Artikel 61a Sv: Maatregelen in het belang van het onderzoek bij het ophouden

Maatregelen in het belang van het onderzoek bij het ophouden

Tegen de voor onderzoek opgehouden verdachte kunnen maatregelen in het belang van het onderzoek worden bevolen. Als zodanige maatregelen kunnen onder meer worden aangemerkt: a. het maken van foto’s en video-opnamen; b. het nemen van lichaamsmaten en handpalm-, voet-, teen-, oor- en schoenzoolafdrukken; c. de toepassing van een confrontatie; d. de toepassing van een geuridentificatieproef; e. het afscheren, knippen of laten groeien van snor, baard of hoofdhaar; f. het dragen van bepaalde kleding of bepaalde attributen ten behoeve van een confrontatie; g. plaatsing in een observatiecel; h. onderzoek naar schotresten op het lichaam.
De in het eerste lid genoemde maatregelen kunnen alleen worden bevolen in geval van verdenking van een misdrijf als omschreven in artikel 67, eerste lid.
Bij of krachtens algemene maatregel van bestuur kunnen nadere regels worden gesteld over de uitvoering van de maatregelen in het belang van het onderzoek en voor het verwerken van de resultaten daarvan.

Toelichting

Tijdens het ophouden voor onderzoek kunnen tegen de verdachte maatregelen worden bevolen die het onderzoek dienen. Dit artikel maakt zichtbaar om welke maatregelen het kan gaan en bij welke zaken ze zijn toegestaan. Het gaat om handelingen die de verdachte moet dulden, niet om verklaringen die hij zou moeten afleggen.

Welke maatregelen

De wet geeft een opsomming die niet uitputtend is; zij noemt onder meer:

Beeld: het maken van foto's en video-opnamen.
Afdrukken en maten: het nemen van lichaamsmaten en van handpalm-, voet-, teen-, oor- en schoenzoolafdrukken.
Herkenning: het toepassen van een confrontatie of van een geuridentificatieproef.
Uiterlijk: het afscheren, knippen of laten groeien van snor, baard of hoofdhaar, en het dragen van bepaalde kleding of attributen voor een confrontatie.

- Verblijf en sporen: plaatsing in een observatiecel en onderzoek naar schotresten op het lichaam.

Alleen bij zwaardere misdrijven

De maatregelen kunnen alleen worden bevolen bij verdenking van een misdrijf als omschreven in artikel 67 Sv, eerste lid: de misdrijven waarvoor voorlopige hechtenis is toegelaten. Bij lichtere feiten is deze bevoegdheid er dus niet. Bovendien moet de maatregel het belang van het onderzoek dienen; hij mag geen straf vooraf zijn en ook geen middel om iemand murw te maken.

Wie het bevel geeft

Dit artikel beschrijft de maatregelen; wie ze mag bevelen, staat in artikel 62a Sv. Uitgangspunt daar is de officier van justitie. Kan zijn optreden niet worden afgewacht, dan kan de hulpofficier van justitie die het ophouden voor onderzoek heeft gelast het bevel geven — met uitzondering van de maatregel die het haar betreft, die altijd bij de officier van justitie blijft.

Een voorbeeld. Bij een overval is een dader op camerabeelden te zien met een pet. De opgehouden verdachte kan worden bevolen die pet te dragen voor een confrontatie, en van hem kunnen foto's worden gemaakt. Gaat het om een licht feit waarvoor geen voorlopige hechtenis mogelijk is, dan mag dat niet, hoe nuttig het voor de politie ook zou zijn.

In de praktijk

Deze maatregelen raken uw lichaam en uw uiterlijk en kunnen ingrijpend voelen. U hoeft niet te verklaren; het zwijgrecht van artikel 29 Sv blijft gelden. Wel moet u het onderzoek ondergaan als het bevel rechtmatig is. Vraag naar het bevel en wie het heeft gegeven, en meld het aan uw advocaat: is de maatregel bevolen in een zaak waarin dat niet mag, dan kan de rechter daaraan later gevolgen verbinden. Voor de verdachte die in verzekering is gesteld, geldt een aanvullende regeling in artikel 62 Sv. De praktische uitvoering en de verwerking van de resultaten zijn geregeld bij of krachtens algemene maatregel van bestuur.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Relevante jurisprudentie

Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.

Gelden de regels voor een confrontatie ook bij een fotoconfrontatie?

Hoge Raad · 2011-01-11 · ECLI:NL:HR:2011:BO4056

De Hoge Raad oordeelt dat het besluit met nadere regels over de maatregelen in het belang van het onderzoek niet ziet op het tonen van een fotosamenstelling aan een getuige of aangever. Dat besluit heeft namelijk betrekking op de confrontatie in persoon. Het hof heeft het verweer dat de fotoconfrontaties daarom onrechtmatig waren dus terecht verworpen. De Hoge Raad verwerpt het beroep en volstaat met de vaststelling dat de redelijke termijn is overschreden.
Mag een fotoconfrontatie als onbetrouwbaar worden afgedaan?

Hoge Raad · 2013-08-27 · ECLI:NL:HR:2013:487

Het hof had het resultaat van een fotoconfrontatie van het bewijs uitgesloten omdat het besluit over de maatregelen in het belang van het onderzoek op wezenlijke punten niet was nageleefd. De Hoge Raad oordeelt dat het hof daarmee heeft miskend dat dat besluit niet op een fotoconfrontatie als deze ziet. De Hoge Raad vernietigt de uitspraak en wijst de zaak terug naar het hof.

Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.

Wettekst