Artikel 138c Sv: Het verkort proces-verbaal van de zitting

Van wat er op een terechtzitting gebeurt, wordt een proces-verbaal gemaakt. Dat verslag is later belangrijk: in hoger beroep en in cassatie wordt daaraan getoetst of alles goed is verlopen en wat er precies is verklaard. Naast de volledige vorm kent de wet een beknopte variant, en dit artikel zegt wat daarin hoort te staan.

Wat een verkort proces-verbaal bevat

Het bevat twee dingen. Ten eerste de beslissingen die op de zitting zijn uitgesproken maar niet in het vonnis zijn opgenomen: denk aan een beslissing op een verzoek van de verdediging of aan een beslissing over het al dan niet horen van een getuige. Ten tweede de aantekeningen waarvan de wet opneming verlangt.

Op dat tweede punt maakt het artikel een uitzondering. De aantekeningen die op grond van artikel 326 Sv, eerste of tweede lid, worden gemaakt, hoeven er niet in te staan. Wat op grond van andere bepalingen moet worden vastgelegd, hoort er wel in.

Waarom dit onderscheid bestaat

Net als bij het verkort vonnis is de gedachte dat niet elke zaak volledige uitwerking nodig heeft. Blijft een vonnis onherroepelijk staan, dan is een uitvoerig verslag van de zitting zelden nog van belang. Komt er wel een vervolg, dan moet duidelijk zijn wat er is gebeurd, en dan is een volledig verslag onmisbaar.

Het verkorte verslag laat dus vooral de weergave van verklaringen weg, en houdt vast wat processueel niet gemist kan worden: de beslissingen die niet elders zijn vastgelegd.

Wat u kunt vragen op de zitting

Wilt u dat iets wat op de zitting wordt gezegd letterlijk of in de kern wordt vastgelegd, dan is het moment daarvoor de zitting zelf. Uw advocaat kan de rechter uitdrukkelijk verzoeken een verklaring of een opmerking te laten aantekenen. Achteraf een verslag laten aanvullen is veel moeilijker; wat niet is genoteerd, is later nauwelijks meer aan te tonen.

Een voorbeeld. Een getuige zegt op de zitting iets wat afwijkt van zijn eerdere verklaring bij de politie. Wordt daar niets over aangetekend en volgt een verkort proces-verbaal, dan is dat verschil in hoger beroep lastig hard te maken. Vraagt de advocaat ter plekke om vastlegging, dan staat het zwart op wit.

In de praktijk

Het proces-verbaal van de zitting is voor de verdediging vaak belangrijker dan het vonnis, omdat daarin staat of de procedure goed is verlopen. Vraag uw advocaat het verslag na te lezen zodra het beschikbaar is en te controleren of de beslissingen op verzoeken erin staan. Ontbreekt iets wat wel is gebeurd, dan kan hij dat aan de orde stellen bij het gerecht dat de zaak vervolgens behandelt.