Artikel 12e Sv: Oproepen van degene wiens vervolging wordt verlangd

Een beklag gaat over iemand: de persoon van wie de klager vindt dat hij vervolgd moet worden. Dit artikel geeft die persoon een plaats in de procedure. Het hof kan hem oproepen om zijn kant van de zaak te belichten, en het mag geen vervolging bevelen zonder hem eerst te hebben gehoord of daartoe behoorlijk te hebben opgeroepen.

Oproepen om opmerkingen te maken

Het eerste lid geeft het hof de mogelijkheid hem te laten komen zodat hij kan reageren op het verzoek in het klaagschrift en op de gronden daarvan. Het is geen verhoor door de politie en geen berechting: er wordt niet vastgesteld of hij schuldig is. De vraag die voorligt is smaller, namelijk of het openbaar ministerie deze zaak alsnog aan de strafrechter moet voorleggen.

Wat er bij de oproeping zit

De oproeping laat hem niet in het ongewisse over waar het over gaat. Er gaat een afschrift van het klaagschrift mee, of de oproeping omschrijft in elk geval het feit waarop het beklag ziet. Daardoor kan hij zich voorbereiden en gericht reageren in plaats van te moeten raden waarvan hij beticht wordt.

Geen bevel zonder gehoord te zijn

Het tweede lid is de harde kern van dit artikel. Wil het hof op grond van artikel 12i Sv bevelen dat er vervolgd wordt, dan mag dat niet voordat de betrokkene is gehoord of behoorlijk is opgeroepen. Een bevel tot vervolging heeft voor hem grote gevolgen, en hij hoort daar niet buiten te blijven. Wijst het hof het beklag juist af, dan is dat horen niet vereist: er verandert dan immers niets in zijn positie.

Zwijgen mag

Verschijnt hij, dan is hij niet verplicht te antwoorden op wat hem in raadkamer wordt gevraagd. Artikel 12g Sv legt dat zwijgrecht vast en schrijft voor dat hem dat vooraf wordt meegedeeld. Hij mag dus zelf bepalen of en wat hij zegt. Voor bijstand door een advocaat en voor inzage in de stukken geldt artikel 12f Sv.

Een voorbeeld. Een oud-werknemer klaagt erover dat zijn voormalige leidinggevende niet wordt vervolgd voor bedreiging. Het openbaar ministerie zag onvoldoende bewijs. Het hof roept de leidinggevende op. Die kan uitleggen hoe het gesprek volgens hem is verlopen en welke schriftelijke stukken daarover bestaan. Het hof betrekt dat bij zijn oordeel of vervolging alsnog moet plaatsvinden.

In de praktijk

Krijgt u zo'n oproeping, dan bent u nog geen verdachte in een lopende strafzaak, maar de uitkomst kan wel zijn dat er een strafzaak komt. Neem de brief daarom serieus en overleg met een advocaat voordat u reageert. Verschijnen is verstandig als u iets kunt toelichten wat in het dossier ontbreekt; komt u niet, dan kan het hof toch beslissen zolang u behoorlijk bent opgeroepen. Beslist het hof dat er vervolgd moet worden, dan begint daarna de gewone strafprocedure, met alle rechten die de verdachte daarin heeft.