Artikel 211 Sv: Getuigen horen in het Caribische deel van het Koninkrijk

Een getuige die van belang is voor een Nederlandse strafzaak, hoeft niet altijd in Nederland te zijn. Woont of verblijft hij in het Caribische deel van het Koninkrijk, dan hoeft hij niet over te komen: dit artikel verklaart de regeling die voor de verdachte geldt van overeenkomstige toepassing op zulke getuigen. Het verhoor kan dan ter plaatse worden gehouden.

Wat overeenkomstige toepassing betekent

Twee bepalingen worden overgenomen. Op grond van artikel 203 Sv kan de rechter-commissaris het verhoor opdragen aan de bevoegde rechterlijke ambtenaar ter plaatse: in Aruba, Curaçao en Sint Maarten, en ook in de openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba. En op grond van artikel 204 Sv wordt het proces-verbaal van dat verhoor gesloten en verzegeld naar de rechter-commissaris gestuurd, zodat het ongeschonden in het dossier terechtkomt.

Waarom deze regeling bestaat

De reden is praktisch. Een getuige laten overkomen kost tijd en geld en is voor de getuige zelf een forse belasting, zeker als het om één verklaring gaat. Door het verhoor ter plaatse te laten uitvoeren, blijft het onderzoek doorlopen zonder dat iemand daarvoor de halve wereld over moet. Voor verhoren buiten het Koninkrijk geldt deze route niet; daarvoor bestaan afzonderlijke regelingen over rechtshulp tussen staten.

Wat dit voor de getuige betekent

Aan de positie van de getuige verandert weinig. Wie als getuige is gedagvaard, moet verschijnen en naar waarheid verklaren; dat volgt uit de algemene regels over het getuigenverhoor en niet uit dit artikel, dat alleen de opdracht tot het verhoor en de verzegelde toezending overneemt. Wat er wordt gevraagd, hangt af van de opdracht die de rechter-commissaris meegeeft. De verklaring wordt vastgelegd, ondertekend en verzegeld verzonden, en telt in de Nederlandse strafzaak volwaardig mee.

Voor de verdediging heeft een verhoor op afstand wel betekenis. In de rechtspraak is uitgekristalliseerd dat de verdediging in beginsel de gelegenheid moet krijgen een getuige te ondervragen die belastend verklaart. Is die gelegenheid er niet geweest, dan moet de rechter beoordelen welk gewicht de verklaring nog kan hebben. Dit artikel regelt alleen de opdracht en de toezending, niet de vraag hoe zwaar de verklaring uiteindelijk weegt.

Een voorbeeld. In een oplichtingszaak heeft een benadeelde die op Bonaire woont de betalingen gedaan die centraal staan in het onderzoek. De rechter-commissaris draagt het verhoor op aan de bevoegde rechterlijke ambtenaar daar. Het verzegelde proces-verbaal komt terug en wordt aan het dossier toegevoegd.

In de praktijk

Word je als getuige overzee opgeroepen in een Nederlandse strafzaak, neem de oproep dan serieus en vraag wat er van je verwacht wordt. Lees je verklaring goed door voordat je tekent, want het stuk gaat daarna verzegeld naar Nederland. Ben je verdachte en verklaart zo'n getuige belastend over jou, bespreek dan meteen met je advocaat of je wilt dat de verdediging bij het verhoor betrokken wordt.