Artikel 96c Sv: Doorzoeking van een plaats door de officier van justitie

Een bedrijfspand, een loods, een garagebox, een schuur of een stuk terrein mag worden doorzocht om daar voorwerpen in beslag te nemen. Dit artikel legt die bevoegdheid bij de officier van justitie en zegt welke plaatsen erbuiten vallen en wie mag optreden als er geen tijd is om hem erbij te halen.

De voorwaarden

Ook hier gelden twee ingangen: ontdekking op heterdaad van een strafbaar feit, of verdenking van een misdrijf als omschreven in artikel 67 Sv, eerste lid — de feiten waarvoor voorlopige hechtenis mogelijk is. Doorzoeken begint waar rondkijken ophoudt: elke handeling die erop is gericht voorwerpen te vinden, zoals het openen van een doos of het lichten van een dekzeil, is al een doorzoeking, ongeacht hoe grondig zij is, en die mag alleen ter inbeslagneming.

Twee plaatsen die zijn uitgezonderd

• Een woning mag niet zonder toestemming van de bewoner op grond van dit artikel worden doorzocht. Daarvoor bestaat de zwaardere regeling van artikel 97 Sv en artikel 110 Sv.

- Het kantoor van een geheimhouder — de personen met verschoningsrecht die in de artikelen 218 en 218a Sv worden genoemd, zoals advocaten, artsen en notarissen — valt eveneens buiten deze bevoegdheid. Dat geldt ook voor journalisten, die op grond van artikel 218a Sv hun bronnen mogen beschermen. Daar gelden de bijzondere waarborgen van artikel 98 Sv.

Wie beslist en wie leidt

In beginsel beslist de officier van justitie en staat de doorzoeking onder zijn leiding. Is er dringende noodzaak en kan zijn optreden niet worden afgewacht, dan mag een hulpofficier van justitie het doen. Hij heeft daarvoor wel een machtiging van de officier van justitie nodig, en dan leidt hij de doorzoeking.

Als de machtiging niet vooraf kan worden gevraagd

Laat de vereiste spoed of de onbereikbaarheid van de officier van justitie geen tijdige aanvraag toe, dan kan de machtiging binnen drie dagen na de doorzoeking alsnog worden verleend. Weigert de officier van justitie, dan moet hij ervoor zorgen dat de gevolgen van de doorzoeking zoveel mogelijk ongedaan worden gemaakt.

Tot slot geldt hier dezelfde mogelijkheid als bij artikel 96 Sv, tweede lid: in afwachting van de komst van degene die bevoegd is te doorzoeken, mogen maatregelen worden genomen die redelijkerwijs nodig zijn om te voorkomen dat voorwerpen verdwijnen, en die maatregelen kunnen de vrijheid van aanwezigen tijdelijk beperken.

Een voorbeeld. Bij een onderzoek naar handel in gestolen goederen wordt een loods doorzocht. De officier van justitie geeft leiding en is aanwezig. Wordt de loods 's nachts aangetroffen en is er geen tijd te verliezen, dan kan een hulpofficier optreden met een machtiging, desnoods een machtiging die kort daarna wordt verleend.

In de praktijk

Bent u eigenaar of huurder van de doorzochte plaats, dan hoeft u geen verdachte te zijn. Vraag om een bewijs van ontvangst en om de naam van degene die de doorzoeking leidt. Bent u het niet eens met de inbeslagneming, dan kunt u klagen bij de rechtbank op grond van artikel 552a Sv. Op de zitting kan de verdediging bovendien aan de orde stellen of de voorwaarden voor de doorzoeking waren vervuld.