- De betrokkene bij wie in het kader van uitvoering van een Europees onderzoeksbevel voorwerpen in beslag zijn genomen danwel gegevens zijn gevorderd, of bij wie gegevens zijn vastgelegd tijdens een doorzoeking of onderzoek in een geautomatiseerd werk, aan wie een vordering medewerking te verlenen aan het ontsleutelen van gegevens is gedaan, of die een vordering heeft ontvangen om gegevens te bewaren en beschikbaar te houden, alsmede de betrokkene bij wie ontoegankelijkmaking van gegevens, aangetroffen in een geautomatiseerd werk, als bedoeld in artikel 125o, heeft plaatsgevonden wordt, indien de geheimhouding van het onderzoek daardoor niet in het gedrang komt, in kennis gesteld van zijn bevoegdheid om binnen veertien dagen na kennisgeving een klaagschrift ingevolge artikel 552a in te dienen bij de rechtbank.
- Indien de officier van justitie redenen heeft om aan te nemen dat een inbeslaggenomen voorwerp niet uitsluitend aan de beslagene toebehoort of gevorderde of vastgelegde gegevens in overwegende mate betrekking hebben op een andere persoon dan bij wie deze zijn gevorderd, doet hij de nodige naspeuringen naar deze directe belanghebbende in Nederland teneinde hem een kennisgeving bedoeld in het eerste lid te doen toekomen.
- De artikelen 552a, eerste tot en met zevende lid, 552d, eerste en tweede lid, en 552e, eerste lid, zijn van overeenkomstige toepassing, met dien verstande dat de rechter geen onderzoek doet naar de gronden voor het uitvaardigen van het bevel, waarvan de uitvoering heeft geleid tot indiening van het klaagschrift.
- De rechtbank beslist binnen dertig dagen na ontvangst van het klaagschrift. Indien beroep in cassatie wordt ingesteld, beslist de Hoge Raad binnen negentig dagen na indiening van de schriftuur. Artikel 447 is van overeenkomstige toepassing, met dien verstande dat de termijn voor indiening van middelen van cassatie veertien dagen bedraagt.
- Indien een klaagschrift is ingediend, stelt de officier van justitie de uitvaardigende autoriteit daarvan onverwijld in kennis, onder vermelding van de gronden van het klaagschrift. De uitvaardigende autoriteiten worden op dezelfde wijze van de beslissing op het klaagschrift in kennis gesteld.
←
Terug 5.4.9 · Overdracht van de resultaten van een Europees onderzoeksbevel
Verder 5.4.11 · Aansprakelijkheid van buitenlandse ambtenaren bij een onderzoeksbevel
→
Artikel 5.4.10 Sv: Klaagschrift tegen de uitvoering van een Europees onderzoeksbevel
Klaagschrift tegen de uitvoering van een Europees onderzoeksbevel
Wettekst
Toelichting
Bij de uitvoering van een Europees onderzoeksbevel kunnen in Nederland ingrijpende middelen worden toegepast, zoals inbeslagneming of het vorderen van gegevens. Dit artikel zorgt ervoor dat degene die daardoor wordt geraakt dat bij de Nederlandse rechter kan aanvechten, en dat hij daarop wordt gewezen.
Wie een kennisgeving krijgt
Een kennisgeving gaat naar de betrokkene bij wie voorwerpen in beslag zijn genomen of gegevens zijn gevorderd, bij wie tijdens een doorzoeking of een onderzoek in een computer of ander geautomatiseerd werk gegevens zijn vastgelegd, aan wie is gevraagd mee te werken aan het ontsleutelen van gegevens, die gegevens moest bewaren en beschikbaar houden, of bij wie gegevens ontoegankelijk zijn gemaakt als bedoeld in artikel 125o Sv. De kennisgeving blijft achterwege als de geheimhouding van het onderzoek daardoor in gevaar zou komen.
Heeft de officier van justitie redenen om aan te nemen dat een voorwerp niet alleen van de beslagene is, of dat de gegevens vooral over een ander gaan, dan zoekt hij die directe belanghebbende in Nederland op om ook hem de kennisgeving te sturen.
Het klaagschrift
De betrokkene kan binnen veertien dagen na de kennisgeving een klaagschrift indienen bij de rechtbank, volgens de regeling van artikel 552a Sv. Die regeling geldt grotendeels overeenkomstig, net als de artikelen 552d, eerste en tweede lid, en 552e, eerste lid, Sv. Er is één belangrijke beperking: de Nederlandse rechter onderzoekt niet of er in de uitvaardigende staat goede gronden waren om het bevel te geven. Dat is een zaak voor de rechter in dat land. De klacht kan dus gaan over de manier waarop het bevel in Nederland is uitgevoerd, niet over de vraag of het bevel had moeten worden gegeven.
Termijnen voor de rechter
De rechtbank beslist binnen dertig dagen na ontvangst van het klaagschrift. Tegen die beslissing staat beroep in cassatie open; de Hoge Raad beslist dan binnen negentig dagen na indiening van de schriftuur. Artikel 447 Sv is van overeenkomstige toepassing, met een verkorte termijn van veertien dagen voor het indienen van de cassatiemiddelen.
Informatie aan de uitvaardigende staat
Wordt een klaagschrift ingediend, dan laat de officier de uitvaardigende autoriteit dat onverwijld weten, met de gronden van de klacht. Ook de beslissing op het klaagschrift wordt op die manier doorgegeven. Zolang op het klaagschrift niet onherroepelijk is beslist, worden de resultaten niet overgedragen (artikel 5.4.9 Sv).
Redactionele toelichting .
Geen juridisch advies.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Welke vragen blijven buiten de beoordeling van het beslag?
De Hoge Raad zet uiteen wat in deze klaagschriftprocedure wel en niet ter beoordeling staat. De rechter onderzoekt niet de gronden waarop het bevel is uitgevaardigd en toetst de proportionaliteit niet, maar gaat wel na of er een grond is om erkenning of uitvoering te weigeren of uit te stellen, of de formaliteiten van het beslag zijn nageleefd, en of de beslagen voorwerpen het materiaal zijn dat met het bevel wordt beoogd. Verweren over de rechtmatigheid van het voortduren van het beslag blijven buiten beschouwing. Het beroep is verworpen.
-
Kan een geheimhouder klagen over beslag onder iemand anders?
De Hoge Raad legt de regeling zo uit dat ook een geheimhouder een klaagschrift kan indienen wanneer bij de uitvoering van een Europees onderzoeksbevel stukken of gegevens zijn meegenomen waarover zijn geheimhoudingsplicht zich uitstrekt, ook als het beslag onder een ander is gelegd. De officier van justitie moet hem dan op zijn bevoegdheden wijzen; is dat niet gebeurd, dan gaat de termijn van veertien dagen pas lopen zodra de geheimhouder op andere wijze van het beslag weet en voor hem kenbaar is dat het om zulke stukken kan gaan. De beschikking is gedeeltelijk vernietigd en de zaak in zoverre terugverwezen, met verwijzing naar de rechter-commissaris.
-
Welke stukken moet de raadkamer zien als geheimhouding is gevraagd?
De Hoge Raad overweegt dat een verplichting tot geheimhouding er niet aan afdoet dat het openbaar ministerie alle op de zaak betrekking hebbende stukken aan de raadkamer moet overleggen en dat de raadkamer die stukken moet betrekken in haar beoordeling. Die geheimhouding geeft doorgaans wel grond om de betrokkene en zijn raadsman inzage in die stukken te onthouden, omdat het belang van het onderzoek anders ernstig wordt geschaad. Met het oog op een effectieve rechtsbescherming kan de raadkamer het openbaar ministerie opdragen eerst bij de buitenlandse autoriteit na te vragen of er concrete bezwaren tegen inzage bestaan; blijkt van geen bezwaren, dan blijft het onthouden van inzage in zoverre achterwege. De rechter hoeft de beslissing op zo'n verzoek niet te motiveren als de geheimhouding zich daartegen verzet. Het beroep werd verworpen.
-
Wat volgt als het beklag gegrond wordt verklaard?
De Hoge Raad beslist dat het klaagschrift in de regel niet-ontvankelijk is als de termijn van veertien dagen is verstreken, en noemt twee uitzonderingen. De eerste is dat aan de kennisgeving een gebrek kleeft waardoor tijdig indienen niet mogelijk was, bijvoorbeeld omdat de termijn er niet op stond of niet blijkt wanneer die is begonnen. De tweede is dat de klager door omstandigheden die hem niet zijn toe te rekenen niet op tijd wist van de uitvoering van het bevel; dan heeft hij veertien dagen vanaf het moment dat hij dat wel te weten kwam. De beschikking is vernietigd en de zaak terugverwezen.
-
Moet de rechter het onderzoeksbevel zelf hebben gezien?
De Hoge Raad beslist dat de geheimhoudingsplicht niet geldt tegenover de rechter die het klaagschrift moet beoordelen: die moet het Europees onderzoeksbevel juist in zijn beoordeling betrekken. De rechtbank kon daarom niet volstaan met de mededeling van de officier van justitie dat er een bevel was en met diens schets van de inhoud, en kon zonder het bevel zelf te hebben gezien niet over het klaagschrift beslissen. De beschikking is vernietigd en de zaak terugverwezen.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.