Artikel 63 Sv: Het bevel tot bewaring door de rechter-commissaris

Het bevel tot bewaring door de rechter-commissaris

De rechter-commissaris kan, op de vordering van den officier van justitie, een bevel tot bewaring van den verdachte verleenen. De officier van justitie geeft van de vordering onverwijld mondeling of schriftelijk kennis aan de raadsman.
Indien de rechter-commissaris reeds aanstonds van oordeel is dat voor het verleenen van zoodanig bevel geen grond bestaat, wijst hij de vordering af.
In het andere geval hoort hij, tenzij het voorafgaand verhoor van den verdachte niet kan worden afgewacht, alvorens te beslissen, dezen omtrent de vordering van den officier van justitie en kan hij te dien einde, zoo noodig onder bijvoeging van een bevel tot medebrenging, diens dagvaarding gelasten.
De verdachte is bevoegd zich bij het verhoor door een raadsman te doen bijstaan. De raadsman wordt bij het verhoor in de gelegenheid gesteld de nodige opmerkingen te maken.
Wanneer de verdachte ten tijde van het plegen van het misdrijf waarvan hij wordt verdacht de leeftijd van achttien wel maar nog niet de leeftijd van drieëntwintig jaar heeft bereikt, kan de officier van justitie in zijn vordering aangeven of hij voornemens is te vorderen dat recht zal worden gedaan overeenkomstig artikel 77c van het Wetboek van Strafrecht. Artikel 493 is van overeenkomstige toepassing.
De officier van justitie vraagt de directeur van de reclassering hierover van advies te dienen. De reclassering kan ten behoeve van het advies inlichtingen inwinnen bij de raad voor de kinderbescherming.

Toelichting

Bewaring is de eerste fase van de voorlopige hechtenis en volgt meestal op de inverzekeringstelling. Dit artikel regelt hoe zo'n bevel tot stand komt: de officier van justitie vordert, de rechter-commissaris beslist, en de verdachte wordt daarvóór in beginsel gehoord.

Vordering en kennisgeving

De rechter-commissaris kan bewaring alleen bevelen op vordering van de officier van justitie; hij begint er niet uit zichzelf aan. Van die vordering geeft de officier van justitie onverwijld bericht aan de raadsman, mondeling of schriftelijk. Zo kan de advocaat zich voorbereiden en zijn cliënt spreken voordat de zitting begint.

Meteen afwijzen kan ook

Ziet de rechter-commissaris al direct dat er geen grond bestaat voor bewaring, dan wijst hij de vordering af. Hij hoeft de verdachte dan niet eerst te horen; er valt immers niets ten nadele van de verdachte te beslissen. Dat kan bijvoorbeeld het geval zijn als de verdenking geen feit betreft waarvoor voorlopige hechtenis is toegelaten.

Het horen van de verdachte

In alle andere gevallen hoort de rechter-commissaris de verdachte over de vordering voordat hij beslist. Alleen als dat voorafgaande verhoor niet kan worden afgewacht, mag het achterwege blijven. Om de verdachte te kunnen horen, kan de rechter-commissaris zijn dagvaarding gelasten, zo nodig met een bevel tot medebrenging. Bij dit verhoor mag de verdachte zich laten bijstaan door een raadsman, en die krijgt de gelegenheid de nodige opmerkingen te maken.

Een voorbeeld. Na drie dagen inverzekeringstelling vordert de officier van justitie bewaring wegens vluchtgevaar. De rechter-commissaris hoort de verdachte, die vertelt dat hij een vaste woonplaats en werk heeft. Weegt dat zwaar genoeg, dan wijst de rechter-commissaris de vordering af en gaat de verdachte naar huis; anders volgt een bevel tot bewaring.

Jongvolwassen verdachten

Was de verdachte ten tijde van het misdrijf achttien jaar of ouder, maar nog geen drieëntwintig, dan kan de officier van justitie in zijn vordering aangeven dat hij van plan is te vorderen dat de zaak volgens het jeugdstrafrecht wordt afgedaan; die mogelijkheid staat in het Wetboek van Strafrecht. De regels die artikel 493 Sv voor jeugdige verdachten geeft, gelden dan overeenkomstig. De officier van justitie vraagt daarover advies aan de directeur van de reclassering, die voor dat advies inlichtingen kan inwinnen bij de raad voor de kinderbescherming.

In de praktijk

Dit is voor veel verdachten de eerste echte inhoudelijke zitting, ook al duurt zij kort. Bespreek vooraf met uw advocaat wat u over uw persoonlijke omstandigheden wilt vertellen: werk, woning, gezin en behandeling wegen mee bij de vraag of vrijheidsbeneming nodig is. Uw zwijgrecht over de feiten blijft daarbij onverkort gelden. Wordt bewaring bevolen, dan geldt die volgens artikel 64 Sv voor ten hoogste veertien dagen; daarna beslist de rechtbank over verdere hechtenis.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Relevante jurisprudentie

Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.

Waar moeten bezwaren tegen de vordering bewaring worden aangevoerd?

Hoge Raad · 2001-10-30 · ECLI:NL:HR:2001:AD4307

De Hoge Raad oordeelt dat bezwaren tegen een vordering tot bewaring thuishoren bij het verhoor dat de rechter-commissaris op grond van het derde lid houdt. Tegen het bevel van de rechter-commissaris, en tegen de verwerping van de daar aangevoerde bezwaren, is geen hogere voorziening mogelijk. Wie zulke bezwaren pas op de zitting aanvoert, doorkruist het gesloten stelsel van rechtsmiddelen; het gaat dan niet om een vormverzuim in het voorbereidend onderzoek. Het cassatieberoep is verworpen.
Raakt een onrechtmatige inverzekeringstelling de vordering tot bewaring?

Hoge Raad · 2010-02-16 · ECLI:NL:HR:2010:BK8537

Volgens de Hoge Raad kunnen gebreken in de inverzekeringstelling die aan de vordering tot bewaring voorafgaat, op zichzelf geen reden zijn om die vordering af te wijzen, en dus ook niet om een latere vordering tot gevangenhouding af te wijzen. Het hof had het bevel tot gevangenhouding daarom niet mogen vernietigen op de grond dat het bevel tot inverzekeringstelling onrechtmatig was. De beschikking is vernietigd en de zaak is teruggewezen.

Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.

Wettekst