Artikel 51l Sv: Het verslag van de deskundige

Een deskundige levert zijn bevindingen af in een verslag. Dit artikel bepaalt waaraan dat verslag moet voldoen: het is met redenen omkleed, het gaat zo mogelijk in op de gebruikte methode en de betrouwbaarheid daarvan, en de deskundige verklaart dat hij het naar waarheid en volledig heeft opgesteld.

Met redenen omkleed

Een conclusie zonder toelichting is voor een strafzaak waardeloos. De deskundige moet daarom uitleggen hoe hij tot zijn bevindingen komt. Alleen dan kunnen de rechter, de officier van justitie en de verdediging beoordelen of de conclusie de stap die ervoor nodig was ook echt draagt.

Methode, betrouwbaarheid en bekwaamheid

Zo mogelijk vermeldt de deskundige drie dingen: welke methode hij heeft gebruikt, in welke mate die methode en de resultaten ervan betrouwbaar kunnen worden geacht, en hoe bekwaam hij zelf is in het toepassen van die methode. Dat laatste punt wordt vaak over het hoofd gezien, maar is belangrijk: een op zichzelf betrouwbare methode kan verkeerd worden toegepast.

Het verslag wordt op schrift gesteld. Alleen als de rechter bepaalt dat het mondeling kan, mag daarvan worden afgeweken. Schriftelijk is de hoofdregel omdat een rapport dan naast andere stukken kan worden gelegd, rustig kan worden bestudeerd en later nog na te lezen is.

De verklaring van de deskundige

De deskundige verklaart dat hij het verslag naar waarheid, volledig en naar beste inzicht heeft opgesteld. Zijn verslag berust op wat zijn wetenschap en kennis hem leren over datgene wat aan zijn oordeel is voorgelegd. Hij blijft dus binnen zijn vakgebied: over de vraag of iemand schuldig is gaat hij niet, dat oordeel is aan de rechter.

Een voorbeeld. In een rapport over sporenonderzoek staat welke techniek is gebruikt, wat de foutmarges zijn en hoe zeker de conclusie is. Zo'n uitleg maakt het mogelijk om gericht vragen te stellen: is er een alternatieve verklaring, hoeveel materiaal was er, en is de methode geschikt voor dit type spoor.

Wat de verdediging ermee kan

Deze eisen geven de verdediging houvast. Ontbreekt de uitleg over de methode of de betrouwbaarheid, dan kan zij vragen dat alsnog te laten geven, om aanvullend onderzoek verzoeken of de deskundige laten horen. Artikel 51m Sv regelt dat horen; de rechter kan de deskundige zelf oproepen, op vordering van de officier van justitie of op verzoek van de verdachte.

In de praktijk

Lees een deskundigenrapport altijd samen met uw advocaat, en let daarbij op de vraagstelling, het onderzochte materiaal en de stelligheid van de conclusie. Woorden als waarschijnlijk of niet uit te sluiten hebben in dit soort rapporten een specifieke betekenis. Wilt u iets bestrijden, doe dat dan onderbouwd en tijdig, zodat er nog ruimte is voor aanvullend onderzoek of voor het horen van de deskundige.