwijzingen van artikel 77t, eerste lid, onderdeel b, Sr. Hij gaat dan terug naar een justitiële jeugdinrichting, of, als hij inmiddels achttien is, naar een penitentiaire inrichting of een inrichting voor verpleging van ter beschikking gestelden.

Een terugplaatsing duurt nooit langer dan de voorwaardelijke beëindiging zelf en ten hoogste een jaar. Ook bij herhaalde terugplaatsing is de totale duur ten hoogste een jaar, en terugplaatsing kan hoogstens twee keer worden toegepast.

Bijzondere voorwaarden en het slachtoffer

Stelt de rechter bijzondere voorwaarden, dan is artikel 77z Sr van overeenkomstige toepassing. De rechter kan de werking van de voorwaarden beperken tot een deel van de verlengde termijn. Het slachtoffer (artikel 51e, tweede lid, Sv) krijgt de gelegenheid een verklaring af te leggen, maar alleen over voorwaarden die zijn belangen direct raken, zoals een contact- of locatieverbod. Ook de nabestaanden en andere personen die artikel 51e, derde, vierde, zevende en achtste lid, Sv noemen, kunnen die verklaring afleggen.

Alsnog tenuitvoerlegging, aanhouding en einde

Bij een voorwaardelijk opgelegde PIJ-maatregel kan de rechter op vordering van het openbaar ministerie alsnog de tenuitvoerlegging bevelen als een voorwaarde niet wordt nageleefd of de veiligheid van anderen of de algemene veiligheid van personen of goederen dat eist. De regels over aanhouding (artikel 6:3:15 Sv), spoedbeslissingen van de rechter-commissaris (artikel 6:6:20 Sv), het bevelen van tenuitvoerlegging (artikel 6:6:21 Sv) en beroep (artikel 6:6:22 Sv) zijn van overeenkomstige toepassing. Na een aanhouding die het openbaar ministerie nodig blijft vinden, dient het meteen een vordering tot voorlopige tenuitvoerlegging in bij de rechter-commissaris en een vordering bij de rechter.

Wordt voor de veroordeelde een rechterlijke machtiging gegeven op grond van de Wet zorg en dwang psychogeriatrische en verstandelijk gehandicapte cliënten, of een machtiging tot voortzetting van de crisismaatregel of een zorgmachtiging op grond van de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg, dan eindigt de PIJ-maatregel onvoorwaardelijk.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Relevante jurisprudentie

Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.

Wanneer gaat de proeftijd in bij dadelijke uitvoerbaarheid?

Hoge Raad · 2026-06-30 · ECLI:NL:HR:2026:1003

Legt de rechter een straf of maatregel voorwaardelijk op, dan stelt hij een proeftijd van ten hoogste twee jaren vast. De Hoge Raad zet in een cassatie in het belang van de wet uiteen dat die proeftijd ingaat op de dag van de einduitspraak wanneer de rechter daarbij beveelt dat de voorwaarden en het toezicht dadelijk uitvoerbaar zijn. Het beroep wordt verworpen.

Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.

Wettekst