Artikel 560 Sv: Uitstel van het proces-verbaal bij een beeld- of geluidsopname

Opsporingsambtenaren moeten normaal gesproken zo snel mogelijk op papier zetten wat zij hebben verricht en bevonden. Is datzelfde al vastgelegd op beeld, geluid, of beeld en geluid, dan mag dat schrijfwerk worden uitgesteld. Dit artikel regelt die uitzondering en bepaalt wat er in de tussentijd wel op papier komt.

Wanneer uitstel mag

Het uitgangspunt staat in artikel 152 Sv, eerste lid: van wat tot opsporing is verricht of bevonden, wordt zo snel mogelijk proces-verbaal opgemaakt. Dit artikel maakt daarop een uitzondering voor het geval die bevindingen op een opname staan.

Het uitstel gebeurt onder verantwoordelijkheid van het openbaar ministerie. De opsporingsambtenaar bepaalt dus niet in zijn eentje dat hij het schrijven laat zitten; het openbaar ministerie draagt hier de verantwoordelijkheid voor.

Het verkort proces-verbaal

Uitstel betekent niet dat er niets wordt vastgelegd. De opsporingsambtenaren maken een verkort proces-verbaal waarin zij aangeven dat wat zij hebben verricht of bevonden, op de opname staat. Zo blijft in het dossier zichtbaar dát er is opgetreden en waar de vastlegging daarvan te vinden is.

Bij algemene maatregel van bestuur kunnen nadere regels worden gesteld over de inhoud van zo'n verkort proces-verbaal. Dat is een besluit van de regering; daarin kan bijvoorbeeld worden uitgewerkt welke gegevens minimaal moeten worden vermeld.

Waarom dit is geregeld

Een opname geeft een directer beeld dan een samenvatting achteraf. Wie een aanhouding op straat ziet en hoort, hoeft niet af te gaan op de herinnering van de betrokken ambtenaar. Voor de verdediging kan dat een voordeel zijn, omdat toon, volgorde en context zichtbaar blijven.

Daar staat iets tegenover: een dossier met verkorte processen-verbaal is minder makkelijk te doorgronden dan een dossier met volledige verslagen. Daarom kan later alsnog een volledig proces-verbaal worden bevolen, door de voorzitter ter voorbereiding van de zitting op grond van artikel 561 Sv en door de rechtbank tijdens de zitting op grond van artikel 563 Sv.

Een voorbeeld. Bij een melding gaan agenten met camera's op het uniform naar binnen. Wat zij aantreffen staat op de opname. In het dossier zit een verkort proces-verbaal met de mededeling dat de bevindingen op beeld en geluid zijn vastgelegd, en de opname zelf.

In de praktijk

Ziet u in uw dossier een verkort proces-verbaal, dan is het zaak dat uw advocaat ook de bijbehorende opname krijgt. Enkele aandachtspunten:

• Vraag de opname op. Zonder de beelden of het geluid is het verkorte stuk niet goed te beoordelen.
• Let op wat ontbreekt. Loopt de opname pas vanaf een bepaald moment, dan is dat een punt om te bespreken.
• Overweeg een volledig proces-verbaal te vragen. Dat kan via de voorzitter voor de zitting of via de rechtbank op de zitting.