Artikel 380 Sv: Uitspraak door een plaatsvervanger van de politierechter

Een schriftelijk vonnis van de politierechter wordt op een latere dag uitgesproken. Is de rechter die de zaak behandelde er op dat moment niet, dan mag dat de uitspraak niet ophouden. Dit artikel wijst aan wie het vonnis dan uitspreekt.

De regeling

Was de zaak behandeld door de politierechter zelf en is hij tot de uitspraak buiten staat, dan doet een plaatsvervanger de uitspraak. Was de zaak behandeld door een plaatsvervanger die verhinderd is, dan spreekt de politierechter het vonnis uit, of een andere plaatsvervanger.

Buiten staat zijn betekent hier eenvoudig: verhinderd, bijvoorbeeld door ziekte, verlof of een andere zitting. De wet vraagt geen bijzondere reden en geen aparte beslissing.

Uitspreken is niet beslissen

Het gaat hier uitsluitend om de handeling van het uitspreken. De beslissing zelf is genomen door de rechter die het onderzoek op de zitting heeft geleid en die daarover heeft beraadslaagd. De vervanger die de uitspraak doet, leest voor wat is beslist; hij mag daaraan niets veranderen.

Dat onderscheid is wezenlijk. Een rechter oordeelt alleen over een zaak die hij zelf heeft behandeld; de openbare uitspraak is de laatste, formele stap waarmee het vonnis wereldkundig wordt gemaakt.

Waarom dit ertoe doet

De uitspraak moet openbaar zijn: iedereen moet kunnen horen wat een rechter beslist. Daarnaast bindt artikel 379 Sv de politierechter aan een uiterste termijn: het schriftelijke vonnis mag niet later worden uitgesproken dan op de veertiende dag na de sluiting van het onderzoek.

Zonder deze vervangingsregeling zou een zieke rechter die termijn kunnen laten verlopen, met als gevolg dat de zaak opnieuw moet worden onderzocht. Voor de verdachte betekent dat nieuwe onzekerheid en opnieuw wachten. Het artikel voorkomt dat een organisatorisch ongemak op het bordje van de betrokkenen terechtkomt.

Een voorbeeld. Een plaatsvervanger behandelt een zaak en bepaalt dat over tien dagen schriftelijk uitspraak wordt gedaan. Op die dag is hij ziek. De politierechter spreekt het vonnis uit; de beslissing blijft ongewijzigd die van de rechter die de zitting deed.

In de praktijk

Voor u als verdachte of benadeelde partij verandert er niets aan de inhoud. U hoeft niet aanwezig te zijn bij de uitspraak; de uitkomst kunt u navragen bij de griffie of via uw advocaat.

Merkt u dat de uitspraakdatum wordt uitgesteld, houd dan de veertiendagentermijn van artikel 379 Sv in het oog. Wordt die overschreden, dan moet de zaak opnieuw worden onderzocht en is dat een punt dat uw advocaat aan de orde kan stellen.