Artikel 487 Sv: Welke bevoegdheden gelden bij een kind jonger dan twaalf

Een kind dat nog geen twaalf is, kan niet worden vervolgd. Toch moet de politie kunnen uitzoeken wat er is gebeurd, bijvoorbeeld omdat er schade is of omdat er anderen bij betrokken zijn. Dit artikel bepaalt welke bevoegdheden er dan wel gelden. De opsomming is uitputtend: wat er niet in staat, mag niet tegenover zo een kind worden gebruikt.

Wat wel mag

• Staande houden en aanhouden, met de regels die daarbij horen over wie dat mag doen en over het betreden van plaatsen.
• Ophouden voor onderzoek, om het kind te kunnen horen en de zaak uit te zoeken.
• Onderzoek aan kleding en lichaam, binnen de grenzen die de wet daaraan stelt.
• Inbeslagneming en bewaring van voorwerpen, met de bijbehorende regels over teruggave en over het beklag als iemand het daar niet mee eens is. De rechter kan een in beslag genomen voorwerp op vordering van het openbaar ministerie ook aan het verkeer onttrokken verklaren, hoewel er geen strafzaak volgt.

Al het overige blijft buiten beeld. Dwangmiddelen als inverzekeringstelling en voorlopige hechtenis of het opnemen van telecommunicatie kunnen tegen een kind onder de twaalf niet worden ingezet. Wel kan de politie, om het kind aan te houden of om voorwerpen in beslag te nemen, plaatsen betreden en onder de wettelijke voorwaarden doorzoeken; dat kan ook een woning zijn.

Hoe lang het kind mag blijven

Gaat het om een misdrijf waarvoor voorlopige hechtenis is toegelaten, dan kan het kind ten hoogste zes uur worden opgehouden voor onderzoek. Dat is korter dan de termijn die voor oudere verdachten geldt. De hulpofficier van justitie meldt de ophouding aan een gecertificeerde instelling in de zin van de Jeugdwet, zodat de jeugdbescherming meteen in beeld komt.

Daarnaast gelden de regels over het informeren van de ouders of voogd op dezelfde manier als bij oudere minderjarige verdachten: zij horen zo snel mogelijk waarom hun kind is meegenomen en welke rechten er zijn.

Wie namens het kind optreedt

Gaat het om voorwerpen die in beslag zijn genomen, dan is het niet het kind zelf dat verklaart afstand te doen van een voorwerp of beklag indient bij de rechter. Dat doet zijn wettelijke vertegenwoordiger in burgerlijke zaken, in de praktijk dus de ouder met gezag of de voogd. Zo hoeft een kind geen juridische stappen te zetten die het niet kan overzien.

Een voorbeeld

Een jongen van elf wordt met een gestolen scooter aangetroffen. De politie kan hem aanhouden, hem korte tijd ophouden om te horen wat er is gebeurd en de scooter in beslag nemen. Zijn ouders worden gebeld en er gaat bericht naar de jeugdbescherming. Vervolgen kan niet: dat sluit artikel 486 Sv uit. Wil de eigenaar de scooter terug, dan lopen die stappen via de regels over teruggave en beklag.

Voor ouders

Wordt uw kind onder de twaalf meegenomen, vraag dan meteen waarom en hoe lang. U hoort geïnformeerd te worden over de reden en over de rechten die er zijn. Er volgt geen strafzaak, maar wel vaak contact met de jeugdbescherming of de raad voor de kinderbescherming. Blijf daarbij betrokken: het gesprek gaat vanaf dat moment over hulp en opvoeding, niet over straf.