Artikel 51b Sv: Inzage in het dossier voor het slachtoffer

Een slachtoffer heeft geen recht op inzage in het hele strafdossier, wel in de stukken die voor hem van belang zijn. Dit artikel regelt hoe hij dat kan vragen, wie daarover beslist, wanneer het kan worden geweigerd en hoe hij zelf stukken aan het dossier kan laten toevoegen.

Inzage vragen en wie beslist

Op verzoek van het slachtoffer geeft de officier van justitie toestemming om kennis te nemen van de processtukken die voor hem van belang zijn. Loopt het onderzoek op de zitting al, dan beslist het gerecht dat de zaak in feitelijke aanleg behandelt; in alle andere gevallen blijft de officier van justitie de beslisser. Er moet dus altijd om worden gevraagd; inzage gaat niet vanzelf.

Zelf stukken laten toevoegen

Het slachtoffer kan de officier van justitie vragen stukken aan het dossier toe te voegen die hij van belang vindt voor de beoordeling van de zaak of van zijn vordering op de verdachte. Denk aan bewijs van schade, medische informatie of stukken over de gevolgen van het feit. Zulke stukken kunnen zowel voor de strafzaak als voor de schadevergoeding van betekenis zijn.

Weigering en de toets vooraf

De officier van justitie kan het toevoegen of het inzien weigeren. Dat kan als hij vindt dat de stukken geen processtukken zijn, of als hij inzage onverenigbaar acht met een van de belangen die in artikel 187d Sv worden genoemd, zoals het voorkomen van ernstige overlast voor een getuige, een zwaarwegend opsporingsbelang of de veiligheid van de staat. Voor zo'n weigering heeft hij wel een schriftelijke machtiging van de rechter-commissaris nodig, die hij daarvoor moet vorderen. De beslissing wordt schriftelijk aan het slachtoffer meegedeeld.

Een voorbeeld. Een slachtoffer wil de aangifte en het proces-verbaal van bevindingen inzien om zijn schadevordering te onderbouwen. Wordt dat geweigerd, dan hoort hij daarvan schriftelijk bericht te krijgen, en is er een rechter-commissaris aan te pas gekomen. Dat maakt de weigering controleerbaar.

Afschriften

Van de stukken die het slachtoffer mag inzien, kan hij bij de griffie een afschrift krijgen. Daarvoor gelden de tarieven uit de Wet tarieven in strafzaken. De regeling over het weigeren van een afschrift die voor de verdachte geldt, is ook hier van toepassing. Hoe de inzage praktisch verloopt, kan bij algemene maatregel van bestuur worden geregeld.

In de praktijk

Doe het verzoek schriftelijk en geef aan waarom bepaalde stukken voor u van belang zijn; dat maakt de beoordeling gerichter. Bent u van plan schade te vorderen, vraag dan tijdig om inzage, want u hebt de stukken nodig om uw vordering te onderbouwen. Wordt inzage geweigerd, laat u dan adviseren over wat u daartegen kunt doen; artikel 51c Sv maakt duidelijk dat u zich bij dit alles kunt laten bijstaan.