← Terug 151da · DNA-onderzoek naar verwantschap Verder 151f · Uitslag en tegenonderzoek bij het besmettingsonderzoek →

Artikel 151e Sv: Onderzoek naar besmetting met een ernstige ziekte

Onderzoek naar besmetting met een ernstige ziekte

Wettekst

  1. In geval van een misdrijf waarbij uit aanwijzingen blijkt dat besmetting van een slachtoffer met een bij algemene maatregel van bestuur aangewezen ernstige ziekte kan hebben plaatsgevonden, kan de officier van justitie aan de verdachte verzoeken celmateriaal af te staan ten behoeve van een onderzoek dat tot doel heeft vast te stellen of hij drager is van een dergelijke ziekte. De officier van justitie kan dit verzoek tevens richten aan een ander dan de verdachte, indien uit zodanige aanwijzingen blijkt dat besmetting door misdrijf met behulp van het celmateriaal van die ander is overgebracht op een slachtoffer. De verdachte en de derde tot wie de officier van justitie zich heeft gericht, kunnen van hun instemming met het verzoek om mee te werken aan het afnemen van celmateriaal alleen schriftelijk doen blijken.
  2. Indien degene aan wie het verzoek is gericht, medewerking weigert, kan de officier van justitie in het belang van het onderzoek bevelen dat van hem celmateriaal wordt afgenomen ten behoeve van een onderzoek als bedoeld in het eerste lid. Het bevel kan slechts worden gegeven na schriftelijke machtiging van de rechter-commissaris op vordering van de officier van justitie.
  3. Het onderzoek, bedoeld in het eerste of tweede lid, wordt uitgevoerd door afname van een hoeveelheid bloed door een arts of een verpleegkundige, tenzij aannemelijk is dat afname van bloed om bijzondere geneeskundige redenen onwenselijk is. In dat geval wordt ander celmateriaal, dat geschikt is voor het onderzoek, afgenomen.
  4. Door een arts of een verpleegkundige wordt zoveel celmateriaal afgenomen als voor het onderzoek, bedoeld in het eerste of tweede lid, noodzakelijk is. Zo nodig wordt het bevel, bedoeld in het tweede lid, met behulp van de sterke arm ten uitvoer gelegd.
  5. De officier van justitie kan opdracht geven aan celmateriaal dat is aangetroffen ter zake van een misdrijf als bedoeld in het eerste lid, een onderzoek als bedoeld in het eerste lid te verrichten. De officier van justitie kan, indien hij van oordeel is dat zich daarvoor zwaarwegende redenen voordoen en er sprake is van een bekende verdachte opdracht geven het onderzoek te verrichten aan ander celmateriaal dan op grond van het eerste of tweede lid is afgenomen of in de vorige volzin bedoeld is. Deze opdracht kan niet worden gegeven bij een bekende persoon die niet wordt verdacht van een misdrijf, bedoeld in het eerste lid.
  6. Bij of krachtens algemene maatregel van bestuur worden nadere regels omtrent de uitvoering van dit artikel gegeven.

Toelichting

Na sommige misdrijven blijft een slachtoffer achter met de vraag of hij besmet is geraakt met een ernstige ziekte. Die onzekerheid kan maanden duren en zwaar wegen. Dit artikel maakt het mogelijk te onderzoeken of degene van wie de besmetting afkomstig kan zijn, drager is van zo'n ziekte. Om welke ziekten het gaat, is bij algemene maatregel van bestuur bepaald.

Wanneer het aan de orde is

Er moet sprake zijn van een misdrijf waarbij uit aanwijzingen blijkt dat besmetting van een slachtoffer kan hebben plaatsgevonden. De officier van justitie kan dan aan de verdachte vragen celmateriaal af te staan voor onderzoek naar dragerschap. Hij kan die vraag ook richten tot iemand anders dan de verdachte, als uit aanwijzingen blijkt dat de besmetting door het misdrijf met behulp van diens celmateriaal op het slachtoffer is overgebracht.

Instemming met zo'n verzoek kan alleen schriftelijk blijken. Een mondeling ja volstaat dus niet; dat beschermt ook degene die instemt, want achteraf staat vast waar hij mee akkoord ging.

Weigeren en het bevel van de officier van justitie

Wordt medewerking geweigerd, dan kan de officier van justitie in het belang van het onderzoek bevelen dat celmateriaal wordt afgenomen. Dat mag hij niet zelfstandig: er is eerst een schriftelijke machtiging van de rechter-commissaris nodig, die hij daartoe vordert. Zo beoordeelt een onafhankelijke rechter of de inbreuk op de lichamelijke integriteit in dit geval gerechtvaardigd is.

Hoe de afname gebeurt

Het onderzoek gebeurt door afname van een hoeveelheid bloed door een arts of een verpleegkundige. Is aannemelijk dat bloedafname om bijzondere geneeskundige redenen onwenselijk is, dan wordt ander geschikt celmateriaal afgenomen. Er wordt niet meer afgenomen dan voor het onderzoek nodig is. Zo nodig wordt het bevel met behulp van de sterke arm uitgevoerd.

Daarnaast kan de officier van justitie opdracht geven het onderzoek te doen aan celmateriaal dat in verband met het misdrijf is aangetroffen. Zijn er zwaarwegende redenen en is de verdachte bekend, dan kan hij het onderzoek ook laten doen aan ander celmateriaal. Bij een bekende persoon die niet van zo'n misdrijf wordt verdacht, kan die opdracht niet worden gegeven.

Een voorbeeld. Bij een geweldsincident komt een slachtoffer in contact met bloed van de verdachte. De officier van justitie vraagt de verdachte mee te werken aan een test; stemt hij in, dan moet dat schriftelijk. Weigert hij, dan kan de officier van justitie na machtiging van de rechter-commissaris afname bevelen, uitgevoerd door een arts of verpleegkundige.

In de praktijk

Bent u slachtoffer, meld uw zorgen dan meteen bij de politie of het parket; u kunt de officier van justitie ook zelf vragen dit onderzoek te bevelen (artikel 151g Sv) en laat u ook medisch voorlichten; een uitslag uit deze procedure vervangt geen medisch advies. Bent u degene aan wie medewerking wordt gevraagd, laat u dan bijstaan door een advocaat; u kunt weigeren, maar dan kan een bevel volgen na toetsing door de rechter-commissaris. Nadere regels over de uitvoering staan in lagere regelgeving.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.
← Terug 151da · DNA-onderzoek naar verwantschap Verder 151f · Uitslag en tegenonderzoek bij het besmettingsonderzoek →