- In geval van verdenking van een misdrijf als omschreven in artikel 67, eerste lid, kan de officier van justitie in het belang van het onderzoek van degene van wie redelijkerwijs kan worden vermoed dat hij toegang heeft tot bepaalde opgeslagen of vastgelegde gegevens, vorderen deze gegevens te verstrekken.
- Een vordering als bedoeld in het eerste lid kan niet worden gericht tot de verdachte. Artikel 96a, derde lid, is van overeenkomstige toepassing. De vordering kan niet betrekking hebben op persoonsgegevens betreffende iemands godsdienst of levensovertuiging, ras, politieke gezindheid, gezondheid, seksuele leven of lidmaatschap van een vakvereniging. Indien de vordering, bedoeld in het eerste lid, betrekking heeft op een persoon die aanspraak kan maken op bronbescherming, kan deze slechts worden gedaan na schriftelijke machtiging, op vordering van de officier van justitie te verlenen door de rechter-commissaris. Artikel 218a, tweede lid, is van overeenkomstige toepassing.
- Een vordering als bedoeld in het eerste lid is schriftelijk en vermeldt: a. indien bekend, de naam of anders een zo nauwkeurig mogelijke aanduiding van de persoon of de personen over wie gegevens worden gevorderd; b. een zo nauwkeurig mogelijke aanduiding van de gegevens die worden gevorderd en de termijn waarbinnen, alsmede de wijze waarop deze dienen te worden verstrekt; c. de titel van de vordering.
- Bij dringende noodzaak kan de vordering mondeling worden gegeven. De officier van justitie stelt de vordering in dat geval achteraf op schrift en verstrekt deze binnen drie dagen nadat de vordering is gedaan aan degene tot wie de vordering is gericht.
- De officier van justitie doet van de verstrekking van gegevens proces-verbaal opmaken, waarin worden vermeld: a. de gegevens, bedoeld in het derde lid; b. de verstrekte gegevens; c. het misdrijf en indien bekend de naam of anders een zo nauwkeurig mogelijke aanduiding van de verdachte; d. de feiten of omstandigheden waaruit blijkt dat de voorwaarden, bedoeld in het eerste lid, zijn vervuld; e. de reden waarom de gegevens in het belang van het onderzoek worden gevorderd.
- In geval van verdenking van een ander strafbaar feit dan bedoeld in het eerste lid, kan de officier van justitie in het belang van het onderzoek een vordering als bedoeld in dat lid doen met voorafgaande schriftelijke machtiging van de rechter-commissaris. De rechter-commissaris verleent de machtiging op vordering van de officier van justitie. Het tweede tot en met vijfde lid zijn van overeenkomstige toepassing. Artikel 126l, zevende lid, is van overeenkomstige toepassing.
- Bij of krachtens algemene maatregel van bestuur kunnen regels worden gesteld met betrekking tot de wijze waarop de gegevens worden gevorderd en verstrekt.
←
Terug 126nc · Vorderen van identificerende gegevens bij een bedrijf of instelling
Verder 126nda · Vorderen van beelden van beveiligingscamera's
→
Artikel 126nd Sv: Vorderen van opgeslagen gegevens bij een derde
Vorderen van opgeslagen gegevens bij een derde
Wettekst
Toelichting
Veel bewijs zit tegenwoordig niet bij de verdachte maar bij anderen: bij een bank, een vervoerder, een werkgever of een verhuurder. Dit artikel geeft de officier van justitie de bevoegdheid om opgeslagen of vastgelegde gegevens te vorderen bij iemand van wie redelijkerwijs kan worden aangenomen dat hij daar toegang toe heeft. Het gaat verder dan alleen naam en adres: het kan om de inhoud van een administratie gaan.
De voorwaarden
De bevoegdheid staat alleen open bij een verdenking van een misdrijf waarvoor voorlopige hechtenis mogelijk is — artikel 67 Sv, eerste lid, wijst die feiten aan — en het opvragen van de gegevens moet het onderzoek dienen. De officier van justitie beslist; bij deze hoofdvariant komt er geen rechter-commissaris aan te pas. Dat verandert wel in de bijzondere gevallen die hieronder aan de orde komen.
Wie de vordering niet krijgt
- De verdachte niet. Hij hoeft niet mee te werken aan het bijeenbrengen van bewijs tegen zichzelf; een vordering aan zijn adres is uitgesloten.
- Verschoningsgerechtigden niet. Wie zich op een verschoningsrecht kan beroepen, is niet verplicht eraan te voldoen; artikel 96a Sv bevat die uitzondering.
- Gevoelige gegevens vallen erbuiten. Gegevens over godsdienst of levensovertuiging, ras, politieke gezindheid, gezondheid, seksueel leven of vakbondslidmaatschap kunnen op grond van dit artikel niet worden gevorderd; daarvoor bestaat de zwaardere regeling van artikel 126nf Sv.
- Bronbescherming. Raakt de vordering iemand die zijn bron niet hoeft prijs te geven, zoals een journalist, dan is een schriftelijke machtiging van de rechter-commissaris nodig; de regeling van artikel 218a Sv is dan van toepassing.
Vorm en verantwoording
De vordering is schriftelijk en vermeldt over wie gegevens worden gevraagd, een zo nauwkeurig mogelijke aanduiding van die gegevens, binnen welke termijn en op welke wijze zij moeten worden verstrekt, en op welke bepaling de vordering berust. Bij dringende noodzaak mag zij mondeling; de officier van justitie stelt haar dan achteraf op schrift en zorgt dat de ontvanger die binnen drie dagen krijgt.
Van de verstrekking laat de officier van justitie proces-verbaal opmaken. Daarin komen niet alleen de vordering en de verstrekte gegevens, maar ook het misdrijf, de verdachte voor zover bekend, de onderbouwing van de voorwaarden en de reden waarom de gegevens in het belang van het onderzoek zijn gevorderd. Die laatste eis dwingt tot uitleg: waarom deze gegevens, en waarom nu?
Ook bij lichtere feiten, maar dan via de rechter-commissaris
Gaat het om een ander strafbaar feit dan een misdrijf waarvoor voorlopige hechtenis is toegelaten, dan is de bevoegdheid niet uitgesloten, maar is er een voorafgaande schriftelijke machtiging van de rechter-commissaris nodig. Zo houdt de wet de bevoegdheid beschikbaar voor lichtere zaken, met een rechter als extra filter. Bij dringende noodzaak kan die machtiging mondeling worden gegeven en binnen drie dagen op schrift worden gesteld.
Een voorbeeld. In een onderzoek naar verduistering bij een werkgever vordert de officier van justitie bij een bank de rekeningafschriften van een zakelijke rekening. Dat mag, mits de vordering aan de bank en niet aan de verdachte is gericht, de gevraagde gegevens duidelijk zijn afgebakend en in het proces-verbaal staat waarom zij voor het onderzoek nodig zijn.
In de praktijk
Krijgt u als bedrijf zo'n vordering, controleer dan of zij schriftelijk is, welke bepaling de grondslag vormt en of de gevraagde gegevens duidelijk zijn omschreven. Bent u verdachte, kijk dan in het dossier of de vordering aan een derde was gericht en of de gevorderde gegevens binnen de omschrijving vielen. Is er ruimer gevorderd dan toegestaan, dan kan dat op de terechtzitting worden opgeworpen; artikel 359a Sv bepaalt de gevolgen.
Redactionele toelichting .
Geen juridisch advies.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Wanneer zijn gegevens gegevens over iemands gezondheid?
De Hoge Raad beslist dat het verbod om met deze bevoegdheid gegevens over iemands gezondheid te vorderen niet alleen geldt voor gegevens die de gezondheid rechtstreeks betreffen, maar ook voor gegevens waaruit informatie over de gezondheid kan worden afgeleid. Daarom zijn de identiteitsgegevens van personen die zich bij een ziekenhuis voor medische hulp of informatie hebben gemeld, gegevens over de gezondheid in de zin van deze bepaling. Het beroep tegen die beslissing werd verworpen.
-
Mag uitlevering worden geweigerd omdat het om gevoelige gegevens gaat?
De rechter-commissaris kan bevelen dat iemand van wie redelijkerwijs moet worden vermoed dat hij een voor inbeslagneming vatbaar voorwerp onder zich heeft, dat voorwerp uitlevert. Die bevoegdheid betreft volgens de Hoge Raad het voorwerp zelf, bijvoorbeeld een gegevensdrager; zij geeft niet de bevoegdheid om van degene tot wie het bevel is gericht te verlangen dat hij vastgelegde gegevens voor politie en justitie bijeenzoekt, uitzoekt, bewerkt of aandraagt. Voor het vorderen van gegevens bestaat een eigen regeling, en tussen beide regelingen bestaat geen dwingende onderlinge verhouding; een op dit artikel gebaseerde vordering mag dus niet worden afgewezen op de enkele grond dat zij gevoelige gegevens betreft. De beschikking wordt vernietigd en de zaak verwezen.
-
Wanneer is een vordering tot het verstrekken van gegevens vereist?
De Hoge Raad verwerpt de opvatting dat voor het opvragen bij de gemeente van een kopie van een paspoortaanvraag, met het doel een pasfoto te krijgen, deze bijzondere bevoegdheid had moeten worden gebruikt. De paspoortwetgeving staat opsporingsambtenaren toe zich die gegevens te laten verstrekken voor zover dat nodig is voor de opsporing in het onderzoek waarmee zij zijn belast. Dat deze bevoegdheid een bijzondere regeling geeft voor gevoelige gegevens, doet aan die eigen verstrekkingsgrondslag niet af. De Hoge Raad verminderde de gevangenisstraf wegens de te lange duur van de procedure en verwierp het beroep voor het overige.
-
Moet de politie belastinggegevens altijd met een vordering opvragen?
De Hoge Raad verwerpt de opvatting dat inkomensgegevens van een verdachte bij de Belastingdienst uitsluitend met een vordering op grond van dit artikel kunnen worden opgevraagd. De belastingwetgeving staat de Belastingdienst toe bepaalde gegevens aan andere bestuursorganen, waaronder de politie, te verstrekken wanneer daarover een convenant is gesloten, en de politie mag zich die gegevens laten verstrekken. Voor die verstrekking is geen redelijk vermoeden van een strafbaar feit vereist, en het bestaan van zo'n vermoeden staat er ook niet aan in de weg. De Hoge Raad verminderde de taakstraf wegens de te lange duur van de procedure en verwierp het beroep voor het overige.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.