Artikel 376 Sv: Nadere opgave van het feit op de zitting

Is de verdachte gedagvaard met niet meer dan een korte aanduiding van het feit, dan moet op de zitting alsnog duidelijk worden wat hem precies wordt verweten. Dit artikel regelt die nadere opgave en bepaalt dat zij verder de grondslag van de vervolging vormt.

Wanneer een nadere opgave nodig is

De verplichting geldt als de dagvaarding op grond van artikel 375 Sv, derde lid, heeft bestaan in een korte aanduiding van het tenlastegelegde feit. Dat kan bij berechting kort na een aanhouding op heterdaad, wanneer er geen tijd was om een volledige tenlastelegging op te stellen.

In alle andere zaken is deze bepaling niet nodig: daar bevat de dagvaarding zelf al de uitgewerkte tenlastelegging.

Hoe het op de zitting gaat

De officier van justitie doet de nadere opgave bij de voordracht van de zaak, het moment waarop hij aan het begin van de behandeling uiteenzet waarover de zaak gaat. De bepaling wordt zo gelezen dat hij mag kiezen: hij geeft het feit mondeling op, waarvan aantekening wordt gemaakt in het proces-verbaal van de zitting, of hij stelt de opgave op schrift en geeft het stuk na voorlezing af.

In beide gevallen hoort u in de zittingszaal wat er staat, want de opgave wordt hardop gedaan. Is zij op schrift gesteld, dan ligt de tekst daarmee vast en is zij achteraf te controleren; is zij mondeling gedaan, dan vindt u haar terug in het proces-verbaal van de zitting.

De eisen aan de opgave

De nadere opgave moet voldoen aan de eisen die artikel 261 Sv, eerste lid, aan een tenlastelegging stelt: een opgave van het feit, met vermelding van ongeveer wanneer en waar het zou zijn begaan, en van de wettelijke voorschriften waarbij het strafbaar is gesteld.

Vervolgens geldt zij, voor wat betreft de grondslag van de verdere vervolging, als dagvaarding. De rechter beoordeelt de zaak dus op basis van deze tekst: hij mag alleen bewezen verklaren wat daarin staat, en niet iets anders of iets meer.

Dat maakt de nadere opgave het belangrijkste stuk papier van de zitting. Wat er niet in staat, kan niet tot een veroordeling leiden.

Een voorbeeld. Een verdachte is dezelfde dag gedagvaard voor «vernieling van een ruit». Op de zitting leest de officier van justitie de nadere opgave voor, met datum, plaats, het beschadigde voorwerp en de strafbepaling waarop de vervolging steunt. Vanaf dat moment is dat de tenlastelegging.

In de praktijk

Luister of laat uw advocaat meelezen op het moment dat de opgave wordt gedaan. Is zij op schrift gesteld, vraag dan om een afschrift; gebeurt het mondeling, let er dan op dat zij nauwkeurig in het proces-verbaal van de zitting wordt opgenomen. Klopt de omschrijving niet met wat er volgens u is gebeurd, breng dat dan meteen naar voren.

Heeft u meer tijd nodig om op de uitgewerkte beschuldiging te reageren, vraag dan om schorsing. Bij een eerste verschijning moet de politierechter het onderzoek schorsen als hij dat verzoek in het belang van de verdediging gegrond acht; dat volgt uit artikel 372 Sv.