Artikel 51aa Sv: Correcte bejegening en verwijzing naar slachtofferhulp

Het slachtoffer heeft niet alleen procesrechten, maar ook recht op een fatsoenlijke behandeling en op hulp. Dit artikel legt dat vast: de officier van justitie waakt over een correcte bejegening, politie en opsporingsambtenaren verwijzen naar slachtofferhulp, en er komen regels over de beoordeling van de bescherming die iemand nodig heeft.

Correcte bejegening

De officier van justitie draagt zorg voor een correcte bejegening van het slachtoffer. Dat is meer dan beleefdheid. Het gaat om serieus genomen worden, begrijpelijke uitleg krijgen, niet onnodig hoeven wachten en niet steeds opnieuw hetzelfde verhaal hoeven doen. Waar dat misgaat, is dat een punt dat bij het parket aan de orde kan worden gesteld.

Verwijzing naar slachtofferhulp

De politie, de officier van justitie en andere opsporingsambtenaren zorgen ervoor dat het slachtoffer wordt verwezen naar een instelling voor slachtofferhulp. Daar kan hij terecht voor informatie, advies en ondersteuning. Die verwijzing is niet vrijblijvend bedoeld: zij hoort standaard te gebeuren, zodat iemand niet zelf hoeft uit te zoeken waar hulp te krijgen is.

Regels over toegang en bescherming

Bij of op grond van een algemene maatregel van bestuur worden voorschriften gegeven over drie onderwerpen. Ten eerste over de toegang van slachtoffers en hun familieleden tot instellingen voor slachtofferhulp, en over de organisatie en financiering daarvan. Ten tweede over een individuele beoordeling, waaraan het slachtoffer tijdig wordt onderworpen om te bepalen of hij bijzondere bescherming nodig heeft, vooral tijdens het vooronderzoek en op de zitting. Ten derde over maatregelen om slachtoffers en hun familieleden te beschermen, met bijzondere aandacht voor minderjarigen.

Een voorbeeld. Iemand doet aangifte van een feit waarbij hij de verdachte kent. Bij de individuele beoordeling kan naar voren komen dat hij het niet aankan om in dezelfde ruimte als de verdachte te wachten of te verklaren. Uit die beoordeling kan volgen dat er maatregelen nodig zijn; hoe die er precies uitzien, wordt per geval bekeken door de betrokken instanties.

Kinderen en hun vertegenwoordigers

Voor kinderen geldt een extra plicht: het kind of zijn wettelijk vertegenwoordiger moet worden geïnformeerd over alle rechten en maatregelen die speciaal met kinderen te maken hebben. Zo wordt voorkomen dat rechten die juist voor deze groep zijn bedoeld ongebruikt blijven omdat niemand ervan wist.

Het laatste lid regelt een technisch punt: bij algemene maatregel van bestuur worden regels gesteld over het gebruik van het burgerservicenummer van het slachtoffer en zijn familieleden door de organisatie die de slachtofferhulp uitvoert, en over de gevallen waarin die organisatie een registratie mag raadplegen. Dat is nodig om mensen te kunnen bereiken zonder dat er meer gegevens worden gebruikt dan noodzakelijk is.

In de praktijk

Wie slachtoffer is geworden, hoeft niet te wachten tot iemand hem benadert. Vraag bij de aangifte om de verwijzing naar slachtofferhulp en geef aan waar u tegenaan loopt. Hebt u er moeite mee de verdachte tegen te komen of om te verklaren, meld dat dan zo vroeg mogelijk; dan kan daar bij de beoordeling rekening mee worden gehouden.