- Een Europees onderzoeksbevel is een beslissing afkomstig van een rechterlijke autoriteit van een lidstaat van de Europese Unie, met uitzondering van Denemarken en Ierland, die ertoe strekt in een andere lidstaat één of meer bevoegdheden toe te passen met het oog op het verkrijgen van bewijsmateriaal in een strafzaak. Een Europees onderzoeksbevel kan tevens worden uitgevaardigd om bewijsmateriaal te verkrijgen dat reeds in het bezit is van de bevoegde autoriteiten van de uitvoerende staat.
- Een Europees onderzoeksbevel kan tevens worden uitgevaardigd in een procedure die door een bestuurlijke of rechterlijke autoriteit is ingesteld in verband met feiten die volgens het nationale recht van de uitvaardigende staat strafbaar zijn, mits tegen de beslissing beroep mogelijk is bij een in het bijzonder in strafzaken bevoegde rechter.
- Een Europees onderzoeksbevel kan niet worden gebruikt voor de instelling van een gemeenschappelijk onderzoeksteam als bedoeld in artikel 5.2.1.
- Het Europees onderzoeksbevel wordt opgesteld conform het formulier in bijlage A bij richtlijn 2014/41/EU van het Europees Parlement en de Raad van 3 april 2014 betreffende het Europees onderzoeksbevel in strafzaken.
←
Terug 5.3.22 · Intrekking en bewijskracht bij overname van een internationaal gerecht
Verder 5.4.2 · Ontvangst van een Europees onderzoeksbevel en beslistermijn
→
Artikel 5.4.1 Sv: Wat een Europees onderzoeksbevel is
Wat een Europees onderzoeksbevel is
Wettekst
Toelichting
Wie in een strafzaak bewijs nodig heeft dat in een ander land ligt, kan dat daar niet zelf gaan halen. Binnen de Europese Unie is daarvoor het Europees onderzoeksbevel ontwikkeld. Dit artikel, het eerste van de titel over dat bevel, legt uit wat eronder wordt verstaan. De volgende artikelen regelen hoe Nederland omgaat met een bevel dat uit een andere lidstaat binnenkomt, en ook wanneer Nederland zelf een bevel uitvaardigt.
Een beslissing om bewijs te verkrijgen
Een Europees onderzoeksbevel is een beslissing van een rechterlijke autoriteit in een lidstaat van de EU die erop gericht is dat in een andere lidstaat één of meer onderzoeksbevoegdheden worden toegepast om bewijs te verkrijgen in een strafzaak. Denk aan het horen van een getuige, het opvragen van gegevens of een doorzoeking. Het bevel kan ook gaan over bewijs dat de autoriteiten in de andere lidstaat al in handen hebben. Het land dat het bevel geeft heet de uitvaardigende staat, het land dat het uitvoert de uitvoerende staat. Denemarken en Ierland doen niet mee.
Ook buiten het gewone strafproces
Het tweede lid breidt het bereik uit tot procedures die door een bestuurlijke of rechterlijke autoriteit zijn ingesteld over feiten die in de uitvaardigende staat strafbaar zijn, mits tegen de beslissing in die procedure beroep openstaat bij een rechter die in het bijzonder bevoegd is in strafzaken. Voor zulke bevelen geldt in artikel 5.4.4 Sv een extra weigeringsgrond.
Grenzen en vorm
- Geen gemeenschappelijk onderzoeksteam: het bevel kan niet worden gebruikt om een gemeenschappelijk onderzoeksteam op te richten; daarvoor geldt de eigen regeling van artikel 5.2.1 Sv.
- Vast formulier: het bevel wordt opgesteld volgens het formulier in bijlage A bij richtlijn 2014/41/EU, zodat alle lidstaten met hetzelfde model werken.
Redactionele toelichting .
Geen juridisch advies.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Mag beslag worden gelegd voordat het onderzoeksbevel op papier staat?
De Hoge Raad beslist dat een voorwerp al in beslag mag worden genomen wanneer de beslissing van de buitenlandse rechterlijke autoriteit alleen nog mondeling is meegedeeld en het Europees onderzoeksbevel nog niet op het voorgeschreven formulier is opgesteld. Het strafvorderlijk belang waarvoor de Nederlandse beslagbevoegdheden mogen worden gebruikt, is namelijk niet tot een Nederlands onderzoek beperkt, en ook een mondeling meegedeelde beslissing kan dat belang doen vaststaan. Dat het formulier op dat moment nog ontbreekt, maakt het beslag niet van onwaarde. Het beroep is verworpen.
-
Kan een buitenlandse officier van justitie een onderzoeksbevel uitvaardigen?
De Hoge Raad stelt vast dat ook een officier van justitie van de uitvaardigende lidstaat geldt als autoriteit die een Europees onderzoeksbevel kan uitvaardigen, ook als hij daarbij ondergeschikt is aan de uitvoerende macht van die staat. Voorwaarde is wel dat hij de in het bevel gevraagde maatregel naar het recht van zijn eigen staat ook in een vergelijkbare binnenlandse zaak had kunnen bevelen. Het oordeel van de rechtbank dat het bevel van een bevoegde autoriteit kwam, houdt stand en het beroep is verworpen.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.