Artikel 327 Sv: Vaststellen en ondertekenen van het zittingsproces-verbaal

Een verslag van de zitting is pas een officieel stuk als het is vastgesteld en ondertekend. Dit artikel bepaalt wie dat doen, binnen welke tijd dat moet gebeuren en wat er geldt wanneer de griffier daar niet toe in staat is.

Wie het stuk vaststelt

Het proces-verbaal wordt vastgesteld door de voorzitter of door een van de rechters die over de zaak hebben geoordeeld, samen met de griffier. Beiden zetten daarna hun handtekening. Dat is geen formaliteit: met die ondertekening staan zij ervoor in dat het verslag weergeeft wat er op de zitting is gebeurd en dat de voorgeschreven vormen zijn nageleefd.

Dat het ook een andere rechter dan de voorzitter mag zijn, heeft een praktische reden. Bij een meervoudige kamer zitten er drie rechters; is de voorzitter langdurig afwezig, dan kan een van de anderen die de zaak heeft behandeld het stuk vaststellen. Wie er niet bij was, kan dat niet.

Binnen welke termijn

De ondertekening moet zo spoedig mogelijk na de sluiting van het onderzoek op de zitting plaatsvinden, en in elk geval binnen de termijn die het eerste lid van artikel 365 Sv stelt: binnen twee maal vierentwintig uur na de uitspraak. Dat is dus een korte termijn, gekoppeld aan de dag waarop de rechtbank uitspraak doet.

Dat betekent niet dat er altijd meteen een volledig uitgewerkt verslag ligt. De wet laat in veel zaken een verkort proces-verbaal toe; artikel 327a Sv regelt dat en noemt de gevallen waarin het niet mag. Wordt er een rechtsmiddel ingesteld, dan wordt dat verkorte verslag alsnog aangevuld tot een volledig proces-verbaal.

Als de griffier verhinderd is

Kan de griffier niet meewerken — door ziekte, vertrek of een andere oorzaak — dan gebeurt de vaststelling en ondertekening zonder hem. Van die verhindering wordt aan het slot van het proces-verbaal melding gemaakt, zodat achteraf zichtbaar is waarom de tweede handtekening ontbreekt. Het stuk verliest daardoor zijn waarde niet: de wet aanvaardt uitdrukkelijk dat het in dat geval alleen door de rechter wordt vastgesteld.

Een voorbeeld. Een zaak wordt in maart behandeld en de rechtbank doet twee weken later uitspraak. De griffier die de aantekeningen maakte, is inmiddels bij een ander gerecht gaan werken. De rechter die de zaak heeft behandeld, stelt het proces-verbaal alleen vast, tekent het en laat onderaan vermelden dat de griffier daartoe niet in staat was.

In de praktijk

Voor de verdediging is de datum van ondertekening van belang wanneer hoger beroep of cassatie is ingesteld: zonder ondertekend proces-verbaal kan niet worden nagegaan wat er op de zitting is gebeurd en welke verweren zijn gevoerd. Blijft het stuk uit, dan kan uw advocaat daar bij het gerecht op aandringen.

Wilt u zelf zien wat er is vastgelegd, vraag dan bij de griffie van de rechtbank een afschrift. Ziet u een fout die er echt toe doet, meld dat dan snel en schriftelijk aan uw advocaat: hoe eerder het aan de orde komt, hoe groter de kans dat er nog iets aan te doen valt.