- Ingeval hoger beroep is ingesteld door de officier van justitie, geeft de advocaat-generaal bij gelegenheid van de voordracht der zaak mondeling een toelichting op de bezwaren tegen het vonnis. De advocaat-generaal geeft in voorkomende gevallen tevens op waarom door de officier van justitie geen schriftuur houdende grieven is ingediend. Na de voordracht van de advocaat-generaal wordt de verdachte die hoger beroep heeft ingesteld, in de gelegenheid gesteld zijn bezwaren tegen het vonnis op te geven.
- Indien de verdachte geen schriftuur houdende grieven heeft ingediend noch mondeling bezwaren tegen het vonnis opgeeft, kan het door de verdachte ingestelde hoger beroep zonder onderzoek van de zaak zelf niet-ontvankelijk worden verklaard.
- Indien van de zijde van het openbaar ministerie geen schriftuur houdende grieven, als bedoeld in artikel 410, eerste lid, is ingediend, kan het door de officier van justitie ingestelde hoger beroep zonder onderzoek van de zaak zelf niet-ontvankelijk worden verklaard.
←
Terug 415 · Welke regels van de eerste aanleg gelden voor het gerechtshof
Verder 417 · Voorlezen van stukken die in eerste aanleg al zijn voorgelezen
→
Artikel 416 Sv: Bezwaren tegen het vonnis opgeven en niet-ontvankelijk beroep
Bezwaren tegen het vonnis opgeven en niet-ontvankelijk beroep
Wettekst
Toelichting
Wie hoger beroep instelt, moet ook duidelijk maken wat er volgens hem mis is met het vonnis. Dit artikel regelt hoe die bezwaren op de zitting aan de orde komen en wat er gebeurt als ze uitblijven: het hof kan het beroep dan niet-ontvankelijk verklaren zonder de zaak inhoudelijk te behandelen.
De voordracht van de advocaat-generaal
Is het hoger beroep ingesteld door de officier van justitie, dan licht de advocaat-generaal bij de voordracht van de zaak mondeling toe welke bezwaren er tegen het vonnis bestaan. Is er van de kant van het openbaar ministerie geen schriftuur met grieven ingediend, dan moet hij ook uitleggen waarom dat is nagelaten.
Daarna is de verdachte aan de beurt. De verdachte die zelf hoger beroep heeft ingesteld, wordt in de gelegenheid gesteld zijn bezwaren tegen het vonnis op te geven. Dat hoeft niet in juridische taal: het gaat erom dat duidelijk wordt waarover het hof moet oordelen.
Wat een bezwaar is
Een bezwaar, ook wel grief genoemd, is een concrete klacht over het vonnis. Denk aan de stelling dat het bewijs de bewezenverklaring niet draagt, dat een verweer onbesproken is gebleven, dat er ten onrechte geen rekening is gehouden met uw persoonlijke omstandigheden, of dat de straf te hoog is. Ook een klacht over de vordering van de benadeelde partij is een bezwaar.
Beroep zonder bezwaren
Heeft de verdachte geen schriftuur met grieven ingediend én geeft hij op de zitting ook mondeling geen bezwaren op, dan kan het hof zijn hoger beroep niet-ontvankelijk verklaren zonder onderzoek van de zaak zelf. Er komt dan geen inhoudelijke behandeling; het vonnis van de rechtbank blijft staan.
Het derde lid bevat het spiegelbeeld voor het openbaar ministerie. Is er geen schriftuur met grieven ingediend zoals artikel 410 Sv, eerste lid, voorschrijft, dan kan ook het door de officier van justitie ingestelde hoger beroep zonder onderzoek van de zaak niet-ontvankelijk worden verklaard.
In beide gevallen gebruikt de wet het woord 'kan'. Het hof heeft dus een keuze: het mag het beroep ook gewoon inhoudelijk behandelen, en weegt per zaak af wat het beste past. Maar op die welwillendheid kunt u beter niet rekenen.
Een voorbeeld. Iemand stelt na de zitting bij de politierechter direct hoger beroep in, dient daarna niets in en verschijnt niet op de zitting bij het hof. Er ligt dan geen enkel bezwaar tegen het vonnis. Het hof kan het beroep niet-ontvankelijk verklaren, waarna de zaak eindigt zonder dat een raadsheer naar het bewijs heeft gekeken.
In de praktijk
Behandel het opgeven van bezwaren als het echte begin van uw hoger beroep. Dien binnen de daarvoor geldende termijn de schriftuur met grieven in waarover artikel 410 Sv gaat, ook als die kort is; enkele goed geformuleerde punten zijn genoeg om een inhoudelijke behandeling veilig te stellen.
Verschijn daarnaast op de zitting. Wie er is, kan zijn bezwaren alsnog mondeling opgeven, ook als er niets op papier staat. En schakel tijdig een advocaat in: die weet welke klachten kansrijk zijn en voorkomt dat uw beroep sneuvelt op een vormpunt in plaats van op de inhoud.
Redactionele toelichting .
Geen juridisch advies.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Welke betekenis heeft de akte voor de omvang van het appel?
Met de mogelijkheid het hoger beroep niet-ontvankelijk te verklaren als geen grieven zijn ingediend en ook op de zitting geen bezwaren zijn opgegeven, heeft de wetgever volgens de Hoge Raad een actieve proceshouding van partijen willen bevorderen. Die niet-ontvankelijkverklaring kan niet alleen zonder, maar ook na onderzoek van de zaak zelf worden uitgesproken. De toepassing hangt sterk af van de weging van de omstandigheden door de feitenrechter, zodat in cassatie slechts beperkt kan worden getoetst en aan de motivering van een afwijzing van een verzoek om toepassing geen zware eisen worden gesteld. Het beroep werd verworpen.
-
Mag het hof een verzoek om niet-ontvankelijkverklaring afwijzen?
De Hoge Raad stelt voorop dat de toepassing van deze bevoegdheid in hoge mate afhangt van de weging van de omstandigheden door de feitenrechter, die daarin een grote vrijheid heeft, en dat aan de motivering van een afwijzing geen zware eisen worden gesteld. De opvatting dat het hof een verzoek van de verdachte om zijn hoger beroep niet-ontvankelijk te verklaren niet mag afwijzen op grond van de belangen van de gevoegde benadeelde partijen, vindt geen steun in het recht. Dat het hof nog niet wist welke vorderingen werden gehandhaafd en zich daarom nog niet in staat achtte alle belangen af te wegen, is niet onbegrijpelijk. De Hoge Raad vernietigde de uitspraak alleen op het punt van de vervangende hechtenis en de duur van de straf.
-
Wanneer ontbreekt een schriftuur houdende grieven?
De Hoge Raad beslist dat van het geval dat de verdachte geen schriftuur met grieven heeft ingediend geen sprake is wanneer die schriftuur na de termijn van veertien dagen, maar wel voor de zitting in hoger beroep is ingediend. Hetzelfde geldt als zij met het oog op de naderende zitting bij de griffie van het hof is ingediend in plaats van bij het gerecht dat het vonnis heeft gewezen. Omdat namens de verdachte een faxbericht met bezwaren was binnengekomen, was het andersluidende oordeel van het hof onbegrijpelijk. De Hoge Raad vernietigde het arrest en wees de zaak terug.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.