Artikel 25 Sv: Het proces-verbaal van het onderzoek in de raadkamer

Van wat er in de raadkamer gebeurt, wordt een verslag gemaakt: het proces-verbaal. De griffier stelt het op, en het gaat samen met de beschikking naar de processtukken van de zaak. Daardoor kan iedereen die later bij de zaak betrokken raakt — de zittingsrechter, een hogere rechter, de verdediging — nagaan wat er is gezegd en gebeurd.

Wat erin komt

Het proces-verbaal geeft de zakelijke inhoud weer van de verklaringen die zijn afgelegd, en verder wat er tijdens het onderzoek is voorgevallen. Zakelijk betekent: samengevat en in de kern, niet woord voor woord. Ook het verloop van de behandeling hoort erin thuis, bijvoorbeeld dat een verzoek is gedaan, dat de deuren zijn gesloten of dat iemand niet is verschenen.

Iets in je eigen woorden laten opnemen

Op die samenvatting bestaat een belangrijke correctie. Wil een verdachte, een getuige, een deskundige of de raadsman of advocaat dat een bepaalde opgave in de eigen woorden wordt opgenomen, dan gebeurt dat zoveel mogelijk. De grens is dat het verzoek redelijk moet blijven: een enkele zin die het precies raakt kan wel, een compleet betoog laten noteren niet. Juist bij formuleringen waarop het aankomt — hoe iemand iets precies heeft gezegd — is het de moeite waard om dit te vragen.

Vaststelling en ondertekening

Het proces-verbaal wordt vastgesteld door de voorzitter of een ander lid van de raadkamer, samen met de griffier, en zo snel mogelijk na afloop van het onderzoek ondertekend. Kan de griffier daar niet aan meewerken, dan gebeurt het zonder hem en wordt aan het slot van het stuk vermeld dat hij verhinderd was. Zo blijft controleerbaar wie voor de inhoud instaat.

Bij de processtukken

Het proces-verbaal wordt vervolgens met de beschikking en met de stukken die tijdens de behandeling zijn overgelegd bij de processtukken gevoegd. Dat is meer dan administratie: wat in het dossier zit, kan later worden gebruikt en kan door de verdediging worden ingezien. Wat er niet in zit, bestaat voor de verdere procedure praktisch gesproken niet.

Een voorbeeld. Een getuige verklaart in de raadkamer iets wat afwijkt van zijn eerdere verklaring bij de politie. Wordt die afwijking alleen samengevat, dan valt het verschil later moeilijk aan te tonen. Vraagt de raadsman om de kernzin letterlijk op te nemen, dan staat zij in het proces-verbaal en kan de zittingsrechter het verschil zelf zien.

In de praktijk

Vraag na een raadkamerbehandeling om een afschrift van het proces-verbaal als de inhoud voor je zaak van belang kan zijn. Merk je dat er iets belangrijks in ontbreekt of verkeerd is weergegeven, meld dat dan snel aan je advocaat: hoe eerder het aan de orde komt, hoe eenvoudiger het is om er nog iets aan te doen. En bedenk tijdens de behandeling zelf dat je kunt vragen om een zin in je eigen bewoordingen te laten vastleggen.