← Terug 448 · Wat de rechter beslist op beroep tegen een beschikking Verder 450 · Beroep instellen door een gemachtigde →

Artikel 449 Sv: Hoger beroep of cassatie instellen bij de griffie

Hoger beroep of cassatie instellen bij de griffie

Wettekst

  1. Voor zover de wet niet anders bepaalt, wordt hoger beroep of beroep in cassatie ingesteld door een verklaring, af te leggen door degene die het rechtsmiddel aanwendt, op de griffie van het gerecht door of bij hetwelk de beslissing is gegeven.
  2. In gevallen waarin de verdachte ter uitvoering van een niet onherroepelijk vonnis of arrest is aangehouden, kan hoger beroep of beroep in cassatie door hem ook geschieden bij aangetekende brief, gericht tot dezelfde griffie. Als dag van het beroep geldt in dit geval de dag van ontvangst van de brief ter griffie.
  3. Bezwaarschriften worden ingediend op de griffie van het gerecht door of bij hetwelk de beslissing is gegeven of de handeling is verricht.

Toelichting

Wie het niet eens is met een uitspraak, moet dat op een voorgeschreven manier kenbaar maken. Dit artikel bepaalt hoe u hoger beroep of beroep in cassatie instelt: met een verklaring op de griffie van het gerecht dat de beslissing heeft gegeven. Het noemt daarnaast een uitzondering voor wie is aangehouden, en het regelt waar bezwaarschriften worden ingediend.

De verklaring op de griffie

Tenzij de wet voor een bepaald geval iets anders regelt, geldt één weg: degene die het rechtsmiddel aanwendt, legt daarover een verklaring af op de griffie. Dat gebeurt persoonlijk, of via een gemachtigde volgens artikel 450 Sv.

Een telefoontje of een gewone e-mail aan de rechtbank is niet genoeg; wie het zo probeert, loopt het risico dat er formeel geen beroep is ingesteld en dat de termijn intussen verstrijkt. Een brief aan de griffie werkt wel, maar anders dan u wellicht denkt: die wordt opgevat als een schriftelijke volmacht aan een medewerker van de griffie om het rechtsmiddel voor u aan te wenden. Die volmacht moet wel voldoen aan de eisen van artikel 450 Sv: bij hoger beroep moet u onder meer instemmen met het in ontvangst nemen van de oproeping door de griffie en een adres opgeven. Zorg dus dat uw brief volledig is en ruim binnen de termijn binnenkomt.

Bij welk gerecht

U legt de verklaring af bij het gerecht dat de beslissing heeft gegeven, dus bij de instantie die de bestreden uitspraak deed en niet bij de instantie die het beroep gaat behandelen. Na een vonnis van de rechtbank gaat u naar de griffie van die rechtbank, ook al wordt de zaak daarna door het gerechtshof behandeld.

Per aangetekende brief bij aanhouding

Is de verdachte aangehouden ter uitvoering van een veroordeling die nog niet onherroepelijk is, dan kan hij het beroep ook instellen met een aangetekende brief aan diezelfde griffie. Zo blijft het rechtsmiddel bereikbaar voor iemand die zich niet vrij kan bewegen.

Let goed op wat dan als dag van het beroep geldt: niet de dag waarop u de brief op de post doet, maar de dag waarop de griffie hem ontvangt. Verzend dus ruim voor het einde van de termijn.

Bezwaarschriften

Voor bezwaarschriften geldt dezelfde plaats van indiening: de griffie van het gerecht dat de beslissing gaf, of van het gerecht waarbij de handeling is verricht. Ook daar is de griffie dus het adres, en niet het openbaar ministerie of de politie.

Een voorbeeld. Iemand wordt door de politierechter veroordeeld en wil in hoger beroep. Hij gaat naar de balie van de rechtbank, legt daar de verklaring af en ondertekent de akte die de griffier opmaakt. Vanaf dat moment staat vast dat en wanneer hij beroep heeft ingesteld.

In de praktijk

Het instellen van een rechtsmiddel is een formele handeling met een korte termijn. Wacht er niet mee tot u weet welke bezwaren u precies gaat aanvoeren; die kunnen later worden uitgewerkt.

Kunt u er zelf niet heen, laat het dan via uw advocaat of een gemachtigde doen. Vraag altijd om een bewijs van wat er is ingediend en op welke dag, en bewaar dat. Bij discussie over de tijdigheid is dat waar het op aankomt.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Relevante jurisprudentie

Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.

  1. Bij welke griffie moet het hoger beroep worden ingesteld?

    Hoge Raad · 2014-04-08 · ECLI:NL:HR:2014:856

    Hoger beroep wordt ingesteld door een verklaring op de griffie van het gerecht dat de beslissing heeft gegeven. Dat geldt ook als die verklaring wordt afgelegd door een griffiemedewerker die daartoe door de raadsman schriftelijk is gevolmachtigd: de volmacht moet dan zijn verleend aan een medewerker van de griffie van dát gerecht. Dat is, in ieder geval voor een advocaat, geen onredelijke eis. Dat de raadsman binnen de termijn een volmacht naar de griffie van een ander gerecht had gestuurd, hielp de verdachte dus niet; het beroep is verworpen.

  2. Kan een grievenformulier aan de balie gelden als hoger beroep?

    Hoge Raad · 2017-10-03 · ECLI:NL:HR:2017:2533

    De verdachte had binnen de beroepstermijn persoonlijk een grievenformulier aan de centrale balie van de rechtbank afgegeven. De inhoud daarvan kon bezwaarlijk anders worden begrepen dan als de wens om hoger beroep in te stellen. Het kennelijke oordeel van het hof dat daarmee niet op een geldige manier hoger beroep was ingesteld of doen instellen — niet door een verklaring op de griffie en niet via een bijzondere schriftelijke volmacht — vond de Hoge Raad daarom onbegrijpelijk. De uitspraak is vernietigd en de zaak is teruggewezen.

  3. Moet een gemachtigde zelf op de griffie verschijnen?

    Hoge Raad · 2022-07-05 · ECLI:NL:HR:2022:995

    Beroep wordt ingesteld door een verklaring op de griffie; bij een vennootschap zonder rechtspersoonlijkheid kan de aansprakelijke vennoot dat doen. Wordt een ander daarvoor bij bijzondere schriftelijke volmacht gemachtigd, dan moet die vertegenwoordiger zelf op de griffie verschijnen en de volmacht daar overleggen; de wet biedt niet de mogelijkheid de volmacht op een andere manier over te leggen. Verschijnt hij zonder volmacht, dan blijft het opmaken van een akte achterwege, maar hoort de griffieambtenaar hem op het vereiste te wijzen en alsnog gelegenheid te geven de volmacht tijdig over te leggen. Het beroep is niet-ontvankelijk verklaard.

  4. Wat als de griffie niet op de volmachtvereisten wijst?

    Hoge Raad · 2010-09-21 · ECLI:NL:HR:2010:BM4427

    De verdachte had verklaard zijn brief persoonlijk bij de balie te hebben ingeleverd; de griffie had die brief als bijzondere schriftelijke volmacht opgevat. Het hof had dan moeten laten blijken te hebben onderzocht of de medewerker op goede grond had aangenomen dat de verdachte niet zelf een verklaring op de griffie wilde afleggen, en of hem is meegedeeld aan welke eisen zo'n volmacht moet voldoen. Ontbreekt die mededeling, dan kan het gebrek het gevolg zijn van een ambtelijk verzuim dat niet aan de verdachte is toe te rekenen, en moet hij in zijn hoger beroep worden ontvangen.

Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.

← Terug 448 · Wat de rechter beslist op beroep tegen een beschikking Verder 450 · Beroep instellen door een gemachtigde →