Artikel 29f Sv: Verklaring dat de zaak is geëindigd na een gestaakte vervolging

Een strafzaak die stilvalt, is nog geen strafzaak die voorbij is. Wie te horen heeft gekregen dat er niets meer gebeurt, blijft vaak in onzekerheid: kan het over een half jaar alsnog doorgaan? Dit artikel geeft de verdachte de mogelijkheid om aan het gerecht te vragen uit te spreken dat de zaak is geëindigd. Zo'n verklaring geeft hem zwart op wit de duidelijkheid die hij anders mist.

Wie kan het vragen en aan wie

Het verzoek komt van de verdachte zelf. Daarnaast kan de rechter-commissaris de zaak voordragen langs de weg van artikel 180 Sv, dat hem een rol geeft bij de voortgang van het onderzoek. Beslist wordt door het gerecht in feitelijke aanleg waarvoor de zaak het laatst werd vervolgd: de rechtbank of het gerechtshof dat er als laatste mee bezig was. Zo is er altijd een aanwijsbaar gerecht, ook als er verder niets meer loopt.

Wat het openbaar ministerie kan doen

Het openbaar ministerie kan zich ertegen verzetten door aannemelijk te maken dat er alsnog verder wordt vervolgd. Lukt dat, dan kan het gerecht de beslissing op het verzoek telkens voor een bepaalde tijd aanhouden. Het gaat daarbij niet om een losse mededeling dat men er nog naar kijkt: er moet iets tegenover staan waaruit blijkt dat vervolging werkelijk in beeld is. Blijft dat uit, dan komt de verklaring alsnog in zicht.

Het slachtoffer wordt gehoord

Voordat het gerecht beslist, roept het de rechtstreeks belanghebbende op die bij hem bekend is, om over het verzoek te worden gehoord. Dat is meestal het slachtoffer. Voor hem staat er veel op het spel: is de zaak eenmaal geëindigd verklaard en is die beschikking betekend, dan sluit artikel 12l Sv beklag over het uitblijven van vervolging uit. Wie als belanghebbende een oproeping krijgt, doet er dus goed aan te reageren.

De beschikking en de betekening

De beslissing wordt onverwijld aan de verdachte betekend, dus officieel aan hem uitgereikt. Vanaf dat moment heeft hij een document waarmee hij kan aantonen dat de zaak tegen hem is beëindigd. Dat kan van belang zijn bij een verklaring omtrent het gedrag, bij een werkgever of bij een vergunning, en het geeft hem de rust die een sepotbrief niet altijd biedt.

Een voorbeeld. Iemand is jaren geleden aangehouden in een onderzoek naar oplichting. Er is nooit gedagvaard en er komt geen bericht meer. Hij vraagt het gerecht te verklaren dat de zaak is geëindigd. Het openbaar ministerie kan dan onderbouwen dat vervolging alsnog volgt; gebeurt dat niet, dan kan de verklaring worden gegeven en is de onzekerheid voorbij.

In de praktijk

Onderbouw uw verzoek met feiten: wanneer speelde de zaak, wat is er sindsdien gebeurd, welke berichten hebt u gekregen en hoe lang is het al stil. Voeg de correspondentie bij. Laat u bijstaan door een advocaat, want het openbaar ministerie krijgt de gelegenheid te reageren en de behandeling kan een of meer keren worden aangehouden. Bent u slachtoffer en krijgt u een oproeping, ga er dan heen of laat schriftelijk weten wat u vindt: dit is uw moment om te zeggen dat de zaak volgens u nog niet af is.