Artikel 226b Sv: Hoger beroep tegen de beslissing over een bedreigde getuige

De beslissing dat de identiteit van een getuige verborgen blijft, is te belangrijk om alleen bij de rechter-commissaris te laten. Dit artikel schrijft voor hoe die beslissing eruitziet en aan wie zij bekend wordt gemaakt, en het regelt het hoger beroep dat ertegen openstaat.

Eisen aan de beslissing

De beschikking is met redenen omkleed, gedagtekend en ondertekend. De officier van justitie krijgt haar onverwijld schriftelijk toegestuurd; aan de verdachte en aan de getuige wordt zij betekend. Daarbij wordt vermeld binnen welke termijn en op welke wijze het rechtsmiddel moet worden ingesteld. Wie de beslissing ontvangt, weet dus niet alleen wat is beslist en waarom, maar ook wat hij daartegen kan doen.

Veertien dagen hoger beroep

De officier van justitie heeft veertien dagen, gerekend vanaf de dagtekening van de beschikking. Voor de verdachte en voor de getuige gaan die veertien dagen lopen vanaf de betekening. Het beroep gaat naar het gerecht in feitelijke aanleg waarvoor de zaak wordt vervolgd. Dat gerecht beslist zo spoedig mogelijk. Tegen die beslissing staat geen beroep in cassatie open; de zaak is op dit punt daarna afgedaan.

Wat er gebeurt bij een gegrond beroep

Wordt het hoger beroep tegen een bevel gegrond geoordeeld terwijl de getuige inmiddels al is gehoord, dan zorgt de rechter-commissaris ervoor dat het proces-verbaal van dat verhoor wordt vernietigd. Van die vernietiging maakt hij zelf proces-verbaal op, zodat er een spoor is van wat er is gebeurd. De verklaring is daarmee uit het dossier verdwenen en kan geen rol meer spelen.

De rechters die beslisten, doen de zaak niet

Is in hoger beroep onherroepelijk beslist dat de getuige een bedreigde getuige is, dan mogen de leden van dat gerecht op straffe van nietigheid niet meedoen aan het onderzoek ter terechtzitting in de strafzaak. Zij hebben zich immers al een oordeel gevormd over informatie die de zittingsrechter niet hoort te kennen. De algemene regel dat rechters die eerder een beslissing namen toch mogen meedoen, geldt hier niet.

Een voorbeeld. De rechter-commissaris wijst het verzoek van een getuige om zijn identiteit verborgen te houden af. De getuige gaat binnen veertien dagen na de betekening in hoger beroep. Het gerecht beslist zo snel mogelijk; wordt hij alsnog als bedreigde getuige aangemerkt, dan doen de rechters die dat beslisten later niet mee aan de behandeling van de strafzaak.

In de praktijk

Let scherp op de datum: voor de officier van justitie telt de dagtekening, voor de verdachte en de getuige de betekening. In de beschikking zelf staat hoe je beroep instelt, dus lees dat deel goed. En houd er rekening mee dat de beslissing van het gerecht het eindpunt is; wie de kans op hoger beroep laat lopen, heeft geen tweede mogelijkheid.