- De officier van justitie is tijdens het opsporingsonderzoek verantwoordelijk voor de samenstelling van de processtukken.
- Tot de processtukken behoren alle stukken die voor de ter terechtzitting door de rechter te nemen beslissingen redelijkerwijs van belang kunnen zijn, behoudens het bepaalde in artikel 149b.
- In de processtukken en in stukken waarvan de kennisneming ingevolge dit wetboek wordt toegestaan blijven in bij of krachtens algemene maatregel van bestuur te bepalen gevallen bepaalde daarin aan te wijzen gegevens in het belang van de bescherming van de persoonlijke levenssfeer van het slachtoffer onvermeld, tenzij deze gegevens voor door de rechter te nemen beslissingen redelijkerwijs van belang kunnen zijn.
- Van een processtuk in elektronische vorm kan de integriteit worden nagegaan doordat iedere wijziging daarvan kan worden vastgesteld.
- Bij algemene maatregel van bestuur kunnen voorschriften worden gesteld over de wijze waarop de processtukken worden samengesteld en ingericht.
- De voordracht voor een krachtens het derde lid vast te stellen algemene maatregel van bestuur, dan wel de vaststelling van een ministeriële regeling op basis van een dergelijke algemene maatregel van bestuur, wordt niet eerder gedaan dan vier weken nadat het ontwerp aan beide Kamers der Staten-Generaal is overgelegd.
←
Terug 149 · De plicht om opsporingsonderzoek in te stellen
Verder 149b · Stukken buiten het dossier houden met machtiging van de rechter-commissaris
→
Artikel 149a Sv: Wie het strafdossier samenstelt en wat erin hoort
Wie het strafdossier samenstelt en wat erin hoort
Wettekst
Toelichting
Het strafdossier is de basis waarop de rechter beslist. Wie dat dossier samenstelt en wat erin hoort te zitten, is dus een vraag van gewicht. Dit artikel legt de verantwoordelijkheid tijdens het opsporingsonderzoek bij de officier van justitie en geeft de maatstaf voor wat een processtuk is.
De maatstaf voor processtukken
Tot de processtukken behoren alle stukken die redelijkerwijs van belang kunnen zijn voor de beslissingen die de rechter op de zitting moet nemen. Die maatstaf is bewust ruim. Het gaat niet alleen om stukken die de beschuldiging ondersteunen, maar evengoed om stukken die de verdachte kunnen ontlasten of die de betrouwbaarheid van bewijs kunnen aantasten.
Het criterium is bovendien niet of een stuk beslissend is, maar of het van belang kán zijn. Twijfel valt dus uit in het voordeel van voeging. Op deze hoofdregel bestaat één uitzondering, geregeld in artikel 149b Sv: stukken die met machtiging van de rechter-commissaris buiten het dossier blijven.
Bescherming van gegevens van het slachtoffer
Het derde lid maakt het mogelijk bepaalde gegevens in het dossier weg te laten ter bescherming van de persoonlijke levenssfeer van het slachtoffer. In welke gevallen en om welke gegevens het gaat, wordt bij of krachtens algemene maatregel van bestuur bepaald. De grens is scherp getrokken: gegevens die redelijkerwijs van belang kunnen zijn voor de beslissingen van de rechter blijven wel staan.
Zo'n maatregel komt niet zomaar tot stand. Het ontwerp moet eerst vier weken bij beide Kamers hebben gelegen voordat de voordracht wordt gedaan of een ministeriële regeling op basis daarvan wordt vastgesteld.
Digitale stukken en de inrichting van het dossier
Van een processtuk in elektronische vorm moet de integriteit te controleren zijn: elke wijziging moet kunnen worden vastgesteld. Daarmee is een digitaal stuk even betrouwbaar als een ondertekend papier. Verder kunnen bij algemene maatregel van bestuur voorschriften worden gegeven over de manier waarop dossiers worden samengesteld en ingericht.
Een voorbeeld. Bij een geweldsincident zijn drie getuigen gehoord. Twee bevestigen het verhaal van de aangever, één spreekt het tegen. Ook die derde verklaring hoort in het dossier: zij kan redelijkerwijs van belang zijn voor de beslissing van de rechter. Ontbreekt zij, dan mist de rechter een deel van het beeld.
In de praktijk
Loop het dossier met uw advocaat na op gaten: ontbrekende verhoren, aangekondigde onderzoeken zonder rapport, verwijzingen naar stukken die er niet zijn. Ontbreekt iets, dan vraagt u eerst de officier van justitie het alsnog te voegen. Wijst hij dat af, dan kunt u de rechter-commissaris of de zittingsrechter vragen de voeging te bevelen. Bent u slachtoffer en maakt u zich zorgen over uw adresgegevens, meld dat dan tijdig bij het parket.
Redactionele toelichting .
Geen juridisch advies.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Moet de korte inhoud van beeld- en geluidsopnamen worden meegedeeld?
Opnamen van beeld of geluid die redelijkerwijs van belang kunnen zijn voor de beslissingen die de rechter op de zitting moet nemen, horen volgens de Hoge Raad bij de processtukken te worden gevoegd. Dat geldt ook als het materiaal op een gegevensdrager staat. De verdachte en zijn raadsman kunnen die stukken dan al vóór de zitting bekijken of beluisteren; is het materiaal nog geen processtuk, dan kan voeging worden verzocht of bevolen. Het beroep werd verworpen.
-
Welke stukken horen bij het dossier?
Een verzoek tot inzage in een stuk mag worden opgevat als een verzoek aan de zittingsrechter om een stuk aan de processtukken toe te voegen. De maatstaf daarvoor is of de noodzaak van het verzochte is gebleken. Daarbij moet de rechter volgens de Hoge Raad meewegen dat in beginsel alle stukken aan het dossier horen die voor zijn beslissingen redelijkerwijs van belang kunnen zijn; beslissend is dus niet de aard maar de relevantie van het stuk.
-
Kan de verdediging inzage vragen in nog niet gevoegde stukken?
De Hoge Raad stelt voorop dat de verdediging, met het oog op de tijd en faciliteiten die zij voor de voorbereiding nodig heeft en om een verzoek tot voeging van stukken te kunnen onderbouwen, een gemotiveerd verzoek kan doen tot inzage in specifiek omschreven stukken. Tijdens het vooronderzoek verloopt zo'n verzoek via de procedure van artikel 34 leden 2 tot en met 4 Sv. Is het onderzoek op de terechtzitting begonnen, dan beslist de zittingsrechter - zo nodig op basis van nader onderzoek door bijvoorbeeld de rechter-commissaris - of, in welke mate en op welke wijze inzage kan worden toegestaan. Het beroep werd verworpen.
-
Welke eisen gelden voor een Nederlands rechtshulpverzoek?
Nederland mag een buitenlandse autoriteit alleen om rechtshulp vragen als is voldaan aan de eisen die het Wetboek van Strafvordering stelt aan het gebruik van de gevraagde bevoegdheid in een eigen onderzoek naar dezelfde strafbare feiten. Of aan die eisen is voldaan, beoordeelt de rechter in de Nederlandse strafzaak waarin de resultaten voor het bewijs worden gebruikt. Die toets blijft achterwege wanneer het andere land de resultaten zonder Nederlands verzoek heeft overgedragen.
-
Wie beslist over het alsnog overleggen van ontbrekende stukken?
Vanaf het begin van het onderzoek op de zitting gaat de verantwoordelijkheid voor de samenstelling en de volledigheid van het dossier over van de officier van justitie naar de zittingsrechter, die ambtshalve of op verzoek de overlegging van stukken kan bevelen. De Hoge Raad overweegt dat de rechter daarover eerst de officier van justitie en zo nodig de verdediging hun standpunt laat geven, en dat hij bij verzet nader onderzoek door de rechter-commissaris noodzakelijk kan achten; de eindbeslissing blijft bij de zittingsrechter, die zelf geen kennis neemt van stukken die aan de verdediging worden onthouden. Omdat het hof over weggelakte passages oordeelde zonder die inhoud te kennen of het oordeel van de rechter-commissaris in te winnen, werd de uitspraak gedeeltelijk vernietigd.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.