Artikel 392 Sv: Verstek en de in persoon uitgereikte oproeping

Wie is opgeroepen voor de kantonrechter maar niet verschijnt, krijgt te maken met verstek: de zaak wordt buiten zijn aanwezigheid behandeld. Dit artikel verklaart die regeling van toepassing op zaken die met een oproeping zijn aangebracht, en stelt een oproeping die iemand persoonlijk in handen heeft gekregen gelijk aan een dagvaarding die in persoon is betekend.

Verstek bij de kantonrechter

Het eerste lid verwijst naar artikel 280 Sv, eerste lid, over het verstek. Verschijnt de opgeroepen verdachte niet en is hij ook niet vertegenwoordigd door een gemachtigde advocaat, dan verleent de rechter verstek en gaat de behandeling door. Er komt dus gewoon een uitspraak, ook al hebt u niets kunnen zeggen over wat u wordt verweten. Komt u alsnog tijdens de zitting binnen, of laat u zich dan alsnog door een gemachtigde advocaat verdedigen, dan verklaart de rechter het verstek vervallen en begint het onderzoek opnieuw.

Wegblijven is daarom zelden verstandig. U mist de gelegenheid om uw kant van het verhaal te vertellen, om een boete of andere straf ter discussie te stellen en om vragen te stellen over het bewijs.

Wanneer geldt u als bekend met de zitting

Het tweede lid regelt de gelijkstelling. Is de oproeping aan u persoonlijk uitgereikt, dan gelden de artikelen 366 en 408 Sv op dezelfde manier als bij een dagvaarding die aan u in persoon is betekend. Weigerde u het stuk aan te nemen, dan geldt het moment van die weigering als uitreiking en treden dezelfde gevolgen in. Dat is een belangrijk verschil met een stuk dat alleen op een adres is achtergelaten of naar een postadres is gestuurd.

Gevolgen voor de mededeling en de termijn

De gelijkstelling werkt twee kanten op. Artikel 366 Sv gaat over de mededeling van het vonnis aan een verdachte die niet op de zitting was en het stuk niet persoonlijk had ontvangen; kreeg u de oproeping wel in handen, dan is die aparte mededeling niet nodig. En artikel 408 Sv knoopt de beroepstermijn van veertien dagen aan de einduitspraak vast wanneer u persoonlijk bent opgeroepen of op de zitting verscheen.

In dat geval begint de termijn voor hoger beroep dus meteen te lopen na de uitspraak, ook als u er niet bij was. U kunt niet afwachten tot er post komt: de klok loopt al.

Een voorbeeld

Een opsporingsambtenaar reikt u op straat een oproeping uit voor de zitting van twee weken later. U gaat niet. De kantonrechter verleent verstek, behandelt de zaak en legt een straf op. Omdat u de oproeping persoonlijk hebt gekregen, hebt u vanaf de dag van de uitspraak veertien dagen om hoger beroep in te stellen. Merkt u pas na een maand wat er is beslist, dan is die termijn verstreken.

Wat u het beste kunt doen

Kunt u echt niet op de zittingsdag, machtig dan schriftelijk een advocaat om namens u te verschijnen, of vraag om aanhouding. Gaat de zitting toch zonder u door, informeer dan zelf kort na de zittingsdag bij de rechtbank of het parket naar de uitspraak. Zo voorkomt u dat de termijn voor hoger beroep ongemerkt voorbijgaat.