Artikel 130 Sv: Hoe een termijn in dagen wordt berekend

Dit wetboek staat vol termijnen die in dagen zijn uitgedrukt: termijnen om een rechtsmiddel in te stellen, om bezwaar te maken, om iets op schrift te stellen. Dit artikel zegt hoe die termijnen moeten worden geteld. Uitgangspunt is dat het om vrije dagen gaat, tenzij uit een bepaling volgt dat het anders moet.

Wat vrije dagen betekent

Vrije dagen wil zeggen dat de dag waarop de gebeurtenis plaatsvindt waardoor de termijn gaat lopen, niet meetelt. De telling begint pas de dag daarna, en vanaf dat moment moet het voorgeschreven aantal volle dagen worden geteld. De laatste van die dagen is nog een dag waarop de handeling kan worden verricht.

Praktisch betekent dat: een in dagen uitgedrukte termijn is in werkelijkheid iets ruimer dan het genoemde getal doet vermoeden. Weekenden en feestdagen worden bij de telling gewoon meegeteld. Valt de laatste dag van de termijn op een zaterdag, een zondag of een algemeen erkende feestdag, dan loopt de termijn op grond van de Algemene termijnenwet door tot en met de eerstvolgende dag die dat niet is; voor termijnen van vrijheidsbeneming en enkele andere termijnen geldt die verlenging niet. Dat is in het voordeel van degene die iets moet doen, maar het is geen reden om tot het laatste moment te wachten.

De uitzondering

Deze hoofdregel wijkt zodra de wet zelf iets anders bepaalt. De duidelijkste voorbeelden zijn de termijnen van vrijheidsbeneming: die van de inverzekeringstelling en van de voorlopige hechtenis gaan in op het moment waarop het bevel ten uitvoer wordt gelegd, en niet pas de dag daarna. Bij het lezen van een termijnbepaling is de eerste vraag dus altijd of die bepaling zelf iets zegt over de berekening.

Van belang is verder dat dit artikel alleen gaat over termijnen die in dagen zijn uitgedrukt. Termijnen in uren, weken of maanden vallen er niet onder; die worden gewoon geteld zoals zij zijn geformuleerd.

Waarom dit ertoe doet

Termijnen in het strafprocesrecht zijn hard. Wie te laat is met een rechtsmiddel, wordt daarin in beginsel niet-ontvankelijk verklaard, ongeacht hoe sterk zijn zaak inhoudelijk is. Eén dag verschil in de berekening kan daarmee het verschil zijn tussen een inhoudelijke behandeling en een afwijzing zonder meer.

Juist daarom is een algemene regel over de berekening nuttig: hij voorkomt dat over elke termijn opnieuw discussie ontstaat, en hij geeft alle betrokkenen hetzelfde uitgangspunt.

Een voorbeeld. Een beslissing wordt op een maandag genomen en er geldt een in dagen uitgedrukte termijn om daartegen op te komen. Die maandag telt niet mee; de termijn begint pas de volgende dag te lopen. De laatste dag van de termijn is wel een dag waarop nog kan worden opgekomen: pas daarna is het te laat.

In de praktijk

Reken nooit zelf op het scherpst van de snede. Krijgt u een beslissing of een brief waarin een termijn staat, noteer dan meteen de datum van ontvangst en neem contact op met een advocaat als u iets wilt ondernemen. Wachten tot de laatste dag is riskant, ook omdat de wijze van indienen invloed kan hebben op de vraag of u op tijd bent.

Bent u toch te laat, meld dat dan direct en leg uit waarom. In bijzondere gevallen kan een termijnoverschrijding verschoonbaar zijn, bijvoorbeeld als u door omstandigheden buiten uw macht niet eerder kon handelen. Dat is een uitzondering en geen regel, maar het is de moeite waard om het aan de rechter voor te leggen in plaats van het erbij te laten zitten.