Artikel 138e Sv: Wat een elektronische handtekening is

Processen-verbaal, vorderingen en beslissingen worden allang niet meer alleen op papier gezet en met een pen ondertekend. Om die digitale werkwijze een wettelijke basis te geven, omschrijft dit artikel wat een elektronische handtekening is. Het gaat om elektronische gegevens die zijn gehecht aan of logisch verbonden met andere elektronische gegevens en die de ondertekenaar gebruikt om te ondertekenen.

De drie elementen

In de omschrijving zitten drie eisen besloten. Ten eerste bestaat de handtekening zelf uit elektronische gegevens; een ingescande krabbel als plaatje is niet zonder meer wat de wet bedoelt. Ten tweede moet er een verband zijn met het stuk dat wordt ondertekend: de gegevens zijn eraan gehecht of er logisch mee verbonden. Ten derde is er een gebruiksdoel: de ondertekenaar zet ze in om te ondertekenen.

Die tweede eis doet het meeste werk: de handtekening hoort bij één bepaald stuk en staat daar niet los naast. De omschrijving zelf waarborgt nog niet dat zij onmogelijk kan worden losgemaakt of dat het stuk daarna onveranderd is gebleven; hoeveel zekerheid zij biedt, hangt af van de eisen die op grond van artikel 138f Sv worden gesteld. De functie is wel dezelfde als bij een handtekening op papier: vaststellen wie het stuk voor zijn rekening neemt.

Alleen een omschrijving

Dit artikel zegt nog niet wanneer een elektronische handtekening voldoende is. Het legt alleen het begrip vast. Of zo'n handtekening in de plaats mag komen van een gewone ondertekening of waarmerking, en aan welke eisen zij dan moet voldoen, staat in artikel 138f Sv.

Waarom dit voor u van belang is

Een strafdossier bestaat voor een groot deel uit stukken waarvan de wet ondertekening eist, en de ondertekening bepaalt mee wat zo'n stuk waard is als bewijs. Een proces-verbaal van een opsporingsambtenaar heeft in het bewijsrecht een bijzondere plaats, en dat hangt samen met de vorm waarin het is opgemaakt en ondertekend.

Een voorbeeld. Een verbalisant maakt zijn proces-verbaal op in een politiesysteem en ondertekent het daarin digitaal. De advocaat van de verdachte krijgt een uitdraai waarop geen geschreven handtekening staat, maar wel de vermelding van de digitale ondertekening. Dat stuk is niet minder waard dan een ondertekend papier, mits aan de eisen is voldaan.

In de praktijk

U hoeft de techniek niet te doorgronden, maar het is nuttig te weten dat een digitaal ondertekend stuk volwaardig is. Ziet uw advocaat aanleiding om te twijfelen aan de herkomst of de ongewijzigdheid van een stuk, dan kan hij dat op de zitting aan de orde stellen; de rechter beoordeelt dan of het stuk aan de wettelijke eisen voldoet en wat de gevolgen zijn als dat niet zo is.