Artikel 28c Sv: Overleg met de advocaat voorafgaand aan het eerste verhoor

Voordat de politie een aangehouden verdachte voor het eerst verhoort, moet hij zijn advocaat kunnen spreken. Dit artikel regelt dat gesprek: het duurt maximaal een half uur, het kan onder omstandigheden met een half uur worden verlengd, en het mag ook via telecommunicatie plaatsvinden. Voor bepaalde verdachten geldt bovendien dat zij hier alleen van kunnen afzien nadat een advocaat hun heeft uitgelegd wat dat betekent.

Waarvoor dat gesprek dient

In dat half uur legt de advocaat uit waar het om draait: waarvan u wordt verdacht, wat er gaat gebeuren, wat het betekent om te verklaren of te zwijgen, en hoe lang u mogelijk vast blijft zitten. Het is geen inhoudelijke voorbereiding van een verdediging op de zitting, maar het geeft u wel het overzicht dat u op dat moment mist. Voor veel mensen is dit het eerste rustige moment sinds de aanhouding.

De termijn en de verlenging

Het uitgangspunt is ten hoogste een half uur. Blijkt dat niet genoeg, dan kan de hulpofficier van justitie die termijn met maximaal nog een half uur verlengen, op verzoek van de verdachte of van zijn advocaat. Dat gebeurt niet als het belang van het onderzoek zich daartegen verzet. Er is dus geen automatische verlenging, maar wel een reële mogelijkheid, bijvoorbeeld als er een tolk bij nodig is of als de zaak ingewikkeld ligt.

Per telefoon of beeldverbinding

Het gesprek hoeft niet per se op het bureau plaats te vinden: het kan ook door middel van telecommunicatie. Dat maakt snel contact mogelijk, ook 's nachts of als de advocaat ver weg is. Het gesprek is vertrouwelijk; wat u met uw advocaat bespreekt is niet bedoeld voor de oren van de politie.

Afstand doen van het gesprek

De verdachte kan van dit gesprek afzien, maar voor de groep van artikel 28b Sv, eerste lid, geldt een extra waarborg: de kwetsbare verdachte en de verdachte van een misdrijf waarop twaalf jaar gevangenisstraf of meer staat, kunnen pas afstand doen nadat een advocaat hun heeft uitgelegd wat de gevolgen daarvan zijn. Juist bij jonge of kwetsbare mensen, en bij de zwaarste feiten, wil de wet voorkomen dat iemand ondoordacht afziet van hulp. Voor afstand van rechtsbijstand gelden verder de eisen van artikel 28a Sv.

Een voorbeeld. Iemand wordt aangehouden voor een geweldsfeit en spreekt om vier uur 's nachts telefonisch met de piketadvocaat. Er moet een tolk bij, waardoor het gesprek trager verloopt. De advocaat vraagt om verlenging; de hulpofficier kent die toe omdat het onderzoek zich er niet tegen verzet, en het verhoor begint een half uur later.

In de praktijk

Gebruik dit half uur goed: vertel uw advocaat kort en feitelijk wat er is gebeurd, vraag wat er de komende uren staat te gebeuren, en bespreek of u wilt verklaren. Zeg het als u de tijd te kort vindt, zodat om verlenging kan worden gevraagd. Meld ook praktische zaken: medicatie, zorg voor kinderen, uw werk. Wilt u dat uw advocaat ook bij het verhoor zelf zit, vraag daar dan uitdrukkelijk om; dat is geregeld in artikel 28d Sv.