Artikel 436 Sv: De rechtsdag in cassatie en de mededeling daarvan

Nadat de partijen bericht hebben gekregen dat het dossier bij de Hoge Raad ligt, krijgt de zaak een datum. Dit artikel bepaalt wie die dag vaststelt, met welke termijnen rekening wordt gehouden en wie er bericht van krijgt.

Wie de dag bepaalt

De voorzitter bepaalt de rechtsdag, en houdt daarbij rekening met de termijnen uit artikel 437 Sv voor het indienen van de cassatieklachten. De zaak kan dus niet worden behandeld voordat het openbaar ministerie en de verdachte de tijd hebben gehad om hun schriftuur in te dienen.

Een rechtsdag in cassatie ziet er anders uit dan een gewone strafzitting. Er worden geen getuigen gehoord en de feiten worden niet opnieuw onderzocht; de Hoge Raad beoordeelt of het recht juist is toegepast en of de bestreden beslissing begrijpelijk is gemotiveerd. Het meeste werk gebeurt op papier.

Wie bericht krijgt

De dag voor de behandeling wordt meegedeeld aan de verdachte. Heeft zich bij de Hoge Raad namens hem een raadsman gesteld, dan gaat de mededeling naar die raadsman. Raadsman is het woord dat de wet gebruikt voor de advocaat van de verdachte; het is dus hetzelfde.

Dat de mededeling in dat geval naar de advocaat gaat, is praktisch: in cassatie wordt de verdachte door zijn advocaat vertegenwoordigd, en die weet wat er op de rechtsdag moet gebeuren.

Het slachtoffer

Het slachtoffer dat daarom verzoekt, krijgt bericht van de dag, het tijdstip en de plaats van de zitting waarop de zaak inhoudelijk wordt behandeld, en ook van de zitting waarop de uitspraak volgt. Zo kan het slachtoffer aanwezig zijn of op de dag zelf navragen wat er is beslist.

Let op het woord "verzoekt": dit bericht komt niet vanzelf. Wie op de hoogte wil blijven, moet dat kenbaar maken.

Een voorbeeld. Een nabestaande heeft de hele zaak bijgewoond en wil ook de afloop in cassatie meemaken. Zij laat weten dat zij bericht wil ontvangen. Zij krijgt de datum van de behandeling en later de datum van de uitspraak, en kan zich laten bijstaan door haar advocaat om de beslissing uitgelegd te krijgen.

In de praktijk

Voor de verdachte betekent dit meestal dat hij zelf niets hoeft te doen op de rechtsdag; verschijnen is niet nodig en spreken doet zijn advocaat, en dan nog alleen in de gevallen waarin een mondelinge toelichting is aangekondigd. Wel is het verstandig de datum te noteren, want daarna volgt de dag van de uitspraak.

Blijft het lang stil, vraag uw advocaat dan naar de stand van zaken. De behandeling wordt niet eerder ingepland dan nadat de termijnen voor de schrifturen zijn verstreken, en dat kan de nodige tijd kosten.