← Terug 5.4.2 · Ontvangst van een Europees onderzoeksbevel en beslistermijn Verder 5.4.4 · Wanneer Nederland een Europees onderzoeksbevel weigert →

Artikel 5.4.3 Sv: Eisen waaraan een Europees onderzoeksbevel moet voldoen

Eisen waaraan een Europees onderzoeksbevel moet voldoen

Wettekst

  1. Vatbaar voor erkenning is een Europees onderzoeksbevel dat ten minste de volgende informatie bevat: a. gegevens over de uitvaardigende autoriteit en, indien van toepassing, de validerende autoriteit; b. het onderwerp en de redenen van het bevel; c. de beschikbare noodzakelijke informatie over de betrokkene(n); d. een beschrijving van het strafbare feit dat het voorwerp vormt van het onderzoek of de strafzaak, alsmede de wettelijke kwalificatie van het feit naar het recht van de uitvaardigende staat; e. een beschrijving van de gevraagde bevoegdheid en het te verkrijgen bewijsmateriaal.
  2. Het bevel dient te zijn opgesteld in de Nederlandse of Engelse taal.
  3. De officier van justitie zendt het bevel terug indien het bevel is verzonden door een onbevoegde buitenlandse autoriteit.
  4. Indien het niet mogelijk is om een beslissing te nemen over erkenning of uitvoering van het bevel omdat het formulier in bijlage A bij richtlijn 2014/41/EU onvolledig of onjuist is ingevuld, deelt de officier van justitie dit mede aan de uitvaardigende autoriteit.
  5. Indien de officier van justitie redenen heeft om aan te nemen dat het bevel niet noodzakelijk is voor, noch in verhouding staat tot het doel van het in artikel 5.4.1 genoemde onderzoek in de uitvaardigende staat, daarbij rekening houdend met de rechten van de verdachte, danwel dat de in het bevel gevraagde onderzoeksbevoegdheden niet onder dezelfde omstandigheden in een vergelijkbare zaak in de uitvaardigende staat zouden kunnen worden toegepast, kan hij in overleg treden met de uitvaardigende autoriteit over het belang van uitvoering van het bevel.
  6. De voorgaande leden zijn van overeenkomstige toepassing op een bevel dat ter aanvulling dient van een eerder uitgevaardigd Europees onderzoeksbevel.

Toelichting

Voordat de officier van justitie een Europees onderzoeksbevel kan erkennen, moet het bevel aan een aantal basiseisen voldoen. Dit artikel noemt die eisen en zegt wat er gebeurt als het bevel niet in orde is of als de officier twijfelt aan de noodzaak ervan.

Minimale inhoud

Een bevel komt voor erkenning in aanmerking als het ten minste bevat:

  • Afzender: gegevens over de uitvaardigende autoriteit en, als die er is, de autoriteit die het bevel heeft gevalideerd;
  • Onderwerp en redenen: waar het bevel over gaat en waarom het is gegeven;
  • Betrokkenen: de beschikbare noodzakelijke informatie over de persoon of personen om wie het gaat;
  • Het feit: een beschrijving van het strafbare feit en hoe dat in de uitvaardigende staat juridisch wordt gekwalificeerd;
  • Het verzoek: welke bevoegdheid moet worden toegepast en welk bewijs daarmee moet worden verkregen.

Het bevel moet in het Nederlands of het Engels zijn opgesteld.

Gebreken

Is het bevel verstuurd door een buitenlandse autoriteit die daartoe niet bevoegd is, dan stuurt de officier het terug. Is het formulier onvolledig of onjuist ingevuld, zodat niet over erkenning of uitvoering kan worden beslist, dan meldt de officier dat aan de uitvaardigende autoriteit, zodat die het kan herstellen.

Twijfel over noodzaak of evenredigheid

Heeft de officier redenen om aan te nemen dat het bevel niet nodig is of niet in verhouding staat tot het doel van het onderzoek, mede gelet op de rechten van de verdachte, of dat de gevraagde bevoegdheid in een vergelijkbare zaak in de uitvaardigende staat zelf niet zou mogen worden toegepast, dan kan hij daarover in overleg gaan met de uitvaardigende autoriteit. Dit geeft hem geen zelfstandige weigeringsgrond; het is een instrument om in gesprek te gaan over het belang van uitvoering.

Al deze regels gelden ook voor een bevel dat een eerder uitgevaardigd Europees onderzoeksbevel aanvult.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Relevante jurisprudentie

Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.

  1. Kan een buitenlandse officier van justitie een onderzoeksbevel uitvaardigen?

    Hoge Raad · 2026-07-14 · ECLI:NL:HR:2026:1190

    De Hoge Raad stelt vast dat ook een officier van justitie van de uitvaardigende lidstaat geldt als autoriteit die een Europees onderzoeksbevel kan uitvaardigen, ook als hij daarbij ondergeschikt is aan de uitvoerende macht van die staat. Voorwaarde is wel dat hij de in het bevel gevraagde maatregel naar het recht van zijn eigen staat ook in een vergelijkbare binnenlandse zaak had kunnen bevelen. Het oordeel van de rechtbank dat het bevel van een bevoegde autoriteit kwam, houdt stand en het beroep is verworpen.

  2. Welke vragen blijven buiten de beoordeling van het beslag?

    Hoge Raad · 2021-12-21 · ECLI:NL:HR:2021:1940

    De Hoge Raad zet uiteen wat in deze klaagschriftprocedure wel en niet ter beoordeling staat. De rechter onderzoekt niet de gronden waarop het bevel is uitgevaardigd en toetst de proportionaliteit niet, maar gaat wel na of er een grond is om erkenning of uitvoering te weigeren of uit te stellen, of de formaliteiten van het beslag zijn nageleefd, en of de beslagen voorwerpen het materiaal zijn dat met het bevel wordt beoogd. Verweren over de rechtmatigheid van het voortduren van het beslag blijven buiten beschouwing. Het beroep is verworpen.

  3. Wanneer is een onderzoeksbevel vatbaar voor erkenning?

    Hoge Raad · 2022-06-28 · ECLI:NL:HR:2022:965

    De Hoge Raad zet uiteen dat het de officier van justitie is die een Europees onderzoeksbevel erkent en uitvoert, en dat een bevel daarvoor in aanmerking komt als het de voorgeschreven gegevens bevat en er geen grond is om te weigeren of uit te stellen. De rechter die een klaagschrift beoordeelt, hoeft echter niet uit eigen beweging te laten blijken dat hij heeft onderzocht of de officier van justitie al die voorschriften had nageleefd voordat hij tot erkenning en uitvoering overging. Het beroep is verworpen.

Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.

← Terug 5.4.2 · Ontvangst van een Europees onderzoeksbevel en beslistermijn Verder 5.4.4 · Wanneer Nederland een Europees onderzoeksbevel weigert →