Artikel 51ac Sv: Het recht van het slachtoffer op informatie over de zaak

Slachtoffers willen weten wat er met hun zaak gebeurt. Dit artikel legt vast dat zij daarover moeten worden geïnformeerd, welke onderwerpen dat in elk geval betreft, wie het bericht stuurt en in welke gevallen dat pas op verzoek gebeurt. Het is het belangrijkste informatieartikel van deze titel.

Waarover informatie wordt gegeven

De officier van justitie zorgt ervoor dat het slachtoffer meteen te horen krijgt dat hij recht heeft op voldoende informatie over de aanvang en de voortgang van zijn zaak. De wet noemt daarbij onder meer:

• het onderzoek: dat er geen opsporingsonderzoek komt of dat het wordt beëindigd, en dat er een proces-verbaal tegen een verdachte is ingezonden;
• de vervolging: dat wordt vervolgd of juist niet, ook wanneer een strafbeschikking wordt uitgevaardigd, en wat de verdachte wordt verweten;
• de zitting en de afloop: plaats, datum en tijdstip van de zitting, de einduitspraak en de vraag of er hoger beroep is ingesteld;
• bijzondere beslissingen, zoals een beslissing over verplichte zorg, en de schadevergoedingsmaatregel uit het Wetboek van Strafrecht voor zover die de eigen schade van het slachtoffer betreft;

- de tenuitvoerlegging van een uitgevaardigde strafbeschikking.

Op verzoek, en door wie

Een deel van deze informatie komt pas als het slachtoffer erom vraagt. Het tweede lid verdeelt de taken: de politie of de andere opsporingsambtenaar bericht over het niet of niet verder onderzoeken van het feit, de officier van justitie over de vervolgingsbeslissingen, de zitting en het hoger beroep, en de minister over de einduitspraak, bijzondere zorgbeslissingen en de tenuitvoerlegging. Een verzoek kan schriftelijk worden gedaan en mag ook langs elektronische weg worden ingediend via een daarvoor aangewezen voorziening.

Voldoende informatie om beklag te kunnen doen

Wordt er niet vervolgd of stopt het onderzoek, dan moet het slachtoffer genoeg te horen krijgen om te kunnen beslissen of hij daarover beklag doet bij het gerechtshof, zoals artikel 12 Sv dat mogelijk maakt. Daarom bevatten die berichten niet alleen de beslissing zelf, maar ook de motivering of een samenvatting daarvan. Zonder redenen valt immers niet te beoordelen of het zin heeft ertegen op te komen.

Invrijheidstelling en bescherming

Op verzoek krijgt het slachtoffer bericht wanneer een verdachte die in voorlopige hechtenis zit of een veroordeelde vrijkomt of ontsnapt, en over de maatregelen die voor zijn bescherming zijn getroffen. Op die berichtgeving bestaat één uitzondering: bestaat er een aanwijsbaar risico dat de verdachte of veroordeelde door zo'n mededeling schade wordt berokkend, dan blijft die achterwege.

In de praktijk

Het loont om vroeg en uitdrukkelijk te vragen om informatie over de zaak, en om door te geven waar u bereikbaar bent. Verhuist u, geef dat dan door aan het parket. Krijgt u bericht dat er niet wordt vervolgd, lees dan de motivering goed; daar begint de afweging of u beklag wilt doen bij het gerechtshof, en daarvoor gelden termijnen waarover u zich snel moet laten adviseren.