- Het vonnis wordt uitgesproken in een openbare zitting der rechtbank. De officier van justitie en de griffier zijn hierbij aanwezig.
- De uitspraak geschiedt zo mogelijk door de voorzitter of door een der rechters die over de zaak heeft geoordeeld.
- Voor de verdachte die zich tijdens het onderzoek ter terechtzitting door een tolk heeft laten bijstaan en die bij de uitspraak aanwezig is, wordt de uitspraak vertolkt.
←
Terug 361a · De vordering tot tenuitvoerlegging van een voorwaardelijke straf
Verder 363 · Aanwezigheid bij de uitspraak van een gedetineerde verdachte
→
Artikel 362 Sv: De uitspraak in het openbaar en de vertolking daarvan
De uitspraak in het openbaar en de vertolking daarvan
Wettekst
Toelichting
Een vonnis wordt niet stilletjes op papier gezet: het wordt hardop uitgesproken in een openbare zitting. Dit artikel regelt die uitspraakzitting — wie erbij is, wie het vonnis uitspreekt, en wanneer er een tolk aan te pas komt.
Openbaar, met de officier van justitie en de griffier
Het vonnis wordt uitgesproken in een openbare zitting van de rechtbank. Iedereen kan daarbij aanwezig zijn: de verdachte, het slachtoffer, familie, journalisten, willekeurige belangstellenden. Die openbaarheid is een van de fundamenten van de rechtspraak: recht wordt niet achter gesloten deuren gesproken, en de samenleving kan controleren wat er wordt beslist.
De officier van justitie en de griffier zijn bij de uitspraak aanwezig. De verdachte hoeft dat niet te zijn; verschijnen is een recht, geen plicht. Zit hij in voorlopige hechtenis, dan geldt een aparte regeling in artikel 363 Sv.
Wie de uitspraak doet
De uitspraak geschiedt zo mogelijk door de voorzitter of door een van de rechters die over de zaak heeft geoordeeld. Zo mogelijk, want in de praktijk worden uitspraken op één dag gebundeld en is degene die de zaak behandelde niet altijd beschikbaar. Een andere rechter mag het vonnis dan uitspreken; hij leest voor wat de rechters die de zaak behandelden hebben beslist.
Meestal wordt niet het hele vonnis voorgelezen. De rechter noemt de kern: wat bewezen is verklaard, welk strafbaar feit dat oplevert, welke straf of maatregel volgt, en wat er met de vordering van de benadeelde partij en met eventueel beslag gebeurt.
Vertolking van de uitspraak
Heeft de verdachte zich tijdens het onderzoek op de zitting door een tolk laten bijstaan en is hij bij de uitspraak aanwezig, dan wordt de uitspraak voor hem vertolkt. Dat sluit aan op de vraag die de voorzitter vóór de sluiting van het onderzoek stelt: bent u bij de uitspraak aanwezig? Zegt u ja, dan wordt de tolk daarvoor opgeroepen.
Zonder die vertolking zou u in de zaal staan terwijl over uw zaak wordt beslist zonder dat u het begrijpt. Het recht op vertolking is er juist om dat te voorkomen; het is een onderdeel van een eerlijk proces.
Een voorbeeld. Een verdachte die alleen Arabisch spreekt, is op de zitting bijgestaan door een tolk en heeft gezegd bij de uitspraak te zullen zijn. Op de uitspraakdag zit de tolk naast hem en vertaalt wat de rechter zegt over de bewezenverklaring en de straf.
In de praktijk
Wilt u de uitspraak bijwonen, kom dan op tijd; uitspraken worden vaak kort na elkaar gedaan en de zaal is snel weer leeg. Wilt u niet komen, spreek dan af dat uw advocaat u dezelfde dag belt.
Begrijpt u de uitspraak niet volledig, vraag dan meteen om uitleg aan uw advocaat en vraag om een afschrift van het vonnis. Voor wie het Nederlands niet beheerst, geldt bovendien dat de wet in bepaalde gevallen een schriftelijke mededeling in een begrijpelijke taal voorschrijft.
Redactionele toelichting .
Geen juridisch advies.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Mag een deel van de uitspraak buiten de openbaarheid blijven?
De Hoge Raad overweegt dat de Grondwet en deze bepaling een openbare uitspraak eisen en dat de wet geen uitzondering toelaat op de regel dat het vonnis de gronden bevat waarop het rust en in het openbaar wordt uitgesproken. Die uitzondering is ook niet gemaakt voor gegevens die tijdens een niet-openbare zitting zijn verkregen en in de uitspraak moeten worden vermeld. Aan die voorschriften wordt wel voldaan als alleen het slotoordeel wordt voorgelezen, mits de volledige tekst beschikbaar is voor wie daarvoor in aanmerking komt; ter bescherming van de persoonlijke levenssfeer mogen personalia bij het beschikbaar stellen worden weggelaten. De Hoge Raad vernietigde de uitspraak en verwees de zaak.
-
Wat als de uitspraak niet in het openbaar is gedaan?
Uit de stukken bleek niet dat het arrest overeenkomstig deze bepaling in het openbaar was uitgesproken, zodat het er volgens de Hoge Raad voor moet worden gehouden dat dit niet is gebeurd. De Hoge Raad doet dan wat het hof had behoren te doen en spreekt de uitspraak zelf ter openbare terechtzitting uit. Daarnaast verminderde hij de duur van de gevangenisstraf en verwierp hij het beroep voor het overige.
-
Is de uitspraak nietig als de advocaat-generaal ontbreekt?
De klacht dat niet bleek van de voorgeschreven aanwezigheid van de advocaat-generaal bij de uitspraak faalt volgens de Hoge Raad al omdat de wet op dat verzuim geen nietigheid stelt. Bovendien heeft de verdachte bij een klacht daarover geen rechtens te respecteren belang. Het beroep werd verworpen.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.