Artikel 75 Sv: Voorlopige hechtenis nadat hoger beroep is ingesteld

Zodra beroep tegen de einduitspraak is ingesteld, verandert er iets aan de voorlopige hechtenis: een andere rechter gaat erover en er gelden andere termijnen en gronden. Dit artikel regelt die overgang en de bevoegdheden in hoger beroep.

Wie beslist

Na de aantekening van het beroep worden de bevelen tot gevangenneming, gevangenhouding en de verlenging daarvan gegeven door de rechter in hoogste feitelijke aanleg — in de praktijk het gerechtshof. De regels over gevangenneming op de zitting, over het doorlopen van het bevel na aanvang van het onderzoek en over de gevallen, de gronden en de opheffing uit de artikelen 67 tot en met 69 Sv blijven daarbij van overeenkomstige toepassing.

Een eigen grond na een veroordeling

Er komt een grond bij die in eerste aanleg niet bestond. Een bevel kan ook worden gegeven of verlengd omdat in het bestreden vonnis een vrijheidsbenemende straf of maatregel is opgelegd die ten minste even lang duurt als de tijd die de verdachte na de verlenging in hechtenis zal hebben doorgebracht. Verder kan een veroordelend vonnis in de vorige aanleg gelden als ernstige bezwaren; nieuwe gevangenneming vóór de zitting vereist namelijk dat alsnog ernstige bezwaren zijn gerezen.

De termijnen in hoger beroep

Loopt een bevel door omdat de zitting in eerste aanleg was begonnen, dan kan het openbaar ministerie vóór de aanvang van de behandeling in hoger beroep verlenging vorderen, telkens voor niet meer dan honderdtwintig dagen. Verlengen kan twee keer, met een harde bovengrens: samen niet meer dan honderdtachtig dagen, gerekend vanaf de datum van de einduitspraak in eerste aanleg. De verdachte krijgt de gelegenheid over de vordering te worden gehoord.

Zolang de behandeling in hoger beroep nog niet is begonnen, kan de hechtenis alleen worden verlengd als in de vorige aanleg een onvoorwaardelijke vrijheidsstraf is opgelegd waarvan de tenuitvoerlegging ten minste even lang duurt als de hechtenis na die verlenging, of als een vrijheidsbenemende maatregel onvoorwaardelijk is opgelegd. Het gaat daarbij om de tijd die de verdachte van die straf werkelijk zou moeten uitzitten, dus rekening houdend met een eventuele voorwaardelijke invrijheidstelling. Wie in eerste aanleg is vrijgesproken of een lichtere straf kreeg, hoort dus niet in hechtenis te blijven. Alleen bij beroep tegen een onbevoegdverklaring waarbij is bepaald dat het bevel van kracht blijft, geldt die grens niet.

Een voorbeeld. Een verdachte krijgt in eerste aanleg achttien maanden gevangenisstraf en gaat in hoger beroep. Het bevel kan dan bij het hof worden verlengd, omdat de opgelegde straf langer duurt dan de hechtenis. Was hij tot een taakstraf veroordeeld, dan zou verlenging niet mogelijk zijn en zou hij het hoger beroep in vrijheid afwachten.

Na de uitspraak in hoger beroep

Na de einduitspraak in hoogste feitelijke aanleg blijft het bevel van kracht totdat die uitspraak onherroepelijk is. Buiten de gevallen van artikel 72 Sv heft de rechter het bevel op zodra de ondergane hechtenis even lang heeft geduurd als de tenuitvoerlegging van de onvoorwaardelijk opgelegde vrijheidsstraf, tenzij een vrijheidsbenemende maatregel is opgelegd. Wijst de Hoge Raad de zaak terug of verwijst hij haar, dan blijft het bevel daarna nog dertig dagen gelden. Bij al deze berekeningen telt de tijd in verzekering mee als hechtenis.

In de praktijk

Laat uw advocaat na het vonnis doorrekenen hoeveel dagen u hebt vastgezeten en hoe die zich verhouden tot de opgelegde straf; dat bepaalt of u het hoger beroep vast of vrij afwacht. Ook in deze fase kunt u om opheffing of om schorsing onder voorwaarden vragen.