Artikel 382 Sv: Welke zaken de kantonrechter behandelt

De kantonrechter is de strafrechter voor de lichtste zaken: overtredingen. Dit artikel bepaalt welke zaken bij hem worden aangebracht en welke daarvan zijn uitgezonderd, omdat zij bij een andere rechter thuishoren.

Overtredingen als hoofdregel

Het zwaartepunt ligt bij de overtredingen. Dat zijn de lichtere strafbare feiten, waarop doorgaans een geldboete of hechtenis staat: verkeersovertredingen, overtredingen van gemeentelijke regels, lichte ordeverstoringen. Daarnaast noemt het artikel één misdrijf, de stroperij, geregeld in het Wetboek van Strafrecht, en dan alleen wanneer de verdachte bij de aanvang van de vervolging achttien jaar of ouder was.

De leeftijdsgrens is niet toevallig. Voor jongeren geldt het jeugdstrafrecht, met een eigen rechter en een eigen sanctiestelsel.

De uitzonderingen

Een aantal overtredingen valt buiten de bevoegdheid van de kantonrechter. Het gaat om:

• Enkele in het Wetboek van Strafrecht aangewezen overtredingen. Die zijn met zoveel woorden uitgezonderd.
• Belastingovertredingen, met uitzondering van overtredingen van parkeervoorschriften die op de Gemeentewet steunen.
• Bepaalde overtredingen uit de Opiumwet en uit de Wet afbreking zwangerschap.
• Overtredingen waarvan de behandeling bij wet aan een andere rechter is opgedragen.
• Overtredingen van jongeren onder de achttien, als het feit samenhangt met een misdrijf of met een van de hiervoor genoemde uitgezonderde overtredingen.

Die laatste uitzondering voorkomt dat samenhangende feiten uit elkaar worden getrokken en door verschillende rechters worden beoordeeld.

Een voorbeeld. Een volwassene krijgt een dagvaarding wegens het veroorzaken van geluidsoverlast, een overtreding. De zaak komt bij de kantonrechter. Gaat het om een zestienjarige die tegelijk wordt vervolgd voor een misdrijf dat met die overtreding samenhangt, dan hoort de overtreding niet bij de kantonrechter; zij wordt dan samen met het misdrijf door de rechtbank behandeld, in de regel door de kinderrechter.

In de praktijk

Op uw oproeping of dagvaarding staat welke rechter uw zaak behandelt. Staat er kantonrechter, dan weet u dat het om een overtreding gaat en dat de sancties beperkt blijven; een lange gevangenisstraf is bij een overtreding niet aan de orde.

Dat betekent niet dat de zaak zonder gevolgen is. Een veroordeling wordt geregistreerd en kan meewegen bij een aanvraag van een verklaring omtrent het gedrag. Verschijn dus, of laat u vertegenwoordigen, en breng naar voren wat er voor u pleit. De zaak wordt bij de kantonrechter aangebracht door een oproeping of een dagvaarding; die twee wegen staan in artikel 383 Sv.