Artikel 241b Sv: Bevoegdheden die ook aan de raadsman toekomen

Deze bepaling bestaat uit één zin met grote praktische betekenis: alles wat de verdachte mag in de titel over het onderzoek door de rechter-commissaris, mag zijn raadsman ook. De advocaat hoeft dus niet telkens aan te tonen dat hij namens zijn cliënt optreedt; de wet geeft hem die bevoegdheden zelf.

Wat "mede" betekent

De bevoegdheid komt de raadsman mede toe. Dat woord doet er toe: de verdachte raakt niets kwijt. Beiden kunnen een verzoek doen, en de verdachte kan dus ook zonder tussenkomst van zijn advocaat bij de rechter-commissaris aankloppen. In de praktijk gebeurt het bijna altijd via de advocaat, omdat die weet welk verzoek op welk moment kans maakt.

Raadsman en advocaat

De wet gebruikt het woord raadsman; in het dagelijks taalgebruik heet die persoon advocaat. Het gaat om hetzelfde: de advocaat die de verdachte in de strafzaak bijstaat. Wie de stukken leest en beide woorden tegenkomt, hoeft daar geen verschil achter te zoeken.

Waar het over gaat in deze titel

De titel over het onderzoek door de rechter-commissaris zit vol bevoegdheden die voor de verdediging het verschil maken. Denk aan het verzoeken om het horen van getuigen, aan het vragen om benoeming van een deskundige zoals in artikel 227 Sv, aan het aanwijzen van een eigen deskundige op grond van artikel 228 Sv en artikel 230 Sv, aan het vragen van nader onderzoek op grond van artikel 231 Sv en aan het laten horen van de deskundige op grond van artikel 232 Sv. Al die stappen kan de raadsman zelfstandig zetten.

Een voorbeeld. Een verdachte zit in voorlopige hechtenis en spreekt slecht Nederlands. Zijn advocaat verzoekt de rechter-commissaris twee getuigen te horen en een deskundige te benoemen. Er hoeft geen door de verdachte ondertekend stuk bij: het verzoek van de advocaat is op grond van dit artikel een verzoek zoals de wet dat bedoelt.

In de praktijk

Voor de verdachte betekent dit dat hij het wetboek niet zelf hoeft te kennen. Bespreek wat u wilt laten onderzoeken met uw advocaat en laat het verzoek langs die weg lopen. Zit u vast, dan is dat helemaal van belang: uw advocaat kan in die periode alles doen wat u zelf zou mogen doen.

Deze bepaling sluit de afdeling over de bevoegdheden van de raadsman af. Direct erna begint in het wetboek de afdeling over het ontbreken van beroep in cassatie voor het openbaar ministerie, waarover artikel 241c Sv gaat. Dat zijn twee losse onderwerpen die alleen door hun plaats in de wet naast elkaar staan.