Artikel 12b Sv: Onbevoegdheid van het hof en doorzending van het klaagschrift

Niet elk gerechtshof mag over elk beklag beslissen. Welk hof aan zet is, hangt af van de plaats waar de beslissing om niet te vervolgen is genomen en van het parket dat die beslissing nam. Komt een klaagschrift bij het verkeerde hof binnen, dan regelt dit artikel wat er gebeurt: het hof verklaart zich onbevoegd en stuurt de zaak door naar het college dat er volgens hem wel over gaat.

Wanneer het hof zich onbevoegd verklaart

Het hof toetst eerst of de zaak tot zijn eigen taak behoort. Is dat niet zo, dan spreekt het dat uit in een beschikking. Daarmee zegt het hof niets over de vraag of het beklag terecht is: het gaat uitsluitend om de vraag wie erover mag oordelen. De inhoudelijke beoordeling blijft dus volledig open.

Doorsturen naar het bevoegde college

Vindt het hof dat een ander hof aan zet is, dan verwijst het de zaak daarheen. Gaat het om een strafbaar feit waarover de Hoge Raad in eerste aanleg oordeelt, dan gaat de zaak volgens artikel 13a Sv naar de Hoge Raad. Bij die verwijzing gaan het klaagschrift zelf en een afschrift van de beschikking mee, zodat het ontvangende college meteen ziet wat er is ingediend en waarom het is doorgestuurd.

Geen nieuw klaagschrift nodig

De klager hoeft dus niet opnieuw te beginnen: zijn klaagschrift gaat met de zaak mee naar het college dat wel bevoegd is. Dat is prettig, maar houd er rekening mee dat voor sommige gevallen een termijn geldt, zoals bij een strafbeschikking en bij een kennisgeving van niet verdere vervolging. Wie in zo'n geval klaagt, doet er goed aan niet tot het laatste moment te wachten en het juiste hof zo zorgvuldig mogelijk te kiezen.

Bij een onbevoegdverklaring hoeft het hof de klager niet eerst te horen. Artikel 12d Sv, dat het horen voorschrijft, maakt voor deze situatie uitdrukkelijk een uitzondering. Dat is logisch: er valt inhoudelijk nog niets te bespreken, en het horen gebeurt straks bij het college dat de zaak wel beoordeelt.

Een voorbeeld. Iemand klaagt over een sepot in een milieuzaak en dient zijn klaagschrift in bij het hof in zijn eigen woonplaats. De beslissing kwam echter van een officier bij het functioneel parket, waarvoor het hof in Den Haag is aangewezen. Het eerste hof verklaart zich onbevoegd en stuurt het klaagschrift met zijn beschikking door; de klager krijgt daarna bericht van het hof dat de zaak wel behandelt.

In de praktijk

Weet u niet zeker bij welk hof u moet zijn, dien uw klaagschrift dan toch in en vermeld zo precies mogelijk welk parket of welke officier de beslissing nam en waar dat gebeurde. Voeg de brief waarin het openbaar ministerie de beslissing meedeelt bij, want daar staat die informatie meestal in. Blijkt een ander hof bevoegd, dan wordt de zaak volgens dit artikel doorgestuurd zonder dat u een nieuw klaagschrift hoeft in te dienen.