Artikel 327a Sv: Wanneer een verkort proces-verbaal van de zitting volstaat

Niet elk zittingsverslag hoeft volledig te worden uitgewerkt. Dit artikel maakt een verkorte versie mogelijk, wijst één geval aan waarin dat juist niet mag, en regelt dat het stuk alsnog compleet wordt gemaakt zodra dat nodig is voor een rechtsmiddel.

De hoofdregel: verkort mag

In beginsel kan met een verkort proces-verbaal van de terechtzitting worden volstaan. De achtergrond is doelmatigheid: in verreweg de meeste zaken legt niemand het vonnis voor aan een hogere rechter, en dan hoeft het volledige verloop van de zitting niet tot in detail te worden uitgeschreven. Het scheelt de gerechten veel werk, zonder dat iemand daardoor iets tekortkomt.

Het geval waarin dat niet mag

Het tweede lid maakt een uitzondering voor de verdachte die van niets wist. Is het vonnis bij verstek gewezen, is de dagvaarding niet aan hem in persoon uitgereikt en heeft zich geen omstandigheid voorgedaan waaruit blijkt dat hij de zittingsdag kende, dan geldt een zwaarder regime — mits op de zitting getuigen of deskundigen zijn gehoord, of een benadeelde partij zich in het strafproces heeft gevoegd. In dat geval moet er een proces-verbaal komen dat aan alle eisen van artikel 326 Sv voldoet.

De reden ligt voor de hand. Deze verdachte heeft zich niet kunnen verdedigen tegen wat er op de zitting is verklaard of gevorderd. Komt hij er later achter en stelt hij een rechtsmiddel in, dan moet hij precies kunnen nagaan wat er buiten zijn aanwezigheid is gebeurd.

Aanvullen bij hoger beroep of cassatie

Wordt tegen het vonnis een gewoon rechtsmiddel ingesteld — hoger beroep of cassatie — dan wordt het verkorte proces-verbaal alsnog zo aangevuld dat het aan de eisen van artikel 326 Sv voldoet. Hetzelfde gebeurt wanneer gevolg wordt gegeven aan een vordering of verzoek op grond van artikel 365c Sv. Voor die aanvulling gelden de termijnen die artikel 365a Sv, derde lid, noemt.

Voor het overige is de regeling van artikel 365 Sv, derde tot en met vijfde lid, van overeenkomstige toepassing. Dat betekent dat de verstrekking van het aangevulde stuk op dezelfde manier verloopt als bij het vonnis.

Een voorbeeld. Een verdachte wordt bij verstek veroordeeld; de dagvaarding is achtergelaten op zijn oude adres. Op de zitting is een getuige gehoord en heeft het slachtoffer zich als benadeelde partij gevoegd. Dan mag het niet bij een verkorte versie blijven: er moet een volledig proces-verbaal komen. Stelt hij vervolgens hoger beroep in, dan ligt dat stuk klaar voor het hof.

In de praktijk

Stelt u hoger beroep in en wilt u weten wat er op de eerste zitting is gezegd, dan is dit uw aanknopingspunt: door het rechtsmiddel wordt het zittingsverslag alsnog uitgewerkt. Vraag uw advocaat om het op te vragen zodra het beschikbaar is, want daarin staat welke verzoeken zijn gedaan en wat getuigen hebben verklaard.

Een rechtsmiddel is overigens niet de enige weg naar een volledig verslag: ook wanneer gevolg wordt gegeven aan een verzoek of vordering als bedoeld in artikel 365c Sv, moet het proces-verbaal worden aangevuld. Houd er verder rekening mee dat het aanvullen tijd kost en dat de behandeling in hoger beroep pas kan worden gepland als het dossier compleet is.