Artikel 44 Sv: Vervanging van de toegewezen raadsman

Vervanging van de toegewezen raadsman

Bij verhindering of ontstentenis van de aangewezen raadsman treft deze een voorziening voor zijn waarneming; indien blijkt dat dit niet is geschied, wordt zo nodig voor de verdachte onverwijld een andere raadsman aangewezen.
Blijkt van de verhindering of ontstentenis van de aangewezen raadsman pas op de terechtzitting, dan geeft de voorzitter last tot aanwijzing van een andere raadsman.
Op verzoek van de aangewezen raadsman of van de verdachte kan een andere raadsman worden aangewezen.
Aanwijzing van een andere raadsman geschiedt door het bestuur van de raad voor rechtsbijstand die de te vervangen raadsman heeft aangewezen. In geval de raadsman is aangewezen op last van een rechterlijke autoriteit, geschiedt de vervanging door het bestuur van de raad voor rechtsbijstand met een afschrift van die vervanging aan de autoriteit die de last gaf.

Toelichting

Een aangewezen raadsman kan uitvallen of moet soms worden vervangen. Dit artikel regelt wat er dan gebeurt: de raadsman zorgt in beginsel zelf voor waarneming, en gebeurt dat niet, dan wordt er snel een ander aangewezen. Ook op verzoek van de verdachte of van de raadsman kan er een andere advocaat komen.

Verhindering of ontstentenis

Kan de aangewezen raadsman niet optreden, dan moet hij zelf regelen dat iemand hem waarneemt. Blijkt dat niet te zijn gebeurd, dan wordt zo nodig onmiddellijk een andere raadsman voor de verdachte aangewezen. De verdachte mag er dus niet de dupe van worden dat zijn advocaat ziek is, verhinderd is of is weggevallen.

Als het pas op de zitting blijkt

Komt het probleem pas aan het licht wanneer de zaak op de zitting staat, dan geeft de voorzitter opdracht om een andere raadsman aan te wijzen. Zo'n opdracht betekent in de praktijk vaak dat de behandeling wordt aangehouden, zodat de nieuwe advocaat het dossier kan lezen en met de verdachte kan overleggen.

Vervanging op verzoek

Ook zonder verhindering kan er een andere raadsman komen. Zowel de aangewezen raadsman als de verdachte kan daarom vragen. Dat kan bijvoorbeeld spelen als het vertrouwen tussen beiden is verdwenen, of als de zaak specialistische kennis vraagt die een andere advocaat beter heeft. Er is dus een uitweg als de samenwerking niet werkt.

Een voorbeeld. Een verdachte die in voorlopige hechtenis zit, merkt dat hij zijn toegewezen advocaat nauwelijks te spreken krijgt. Hij vraagt om vervanging. Wordt dat verzoek gehonoreerd, dan neemt een andere advocaat de zaak over en gaan de meldingen uit die artikel 43 Sv voorschrijft.

Wie de vervanging regelt

De vervanging wordt gedaan door het bestuur van de raad voor rechtsbijstand dat ook de te vervangen raadsman had aangewezen. Was de raadsman aangewezen op last van een rechterlijke autoriteit, dan regelt datzelfde bestuur de vervanging, maar gaat er een afschrift naar de autoriteit die de opdracht had gegeven. Zo blijft het gerecht op de hoogte van wat er met zijn opdracht is gebeurd.

In de praktijk

Wie wil wisselen, doet dat het beste tijdig en met een duidelijke reden. Vraag om vervanging zodra het misgaat en niet vlak voor de inhoudelijke behandeling, want een wissel op het laatste moment leidt bijna altijd tot uitstel. Wie liever zelf iemand kiest, kan dat altijd doen op grond van artikel 38 Sv; de gekozen advocaat meldt zich dan en het werk van de vorige raadsman eindigt.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Relevante jurisprudentie

Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.

Wat als de betrokkene niet langer door zijn advocaat wil worden bijgestaan?

Hoge Raad · 2021-09-17 · ECLI:NL:HR:2021:1273

Geeft iemand te kennen dat hij niet meer door de aan hem toegevoegde advocaat wil worden bijgestaan, dan moet de rechter onderzoeken of hij toevoeging van een andere advocaat wenst, en van de uitkomst van dat onderzoek in zijn beslissing laten blijken. Dat geldt ook als hij zegt zelf een advocaat te willen regelen terwijl de eerdere advocaat nog niet is teruggetreden. De Hoge Raad overweegt dat deze rechtspraak haar gelding heeft behouden onder de huidige bepaling over de aanwijzing van een andere raadsman. De beschikking is vernietigd en het geding is terugverwezen.

Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.

Wettekst