Artikel 163 Sv: Hoe een aangifte wordt opgenomen

Hoe een aangifte wordt opgenomen

De aangifte van eenig strafbaar feit geschiedt mondeling of schriftelijk bij den bevoegden ambtenaar, hetzij door den aangever in persoon, hetzij door een ander, daartoe door hem van eene bijzondere schriftelijke volmacht voorzien.
De mondelinge aangifte wordt door den ambtenaar die haar ontvangt, in geschrifte gesteld en na voorlezing door hem met den aangever of diens gemachtigde onderteekend. Indien deze niet kan teekenen, wordt de reden van het beletsel vermeld.
Indien de aangever of diens gemachtigde de Nederlandse taal niet of onvoldoende begrijpt of spreekt, wordt hij in staat gesteld aangifte te doen in een taal die hij begrijpt of spreekt of ontvangt hij de nodige taalkundige bijstand.
De schriftelijke aangifte wordt door de aangever of diens gemachtigde ondertekend. De aangifte kan langs elektronische weg worden overgedragen met behulp van een bij of krachtens algemene maatregel van bestuur aangewezen elektronische voorziening, voor de in die voorziening toegestane feiten.
De aangever ontvangt een kopie van de aangifte dan wel een kopie van het proces-verbaal van aangifte.
Indien het belang van het onderzoek dit vergt ontvangt de aangever een schriftelijke bevestiging van zijn aangifte, in afwijking van het bepaalde in het vijfde lid. De schriftelijke bevestiging vermeldt de bijzondere redenen voor het afwijken van het vijfde lid.
De aangever ontvangt, indien hij de Nederlandse taal niet of onvoldoende begrijpt of spreekt, op zijn verzoek een vertaling van een schriftelijke bevestiging van de aangifte, in een taal die hij begrijpt.
De schriftelijke volmacht, of, zoo zij voor een notaris in minuut is verleden, een authentiek afschrift daarvan, wordt aan de akte gehecht.
Tot het ontvangen van de aangiften bedoeld in de artikelen 160 en 161, zijn de opsporingsambtenaren, en tot het ontvangen van de aangiften bedoeld in artikel 162, de daarbij genoemde ambtenaren verplicht.
Artikel 156 is van toepassing.

Toelichting

Dit artikel schrijft voor hoe een aangifte tot stand komt: mondeling of op schrift, in persoon of via een ander, in het Nederlands of met taalkundige bijstand, en wat de aangever daarvan terugkrijgt. Het zijn vormvoorschriften, maar ze bepalen wel of wat iemand vertelt ook bruikbaar in het dossier belandt.

Mondeling, schriftelijk of digitaal

Aangifte kan mondeling bij de bevoegde ambtenaar worden gedaan of schriftelijk worden ingediend. Een mondelinge aangifte zet de ambtenaar die haar ontvangt op schrift; daarna wordt zij voorgelezen en door hem en de aangever ondertekend. Kan de aangever niet tekenen, dan wordt de reden daarvan vermeld. Een schriftelijke aangifte ondertekent de aangever of zijn gemachtigde zelf.

Voor een aantal feiten kan aangifte langs elektronische weg worden overgedragen, via een voorziening die bij of krachtens algemene maatregel van bestuur is aangewezen. Digitale aangifte kan dus niet voor alles: welke feiten zijn toegelaten, volgt uit die voorziening zelf. Voor het overige blijft de gang naar het bureau of een schriftelijke aangifte de weg.

Aangifte door een ander

Wie niet zelf naar de politie kan of wil, kan iemand machtigen. Daarvoor is een bijzondere schriftelijke volmacht nodig, dus een volmacht die speciaal voor deze aangifte is gegeven; een algemene machtiging volstaat niet. De volmacht wordt aan de akte gehecht, en is zij bij een notaris verleden, dan gaat er een authentiek afschrift bij.

Taal en tolk

Begrijpt of spreekt de aangever of zijn gemachtigde het Nederlands niet of onvoldoende, dan moet hij in staat worden gesteld aangifte te doen in een taal die hij wel beheerst, of de nodige taalkundige bijstand krijgen. Op zijn verzoek krijgt hij bovendien een vertaling van de schriftelijke bevestiging van de aangifte in een taal die hij begrijpt. Een taalprobleem mag dus geen reden zijn om iemand weg te sturen.

Wat de aangever meekrijgt

De aangever ontvangt een kopie van de aangifte of van het proces-verbaal van aangifte. Dat stuk is in de praktijk belangrijk: verzekeraars, werkgevers, verhuurders en instanties vragen er vaak om, en de aangever kan er zelf mee nalezen wat er precies is vastgelegd. Klopt er iets niet, dan is dat de plek waar dat blijkt.

Vergt het belang van het onderzoek het, dan krijgt de aangever in plaats van die kopie alleen een schriftelijke bevestiging dat hij aangifte heeft gedaan. In die bevestiging moeten de bijzondere redenen worden vermeld waarom van de hoofdregel is afgeweken. De afwijking moet dus worden gemotiveerd en is geen standaardkeuze.

De aangifte mag niet worden geweigerd

Opsporingsambtenaren zijn verplicht de aangiften te ontvangen die de artikelen 160 en 161 Sv noemen; voor de aangifte door ambtenaren en colleges uit artikel 162 Sv rust die plicht op de daar genoemde ambtenaren. Wie zich meldt, hoort dus niet te worden weggestuurd omdat de zaak weinig kansrijk lijkt of omdat het druk is. Het opgemaakte proces-verbaal volgt daarna de weg van artikel 156 Sv en gaat naar de officier van justitie, die over het vervolg beslist.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Relevante jurisprudentie

Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.

Wat betekent de klachttermijn van drie maanden?

Hoge Raad · 2018-12-04 · ECLI:NL:HR:2018:2242

De Hoge Raad zet uiteen dat artikel 164 lid 2 Sv enkele voorschriften van artikel 163 Sv over de wijze waarop aangifte wordt gedaan van overeenkomstige toepassing verklaart op de klacht bij een klachtdelict. Voldoet de klacht niet aan die eisen, dan is het belang dat het klachtvereiste beschermt niet in het geding zolang vaststaat dat de klachtgerechtigde vervolging heeft gewild. Van die wens moet dan wel binnen de klachttermijn van drie maanden zijn gebleken. De uitspraak van het hof wordt gedeeltelijk vernietigd en de zaak in zoverre teruggewezen.

Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.

Wettekst