← Terug 261a · Verbod om hetzelfde feit dubbel ten laste te leggen Verder 262a · Hoger beroep en cassatie na een beslissing op het bezwaarschrift →

Artikel 262 Sv: Bezwaarschrift tegen de dagvaarding

Bezwaarschrift tegen de dagvaarding

Wettekst

  1. Tegen de dagvaarding kan de verdachte binnen acht dagen na de betekening een bezwaarschrift indienen bij de rechtbank.
  2. Zolang de in het eerste lid gestelde termijn niet is verstreken, kan de rechtbank alleen met toestemming van de verdachte het onderzoek op de terechtzitting een aanvang doen nemen. Door het geven van toestemming doet de verdachte tevens afstand van het recht om een bezwaarschrift in te dienen. In het andere geval stelt de rechtbank de aanvang van het onderzoek op de terechtzitting voor bepaalde of onbepaalde tijd uit. Behoudens ingeval de verdachte ten aanzien van de gehele tenlastelegging buiten vervolging is gesteld, wordt de verdachte, met verwijzing naar de inhoud van de dagvaarding, opgeroepen en worden de getuigen, deskundigen en tolken opnieuw gedagvaard of opgeroepen voor de dag van de terechtzitting bepaald, zodra op het gehele bezwaarschrift onherroepelijk is beslist. De artikelen 263 en 265 zijn van overeenkomstige toepassing.
  3. De rechtbank kan, alvorens te beslissen, door de rechter-commissaris een onderzoek doen instellen en zich de daartoe betrekkelijke stukken doen overleggen. Dit onderzoek wordt overeenkomstig de bepalingen van de tweede tot en met de vijfde en zevende afdeling van de Derde Titel van dit Boek gevoerd.
  4. Indien het feit niet tot de kennisneming der rechtbank behoort, verklaart zij zich onbevoegd.
  5. Is de officier van justitie niet ontvankelijk, het feit waarop de kennisgeving van verdere vervolging betrekking had, of de verdachte niet strafbaar, of onvoldoende aanwijzing van schuld aanwezig, dan stelt zij de verdachte ten aanzien van de gehele tenlastelegging of voor een bij de beschikking nader aan te duiden gedeelte van de tenlastelegging buiten vervolging.
  6. In alle andere gevallen verklaart de rechtbank hetzij de verdachte niet-ontvankelijk hetzij het bezwaarschrift ongegrond, zo nodig onder aanduiding van de wijzigingen die in de tenlastelegging moeten worden aangebracht.
  7. Indien de beschikking tot onbevoegdverklaring of buitenvervolgingstelling ten aanzien van de gehele tenlastelegging onherroepelijk is geworden, vervalt een reeds uitgebrachte dagvaarding. Indien de beschikking tot onbevoegdverklaring of buitenvervolgingstelling ten aanzien van een gedeelte van de tenlastelegging onherroepelijk is geworden, moet de tenlastelegging in overeenstemming met die beschikking worden gebracht.

Toelichting

Wie een dagvaarding krijgt, hoeft niet altijd de zitting af te wachten. Dit artikel geeft de verdachte de mogelijkheid binnen acht dagen na de betekening een bezwaarschrift bij de rechtbank in te dienen. Daarmee legt hij de vraag voor of de zaak wel op zitting hoort te komen.

De termijn en de zitting

Zolang die acht dagen niet zijn verstreken, kan de rechtbank alleen met toestemming van de verdachte met de zitting beginnen. Geeft hij die toestemming, dan doet hij daarmee tegelijk afstand van zijn recht een bezwaarschrift in te dienen. Geeft hij haar niet, dan wordt de aanvang van het onderzoek uitgesteld voor bepaalde of onbepaalde tijd.

Wat de rechtbank kan beslissen

  • Onbevoegd: hoort het feit niet bij deze rechtbank, dan verklaart zij zich onbevoegd.
  • Buiten vervolging: is de officier van justitie niet-ontvankelijk, is het feit of de verdachte niet strafbaar, of is er onvoldoende aanwijzing van schuld, dan wordt de verdachte buiten vervolging gesteld, voor de hele tenlastelegging of voor een deel ervan. De rechtbank beoordeelt dat summier: buitenvervolgingstelling wegens onvoldoende aanwijzing van schuld komt pas in beeld als het hoogst onwaarschijnlijk is dat de rechter het feit later bewezen zal achten, en haar oordeel bindt de rechter op de zitting niet.

- Niet-ontvankelijk of ongegrond: in alle andere gevallen, zo nodig met aanduiding van de wijzigingen die in de tenlastelegging moeten worden aangebracht.

Onderzoek voordat wordt beslist

De rechtbank kan de rechter-commissaris onderzoek laten doen voordat zij op het bezwaarschrift beslist, en zich de stukken daarvan laten overleggen. Dat onderzoek verloopt volgens de gewone regels voor het onderzoek door de rechter-commissaris, met de waarborgen die daarbij horen.

Gevolgen voor de dagvaarding

Is de beslissing tot onbevoegdverklaring of buitenvervolgingstelling voor de hele tenlastelegging onherroepelijk geworden, dan vervalt de al uitgebrachte dagvaarding. Gaat het om een deel, dan moet de tenlastelegging in overeenstemming met de beslissing worden gebracht. Blijft de zaak overeind, dan wordt de verdachte opnieuw opgeroepen en worden getuigen, deskundigen en tolken opnieuw gedagvaard of opgeroepen zodra op het hele bezwaarschrift onherroepelijk is beslist.

Een voorbeeld. Een verdachte meent dat het dossier geen enkele aanwijzing bevat dat hij bij het feit betrokken was. Binnen acht dagen na de betekening dient zijn advocaat een bezwaarschrift in. De rechtbank oordeelt dat er onvoldoende aanwijzing van schuld is en stelt hem buiten vervolging; de dagvaarding vervalt.

In de praktijk

De termijn van acht dagen is kort en begint bij de betekening, niet bij het moment waarop u de brief leest. Bespreek een dagvaarding daarom meteen met een advocaat. Een bezwaarschrift is vooral zinvol als het dossier op het eerste gezicht tekortschiet; het is geen manier om de zaak inhoudelijk voor te bespreken.

Bedenk ook wat het gevolg is als u toestemming geeft om eerder te beginnen: u doet dan afstand van deze mogelijkheid. Doe dat dus niet zonder advies, ook niet als het aantrekkelijk lijkt om de zaak snel achter de rug te hebben.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Relevante jurisprudentie

Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.

  1. Hoe diep toetst de raadkamer een bezwaarschrift tegen de dagvaarding?

    Hoge Raad · 2019-01-22 · ECLI:NL:HR:2019:89

    De Hoge Raad stelt voorop dat het onderzoek in de raadkamer naar aanleiding van een bezwaarschrift tegen de dagvaarding een summier karakter heeft. Wordt een verweer gevoerd dat erop neerkomt dat de officier van justitie niet-ontvankelijk is, dat er te weinig aanwijzing van schuld bestaat, of dat het feit of de verdachte niet strafbaar is, dan moet de raadkamer zich erover uitlaten of dat verweer opgaat, maar wel met inachtneming van dat beperkte karakter. Het beroep wordt verworpen.

  2. Wanneer wordt een beschikking in het openbaar uitgesproken?

    Hoge Raad · 2019-10-01 · ECLI:NL:HR:2019:1410

    De Hoge Raad overweegt dat de raadkamer een bezwaarschrift tegen de dagvaarding niet in het openbaar behandelt, en dat de beslissing daarop daarom in beginsel ook niet in het openbaar wordt uitgesproken. De achterliggende gedachte is dat de verdachte moet worden behoed voor het nadeel van een te lichtvaardige vervolging in de openbaarheid. Voor zijn eigen beslissing in cassatie maakt de Hoge Raad een uitzondering: die spreekt hij wel in het openbaar uit, omdat rechtseenheid en rechtsontwikkeling daarbij gebaat zijn. Het beroep wordt verworpen.

  3. Vervalt een bezwaarschrift als de dagvaarding wordt ingetrokken?

    Hoge Raad · 2012-10-23 · ECLI:NL:HR:2012:BX6917

    De Hoge Raad verwerpt de opvatting dat het intrekken van de dagvaarding meebrengt dat een daartegen ingediend bezwaarschrift verder buiten behandeling moet blijven. Dat er nog een niet-ingetrokken dagvaarding ligt, is geen voorwaarde om zo'n bezwaarschrift te behandelen. Het beroep wordt verworpen.

  4. Welke stukken mag de rechter betrekken bij een buitenvervolgingstelling?

    Hoge Raad · 2013-06-18 · ECLI:NL:HR:2013:CA3319

    De Hoge Raad oordeelt dat de rechter die beslist op een beroep van het openbaar ministerie tegen een gehele of gedeeltelijke buitenvervolgingstelling, bevoegd en in beginsel ook gehouden is alle processtukken die hem ter beschikking zijn gesteld in zijn beoordeling te betrekken. De gedachte dat hij alleen mag letten op het dossier zoals dat er lag toen het beroep werd ingesteld, vindt geen steun in het recht. Het beroep wordt verworpen.

Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.

← Terug 261a · Verbod om hetzelfde feit dubbel ten laste te leggen Verder 262a · Hoger beroep en cassatie na een beslissing op het bezwaarschrift →