Artikel 552e Sv: Uitvoering van de last tot teruggave na beklag

Krijgt u in een beklagzaak gelijk en beslist de rechter dat een in beslag genomen voorwerp aan u moet worden teruggegeven, dan moet die beslissing daarna ook echt worden uitgevoerd. Dit artikel regelt dat: het verklaart de gewone regeling voor de teruggave van in beslag genomen voorwerpen van toepassing, en het stelt één voorwaarde voor voorwerpen waarvoor eerder een bedrag aan u is uitgekeerd.

Aan wie de last is gericht

Een last tot teruggave is geen opdracht aan de rechercheur die uw spullen meenam, maar aan de bewaarder: de instantie die het voorwerp namens justitie onder zich houdt. Het eerste lid bepaalt dat artikel 119 Sv ook geldt voor een last die in een beklagzaak wordt gegeven. Voor de uitvoering gelden dus precies dezelfde regels als bij elke andere teruggave.

Dat is vooral van belang als het voorwerp er niet meer is. In beslag genomen zaken die niet geschikt zijn voor opslag of waarvan de bewaring onevenredig duur is, mogen onder voorwaarden worden verkocht of vernietigd. Is dat gebeurd, dan kan de bewaarder het voorwerp zelf niet meer aan u afgeven en komt daarvoor een uitbetaling in geld in de plaats.

U staat in dat geval dus niet met lege handen, maar u krijgt geld in plaats van het voorwerp. Voor een auto of een partij handelsvoorraad is dat vaak acceptabel; voor iets met een persoonlijke waarde is dat een schrale troost. Wilt u het voorwerp zelf terug, laat dan zo vroeg mogelijk in de procedure weten dat het niet mag worden verkocht.

Eerst terugbetalen, dan terugkrijgen

Het tweede lid gaat over een bijzonder geval. Soms wordt een voorwerp verbeurd verklaard of aan het verkeer onttrokken terwijl de rechter tegelijk een geldelijke tegemoetkoming toekent aan de eigenaar, om te voorkomen dat die onevenredig hard wordt getroffen.

Komt zo'n voorwerp later toch weer bij u terug, dan wordt de last pas uitgevoerd nadat het uitgekeerde bedrag aan de Staat is terugbetaald. Zolang dat niet is gebeurd, blijft het voorwerp waar het is. De reden is eenvoudig: u kunt niet én het geld houden én het voorwerp terugkrijgen.

Een voorbeeld

Bij een verdachte wordt een machine in beslag genomen die van uw bedrijf is. De machine wordt aan het verkeer onttrokken en u krijgt daarvoor een vergoeding. In een latere procedure wordt beslist dat de machine aan u moet worden teruggegeven. De bewaarder geeft de machine pas vrij op het moment dat u de eerder ontvangen vergoeding aan de Staat hebt terugbetaald.

In de praktijk

Een gewonnen beklagzaak is niet hetzelfde als een voorwerp dat de volgende dag op uw stoep staat. Houd rekening met deze punten:

• Vraag de beschikking op. De bewaarder handelt op basis van de last; zonder dat stuk gebeurt er niets.
• Controleer of het voorwerp er nog is. Is het verkocht of vernietigd, dan gaat het verder over een bedrag en niet meer over het voorwerp zelf.
• Reken op verrekening. Hebt u eerder een tegemoetkoming ontvangen, dan moet die eerst terug voordat de teruggave doorgaat.