Artikel 166 Sv: Een klacht weer intrekken

Wie een klacht heeft gedaan, dus een aangifte met het verzoek om te vervolgen, kan die weer intrekken. Dit artikel zegt niet wanneer dat kan, maar hoe: de intrekking gebeurt bij dezelfde ambtenaren en op dezelfde manier en in dezelfde vorm als het doen van de klacht zelf.

Bij wie en hoe

Voor de vorm verwijst de wet naar de artikelen 163, 164 en 165 Sv. Dat betekent dat de intrekking mondeling of schriftelijk kan, door de klachtgerechtigde zelf of door iemand met een bijzondere schriftelijke volmacht, en dat elke officier van justitie en elke hulpofficier van justitie haar in ontvangst kan nemen. Wordt zij mondeling gedaan, dan wordt zij op schrift gesteld, voorgelezen en ondertekend.

Een terloopse opmerking tegen een rechercheur is dus niet de manier waarop een klacht wordt ingetrokken. Aan het verzuim van die vorm is geen nietigheid verbonden: blijkt uit de gang van zaken dat de klachtgerechtigde zijn klacht werkelijk heeft teruggenomen, dan kan de rechter dat aannemen. Met een opgemaakt en ondertekend stuk staat wel meteen vast wat er is ingetrokken en wanneer dat is gebeurd.

Tot wanneer het kan

Dit artikel zwijgt over de termijn; die staat in het Wetboek van Strafrecht. Volgens artikel 67 Sr kan wie de klacht heeft gedaan haar intrekken tot acht dagen na de dag waarop zij is gedaan. Is die termijn verstreken, dan staat de klacht vast. Alleen voor een klacht die een bevriende staat langs diplomatieke weg doet, geldt een eigen, langere termijn (artikel 166a Sv). Omdat acht dagen kort is, doet wie erover denkt zijn klacht terug te nemen er goed aan dat niet uit te stellen en zich vooraf te laten informeren over de gevolgen.

Waarom de vorm zwaar weegt

Bij feiten die alleen op klacht vervolgbaar zijn, hangt de hele zaak aan de klacht. Wordt zij ingetrokken, dan valt de grondslag voor vervolging weg. Zo'n stap is in beginsel definitief; alleen onder nauwe voorwaarden kan er daarna nog een klacht over hetzelfde feit volgen. Daarom eist de wet dezelfde zorgvuldigheid als bij het indienen. Dat beschermt ook de klager zelf: achteraf is aantoonbaar wat hij heeft verklaard en dat hij het bewust deed.

Doorsturen naar de officier van justitie

Via het tweede lid is artikel 156 Sv ook op deze intrekking van toepassing. Het proces-verbaal van de intrekking gaat langs de gebruikelijke weg naar de officier van justitie, die immers over de vervolging beslist. Zo raakt de intrekking niet zoek bij de ambtenaar die haar opnam.

Een voorbeeld. Twee buren hebben een conflict dat is uitgemond in een feit dat alleen op klacht vervolgbaar is. Een paar dagen later leggen zij het bij en wil de klager de zaak niet doorzetten. Hij gaat opnieuw naar het bureau, verklaart dat hij zijn klacht intrekt en ondertekent het stuk dat daarvan wordt opgemaakt.

In de praktijk

Intrekken is een eigen keuze van de klachtgerechtigde. Voelt hij zich onder druk gezet door de verdachte of door mensen uit diens omgeving, dan is dat op zichzelf iets om bij de politie te melden; de intrekking hoort een vrije beslissing te zijn. Twijfelt hij, dan kan hij zich eerst laten adviseren, bijvoorbeeld door een advocaat of door slachtofferhulp.