- De rechtbank, het gerechtshof of de Hooge Raad zullen het beroep of het bezwaarschrift afwijzen, of bevelen hetgeen overeenkomstig de bepalingen der wet behoort of had behooren te geschieden.
- Indien het hooger beroep van of het bezwaarschrift tegen eene handeling of beschikking van den rechter-commissaris gegrond wordt geoordeeld, kan bij de rechterlijke beslissing voor het instellen of voortzetten van dat onderzoek een andere rechter-commissaris worden aangewezen.
Artikel 448 Sv: Wat de rechter beslist op beroep tegen een beschikking
Wat de rechter beslist op beroep tegen een beschikking
Wettekst
Toelichting
Wordt een beschikking aangevochten, dan bepaalt dit artikel wat de rechtbank, het gerechtshof of de Hoge Raad met het beroep of het bezwaarschrift doet: afwijzen, dan wel bevelen wat volgens de wet behoort of had behoren te gebeuren. Komt de rechter aan die beoordeling niet toe, bijvoorbeeld omdat het rechtsmiddel te laat is aangewend of omdat er in cassatie geen tijdige schriftuur ligt, dan volgt niet-ontvankelijkverklaring. Daarnaast biedt het artikel de mogelijkheid om het onderzoek door een andere rechter-commissaris te laten doen.
Afwijzen of bevelen
Afwijzing betekent dat de aangevochten beslissing in stand blijft. De klacht slaagt niet en het onderzoek of de procedure gaat verder zoals die liep.
Slaagt de klacht wel, dan wordt niet volstaan met de vaststelling dat er iets fout ging. De rechter geeft dan een bevel: hij zegt wat er volgens de wet had moeten gebeuren of alsnog moet gebeuren. Zo krijgt de beslissing meteen praktisch gevolg en is duidelijk wat er nu van de betrokken functionaris wordt verwacht.
Dat is een andere techniek dan bij cassatie in de hoofdzaak, waar wordt vernietigd en teruggewezen. Hier gaat het om een lopend traject, en dat traject moet gewoon verder kunnen. Is voor een definitief oordeel toch nog feitelijk onderzoek nodig, dan kan de Hoge Raad de zaak ook hier terugwijzen of verwijzen naar de feitenrechter; die moet dan volgen wat de Hoge Raad heeft beslist.
Een andere rechter-commissaris
Het tweede lid ziet op beroepen en bezwaarschriften tegen een handeling of beschikking van de rechter-commissaris. Wordt zo'n klacht gegrond bevonden, dan kan bij de beslissing een andere rechter-commissaris worden aangewezen om het onderzoek in te stellen of voort te zetten.
Dat is geen sanctie, maar een voorziening. Als een rechter-commissaris zich al uitdrukkelijk over een kwestie heeft uitgelaten en die beslissing wordt onjuist bevonden, kan het zuiverder zijn dat een ander het onderzoek op dat punt oppakt. Het is een mogelijkheid, geen verplichting: vaak blijft dezelfde rechter-commissaris de zaak doen.
Een voorbeeld. De verdediging klaagt met succes over de wijze waarop de rechter-commissaris een onderzoekshandeling heeft afgedaan. De rechtbank verklaart de klacht gegrond en beveelt dat het onderzoek alsnog op de juiste manier plaatsvindt. Omdat het geschil tussen de verdediging en deze rechter-commissaris was opgelopen, wijst zij daarbij een andere rechter-commissaris aan.
In de praktijk
Verwacht bij een gegrond beroep geen uitspraak over de schuldvraag. Wat u krijgt, is een correctie op een tussenstap: er moet iets gebeuren wat niet is gebeurd, of iets moet opnieuw en beter.
Voor de verdachte kan zo'n correctie wel degelijk verschil maken, bijvoorbeeld omdat een onderzoekshandeling die van belang is voor de verdediging alsnog wordt verricht. Bespreek met uw advocaat wat het bevel concreet inhoudt en welke termijn daarbij hoort.
Wordt uw beroep afgewezen, vraag dan of het punt later bij de behandeling van de zaak zelf opnieuw aan de orde kan komen. Vaak kan dat, en dan is het verstandig het bezwaar op de zitting te herhalen.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Mag de Hoge Raad zelf bevelen wat behoorde te gebeuren?
De bepaling over de beslissing op het beroep of het bezwaarschrift staat de Hoge Raad toe te bevelen wat volgens de wet had moeten gebeuren. Nadat hij de beschikking van de rechtbank had vernietigd, heeft hij daarom zelf het gevraagde verlof verleend om de in beslag genomen stukken ter beschikking te stellen, met de voorwaarde dat zij worden teruggezonden zodra daarvan het nodige gebruik is gemaakt.
-
Wat gebeurt er bij een onjuist dictum van de beklagrechter?
In de overwegingen van de rechtbank lag besloten dat de klaagster geen belanghebbende was. Zij had haar dan niet-ontvankelijk moeten verklaren in haar beklag in plaats van het beklag ongegrond te verklaren. De Hoge Raad heeft die beschikking vernietigd en met toepassing van de bepaling over de beslissing op het beroep zelf alsnog gedaan wat de rechtbank had behoren te doen.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.