Artikel 126a Sv: Bevel om inlichtingen over vermogen te geven

Bevel om inlichtingen over vermogen te geven

Krachtens de ingevolge artikel 126 gegeven machtiging is een met het strafrechtelijk financieel onderzoek belaste opsporingsambtenaar op vertoon van een afschrift van de machtiging bevoegd, ten einde inzicht te verkrijgen in de vermogenspositie van degene tegen wie het onderzoek is gericht, aan een ieder te bevelen hem op de eerste vordering: a. opgave te doen of inzage of afschrift te geven van bescheiden of van gegevens, niet zijnde gegevens als bedoeld in artikel 126nd, tweede lid, derde volzin; b. op te geven of, en zo ja welke, vermogensbestanddelen hij onder zich heeft of heeft gehad, welke toebehoren of hebben toebehoord aan degene tegen wie het onderzoek is gericht; en aldus verstrekte schriftelijke bescheiden in beslag te nemen.
Het bevel wordt niet gericht aan degene tegen wie het onderzoek is gericht.
Artikel 96a, derde lid, is van overeenkomstige toepassing.
Ter gelegenheid van het eerste verhoor van degene tegen wie het onderzoek is gericht wordt hem door de verhorende rechter of ambtenaar een afschrift van de in artikel 126 bedoelde vordering en machtiging ter hand gesteld.
Degene tot wie een vordering als bedoeld in het eerste lid is gericht, neemt in het belang van het onderzoek geheimhouding in acht omtrent al hetgeen hem terzake van de vordering bekend is.

Toelichting

Om te bepalen wat iemand aan een misdrijf heeft verdiend, is informatie nodig van derden: banken, boekhouders, verhuurders, familieleden die iets beheren. Dit artikel geeft daarvoor een bevoegdheid aan de opsporingsambtenaar die met het financieel onderzoek is belast.

Wat er gevorderd kan worden

Opgave, inzage of afschrift van stukken en gegevens. Denk aan bankafschriften, contracten en administratie. Bijzonder gevoelige gegevens vallen erbuiten; het artikel zondert die uitdrukkelijk uit door te verwijzen naar de omschrijving in artikel 126nd Sv.
Opgave van vermogensbestanddelen. Wat heeft of had iemand onder zich dat toebehoort of toebehoorde aan de persoon tegen wie het onderzoek is gericht?

- Inbeslagneming van de verstrekte stukken. Wat schriftelijk wordt verstrekt, kan meteen in beslag worden genomen.

Onder welke voorwaarden

De bevoegdheid berust op de machtiging voor het financieel onderzoek uit artikel 126 Sv. De opsporingsambtenaar moet een afschrift van die machtiging tonen; wie een vordering krijgt, kan dus altijd vragen op grond waarvan zij wordt gedaan. Het doel is begrensd: inzicht krijgen in de vermogenspositie van de onderzochte persoon.

Aan wie het bevel niet wordt gegeven

Het bevel wordt niet gericht tot degene tegen wie het onderzoek zich richt. Hij hoeft dus niet zelf zijn vermogen in kaart te brengen. Daarnaast gelden de verschoningsmogelijkheden uit artikel 96a Sv: naaste familie van de verdachte, beroepsgeheimhouders zoals advocaten en artsen, en wie zichzelf of een naaste aan vervolging zou blootstellen, hoeven niet mee te werken.

Informatie en geheimhouding

Bij het eerste verhoor krijgt de onderzochte persoon een afschrift van de vordering en de machtiging in handen. Hij weet dan dat er een financieel onderzoek loopt en waarop dat berust. Omgekeerd geldt voor degene tot wie een vordering is gericht een geheimhoudingsplicht in het belang van het onderzoek over alles wat hem daarover bekend is.

Een voorbeeld. In een financieel onderzoek krijgt een boekhouder de vordering om de administratie van een onderneming te tonen en om op te geven welke bezittingen van zijn cliënt hij onder zich heeft of heeft gehad. Hij moet meewerken, maar hij mag daar niet met de onderzochte persoon over praten.

In de praktijk

Krijgt u een vordering, vraag dan om het afschrift van de machtiging en om een duidelijke omschrijving van wat er wordt gevraagd; lever niet meer dan dat en leg vast wat u heeft verstrekt. Wie zich niet kan verschonen, is in beginsel verplicht mee te werken; weigeren kan strafbaar zijn. Meent u dat u zich wel kunt verschonen, meld dat dan meteen. Bent u de onderzochte persoon, dan is dit het moment om met uw advocaat in kaart te brengen welke stukken uw kant van het verhaal onderbouwen; over inbeslagneming en het gebruik van gegevens kunt u klagen bij de rechtbank op grond van artikel 552a Sv.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Relevante jurisprudentie

Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.

Kan men opkomen tegen een bevel gegevens te verstrekken?

Hoge Raad · 2016-02-23 · ECLI:NL:HR:2016:314

De Hoge Raad overweegt dat wie een bevel krijgt om in een strafrechtelijk financieel onderzoek opgave, inzage of een afschrift van bescheiden of gegevens te geven, daarover kan klagen bij de rechter. Dat onderzoek in raadkamer is summier en gaat niet over de vraag of de gegevens later voor het bewijs mogen worden gebruikt. Stelt de klager feiten waaruit zou volgen dat het bevel niet aan de eisen van de wet voldoet, bijvoorbeeld omdat de gevorderde gegevens geen inzicht geven in de vermogenspositie van degene tegen wie het onderzoek is gericht, dan moet de rechter onderzoeken of hij die feitelijke grondslag aannemelijk acht; hij mag dat niet uitsluitend aan de klager overlaten. Omdat de rechtbank dat had nagelaten, werd haar beschikking vernietigd en de zaak teruggewezen.

Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.

Wettekst