← Terug 47 · Een tweede raadsman tijdens een contactbeperking Verder 51a · Wie in de wet als slachtoffer geldt →

Artikel 48 Sv: Inzage en afschrift van processtukken voor de raadsman

Inzage en afschrift van processtukken voor de raadsman

Wettekst

Ten aanzien van de bevoegdheid van de raadsman tot de kennisneming van processtukken en het verkrijgen van afschrift daarvan vinden de artikelen 30 tot en met 34 overeenkomstige toepassing. Van alle stukken die ingevolge dit wetboek ter kennis van de verdachte worden gebracht, ontvangt de raadsman, behoudens het bepaalde in artikel 32, tweede lid, onverwijld afschrift.

Toelichting

De raadsman moet het dossier kennen om de verdachte te kunnen verdedigen. Dit artikel regelt dat kort maar krachtig: de regels die voor de verdachte gelden over inzage in de processtukken en het krijgen van afschriften, gelden ook voor zijn raadsman. En alles wat de verdachte op grond van dit wetboek te zien krijgt, gaat ook meteen naar de advocaat.

Dezelfde rechten als de verdachte

De bepalingen over de kennisneming van processtukken zijn van overeenkomstige toepassing op de raadsman. Dat betekent dat hij het dossier mag inzien, er afschriften van kan krijgen en kan vragen om stukken toe te voegen, met dezelfde voorwaarden en dezelfde beperkingen als de verdachte zelf. De verdediging wordt dus als één geheel behandeld.

Afschrift van alles wat de verdachte krijgt

Krijgt de verdachte op grond van dit wetboek een stuk toegestuurd, dan ontvangt zijn raadsman daar onmiddellijk een afschrift van. Zo weet de advocaat wat zijn cliënt heeft ontvangen en kan hij daarop reageren, ook als de verdachte de post niet begrijpt of te laat opent. Op die regel bestaat één uitzondering, die in artikel 32 Sv staat: daar is geregeld wanneer een afschrift kan worden geweigerd.

Beperkingen op de inzage

Volledige inzage is niet in elke fase vanzelfsprekend. In het begin van een onderzoek kunnen stukken tijdelijk worden achtergehouden als het onderzoeksbelang dat vergt; ook kunnen bepaalde gegevens worden afgeschermd. Die beperkingen zijn niet onbegrensd en zijn aan de rechter voor te leggen. De hoofdregel blijft dat de verdediging uiterlijk bij de behandeling op de zitting moet weten waarop de beschuldiging berust.

Een voorbeeld. Een advocaat vraagt het dossier op nadat zijn cliënt in verzekering is gesteld. Hij krijgt dan de stukken waarover hij op dat moment mag beschikken, en later de rest. Wordt hem inzage geweigerd, dan moet duidelijk zijn op welke grond dat gebeurt, zodat hij die beslissing kan aanvechten.

Waarom dit belangrijk is

Zonder dossierkennis is verdedigen onmogelijk. De advocaat moet kunnen nagaan welke bewijsmiddelen er zijn, hoe die zijn verkregen en welke onderzoekshandelingen nog nodig zijn. Op basis daarvan kan hij verzoeken doen om getuigen te horen of om aanvullend onderzoek. Ook kan hij beoordelen of bevoegdheden op de juiste manier zijn gebruikt.

In de praktijk

Voor de verdachte betekent dit dat hij niet zelf kopieën hoeft te verzamelen: zijn advocaat krijgt dezelfde stukken. Bespreek wel met hem wat er in het dossier zit en wat er nog ontbreekt. Ontvangt u zelf een brief of beslissing, meld dat dan toch even aan uw advocaat; dan weet u zeker dat hij hetzelfde stuk heeft en kunt u samen bekijken of er een termijn loopt.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Relevante jurisprudentie

Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.

  1. Wie krijgt als raadsman afschrift van de stukken?

    Hoge Raad · 2017-09-05 · ECLI:NL:HR:2017:2250

    De wet schrijft sinds 1 maart 2017 voor dat de gekozen raadsman zijn optreden meldt aan de hulpofficier of de officier van justitie en soms aan de rechter-commissaris, maar niet meer aan de griffie. Omdat die regeling tot misverstanden kan leiden over de vraag of de verdachte op de zitting wordt bijgestaan, stelt de Hoge Raad in afwijking van zijn eerdere rechtspraak de regel dat een advocaat die niet schriftelijk aan de griffie van het betrokken gerecht meldt dat hij op de zitting voor de verdachte zal optreden, zich er niet op kan beroepen dat hij niet als raadsman is erkend. Die melding moet in een aparte brief gebeuren waarin duidelijk is om welke zaak het gaat, met vermelding van onder meer het parketnummer. Voor meldingen uit de eerste maanden na de wetswijziging maakte de Hoge Raad een uitzondering; het beroep werd verworpen.

  2. Moet een afschrift worden gestuurd aan een later gestelde raadsman?

    Hoge Raad · 2023-01-24 · ECLI:NL:HR:2023:87

    De plicht om de raadsman onverwijld afschrift te sturen van stukken die ter kennis van de verdachte worden gebracht, bestaat alleen als er op dat moment een raadsman voor hem optreedt. Stelt de advocaat zich pas nadat de aanzegging in cassatie aan de verdachte in persoon is uitgereikt, dan bestond op het moment van die uitreiking geen verplichting hem een afschrift daarvan te sturen. De termijn waarbinnen namens de verdachte een schriftuur met cassatiemiddelen moest worden ingediend liep dus vanaf die uitreiking. Omdat die termijn al was verstreken, verklaarde de Hoge Raad het beroep niet-ontvankelijk.

  3. Wat als de raadsman geen afschrift van de dagvaarding krijgt?

    Hoge Raad · 2023-02-07 · ECLI:NL:HR:2023:165

    Heeft een advocaat zich bij de griffie van het hof gesteld als raadsman van de verdachte en blijkt uit geen enkel stuk dat hem een afschrift van de dagvaarding in hoger beroep is gestuurd, terwijl noch de verdachte noch de raadsman op de zitting is verschenen, dan bestaat het ernstige vermoeden dat het voorschrift over het afschrift aan de raadsman niet is nageleefd. De Hoge Raad vernietigde de uitspraak en wees de zaak terug naar het hof, zodat die opnieuw wordt behandeld.

Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.

← Terug 47 · Een tweede raadsman tijdens een contactbeperking Verder 51a · Wie in de wet als slachtoffer geldt →